HACI’NIN YERİ

BU DÜNYA BİR SINAV YERİ MİDİR?

Bu dünya yaşamımızla gelen fiyatı ödemekle yükümlü olduğumuz bir mekândır. Her insanın ödemesi gereken bir fiyat vardır. Az ya da çok... Çoğu kere bu fiyatın dinlerle, inanclarla hiç bir ilişkisi yoktur.

Kimimiz doğmadan ölürüz, kimimiz yüz yaşını geçeriz. Kimimiz ölmeden önce çok çekeriz. Kimimiz sonunda öldüğümüzün farkında bile olmayız.
Kimimiz için yaşam çok pahalıdır...
Kimimiz için ise çok ucuz...

Bu ödenmesi gereken fiyatın ötesinde bu dünya, her aklı başında, namuslu, sağ duyulu insan için bir sınav yeridir. Her insan kendi davranışlarından sorumludur. Bu sorumluluk hem kendine karşıdır, hem de içinde yaşadığı topluma yöneliktir.

Allah inancı ve dinsellik kişinin kendisi ile ilgili sorumluluklarıdır. İnsanın gerçek değerini, topluma karşı olan sorumluluklarını nasıl icra ettiği saptar. İnsanın kendisine olan sorumluluklarını tatmin edip etmediği hususuna çağdaş toplumlar önem veremezler. Doğrusu da budur zaten. Vermemelidirler. İnsanlar inançlarından dolayı yargılanmamalıdırlar. Yalnız topluma olan sorumluluklarını yeterince yerine getirmeyen, kurallara uymayan insanlar toplum tarafından yargılanmalıdır.

Bence insanın iki ayrı defteri olmalıdır. İlkini kendi iç dünyasını yansıtan vicdanı, diğerini ise, toplumun kendi hakkında verdiği yargıları yansıtan karnesi oluşturmalıdır.

İlkinde insanın, kendi hakkında verdiği hükümler yazılıdır. O subjektif hükümleri kendinden başka bilen olmaz. Bana göre, kendi ile ilgili iç dünyasındaki subjektif yargılarını dışa yansıtarak empoze eden insan, makbul bir insan değildir. Çünkü onlar kişinin kendi inançlarıdır. Başkaları tarafından paylaşılmaları ne gerekir, ne de beklenir.

Din ve Tanrı’yı reddeden birini yargılamaya kimsenin hakkı yoktur. Çünkü o yargılar kişilerin subjektif değerlerinin dışa yansımasından başka bir şey değildir.

Bu dünya bir sınav yeri ve kendinizden menkul değerlerin değil, toplumun normlarının sizin için derecelendirildiği bir mekandır. Başka bir deyişle, topluma ne kadar yararlı iseniz, o kadar değerlisinizdir. Yoksa cami ve kiliselerde dua ederek, yalvararak, hergün defalarca secdeye kapanarak değil!

Yardıma gereksinimi olanlara yardim ederek, severek, sayarak, anlayış göstererek, öğrenerek ve öğreterek yaşamak, Allah varsa eğer, O'nun tarafından diğer bütün değerlerin üstünde tutuluyor olmalıdır. Allah yoksa bile bunlar, zaten yapmamız gereken şeylerdir.

Hiç kuşkusuz bu dünya bir sınav yeridir. Aksini kim iddia edebilir?
Son sınavdan geçtiniz mi?

Bu soruyu kendinize her zaman sormalısınız.. Düşkün durumda olan birine yardımda bulundum, rüşvet vermedim, almadım. Hırsızlık, ahlaksızlık yapmadım. Kimsenin namusuna göz koymadım. Kimseyi kandırmadım, kimeyi haksız yere suçlamadım, kücük görmedim, yalan söylemedim, çevreyi kirletmedim, kirletilmesine göz yummadım, vergi kaçırmadım, diyebiliyor musunuz?

Bunları ve diğerlerini diyemiyorsanız, suçluluk hissediyor musunuz?
Vicdanınız rahatsız oluyor mu?
Yaptıklarınızdan veya yapamadıklarınızdan dolayı acı çekiyor musunuz?

Gerisi boştur.....

Bu dünya bir sınav yeridir ve bizler hergün sınanmaktayız. Bizi sınayan kendi vicdanımızdır. Bu sınavdan geçip geçmemek, vicdanımızın yeterliğine, olgunluğuna bağlıdır. Vicdanımız ne kadar büyükse, olgunsa, dünyadaki sınavı geçmemiz o kadar zordur.

Bu öyle bir sınavdır ki, makbul olan onu geçmek değildir. Geçememektir.

Evet, bu dünya bir sınav yeridir ve bizler hergün sınanmaktayız...
Her an...

 

EFE HACI'NIN KOLLARINDA

ANA-BABA

ÇAKIR (CHUCK)

BİYOLOJİK KANUNLAR

YALNIZ BİYOLOJİYE ÖZGÜN KANUNLAR VAR MIDIR?

Bilim adamlarının doğal kanunlar olarak kabul ettikleri yasaların kökeni fizik ve kimyadır. Evrende cansız maddenin her türlü davranış biçimlerini bu bilim dalları inceler. Evreni canlı ve cansız varlıklardan oluşan iki ayrı domain'e ayırırsak, canlılara da hükmeden bir takım yasaların olması gerektiği sonucuna varmak bize yanlış gelmez. Çünkü canlıların davranışının cansız maddelerin davranışlarından çok farklı olduğunu biliyoruzdur. Hatta bilmekle yetinmeyiz. Bundan kesin olarak eminizdir. Çoğumuza göre yalnız canlılara özgün biyolojik yasalar vardır. Onlarsız cansız madde canlılık kazanamaz, biyolojik sistemler oluşamaz ve milyonlarca canlı türü ortaya çıkamaz. Biyolojik yasaların olup olmadığı sorusuna karşı bunlar bizim ilk tepkilerimizdir. Biyolojik kanular vardırlar. Onlarsız bir yaşam mümkün değildir.

Konuyu tartışmaya devam etmeden önce doğal kanunların doğalarına kısa bir göz atalım.

Fizik kanunları (veya bilimsel kanunlar) olarak da bilinen doğal kanunlar emprik gözlemlere dayanan bazı genellemelerdir. Bilimsel emprik gözlemler bir takım örneklerin varlığını ortaya koyar. Emprisizmde bilginin kaynağı duyusal (algısal) deneyimlerdir. Emprisizm insanların bilgiyi nasıl kazandıkları ile ilgili epistemolojik bir kavram olup, fikir yürütmede ve kuram geliştirmede deneyimlere ve özellikle duyusal olarak algılanan delillere dayanır. Emprisizm doğuştan ve geleneklerle kazanılan bilgiyi ve rasyonalizmi reddeder. Emprisizm delillere ve onların deneylerle kazanılan şekline büyük önem verir. Bu felsefe türüne göre bütün hipotezler ve teoriler doğal dünyadaki gözlemlere dayanmalıdırlar. Apriori nedenler, içgüdüler, içine doğmalar ve ilhamlar kabul edilemez. Yani bilimin metodolojik doğası empriktir. Emprik kanunlar aslında uzun yıllar içinde tekrarlanan bilimsel araştırmalar ve gözlemlere dayanarak varılan sonuçlardır.

Biyolojide açıklamaları yaparken nedensellik ve ilişki kurmak gerektiği ve onlar bir takım kanunlara uymayı gerektireceği için, biyolojik kanunların var olması gerekmez mi? Biyolojide ve her bilimde açıklama gücünün bir takım kanunlara dayanması mantıklı bir çıkarımdır. Gözlem ve bulguları açıklama ve doğalarını ortaya koyma çabaları çoğu kere bazı yasaların varlığını zorunlu kılabilir. Ayrıca biyolojinin bir takım öngörüleri de vardır. Çünkü biyolojinin ilerde vuku bulacak süreçlerin en azından bazılarını tahmin etme gücü vardır. Bu durumda biyolojik kanunlar yalnız var değillerdir. Aynı zamanda var olmak zorundadırlar diyebilir miyiz?

Bilimsel açıklamaları konular arasında nedensel ilişkiler kurmadan yapmak mümkün değildir. Bu ilişkilerin kabul edilmeleri için de bir takım kurallara uymaları gerekmektedir. Bu kurallar kendilerini kanunlar olarak manifest edeler. Hiç kuşkusuz bir bilim dalı olan biyolojide açıklamalar yapılırken bu kurallara ve tabiri caizse, kanunlara dayanmak gerekir. Pozitif bir bilim dalı olan biyoloji bunu bizden ister. İstenen bu kanunlar biyoloji ile ilgili olduklarından, onlara biyolojik kanunlar denmesinin hiç bir sakıncası yoktur!

Yoksa var mıdır?

Bilimsel kanunların evrensel olmak gibi ilginç bir özellikleri daha vardır. Bu kanunlar evrende mevcut canlı-cansız her varlık için geçerli olmak zorundadırlar. Bu ilke doğal kanunların sine quo non özelliğidir. Geniş bir popülasyon içinde farklı bireylerle uğraşan biyolojide bütün bireyleri kapsamına alan özgün biyolojik kanunların var olması mümkün değildir. Çünkü her birey diğerlerinden ayrı ve farklı özelliklere sahiptir. Her biri için ayrı bir kanun da pratik bir çözüm değildir.

Biyolojide evrensel kanunların olabileceği argümanını kuramsal olarak tartışalım. Bir canlı türünü ele alıp onu diğer türlerden ayıran bir özelliğinin bir yasaya bağlı olması gerektiğini savunalım. Tanımına bakarsak bir türle ilgili spesifik bir özellik biyolojik bir genelleme olarak karşımıza çıkabilir. Ama kanunlar tanımlama şekinde olamazlar. Ayrıca tanımlamalardan kanunlar çıkarılamazlar. Çünkü bu gibi durumlarda kanunları yanlışlamak mümkün olamaz. Kanunların en büyük özellikleri yanlışlanabilir olmalarıdır. Biyolojik kanunların var olabilmesi için onların yalnız genel değil, evrensel olmaları ve bu arada yanlışlanabilmeleri de gerekmektedir.

Türlerin biyolojide proton ve elektronların atomlardaki karşılığı olduğu ileri sürülebilir. Ama biyolojik sistemlerde bireyler ve onların bir araya gelmesinden oluşan popülasyon, atomları oluşturan öğeler ve atomların oluşturdukları gruplarla bire bir karşılaştırılamazlar. Protonlar, elektron ve nötronlar her zaman her elementte aynıdırlar ve aynı koşullarda aynı davranışları sergilerler. Çeşitli bireylerden oluşan türler ise doğal seçilim yasasına tabidirler. Bu yasa onları ortama uyum yapmak için sürekli olarak değişmeye zorlar. Aynı doğal kaynakları paylaşan türlerden biri yok olmak ya da mümkünse değişmek, zorundadır. Bu rekabetten bir takım biyolojik kanunlar çıkarmak mümkün değildir. Çıkarılabilecek tek kanun doğal seçilim yasasıdır ama o da bir biyoloji değil, bir fizik kanunudur.

Bu durumda fizik kanunlarından farklı ve özgün biyolojik kanunların olmamasının biyoloji bilimine ne gibi bir olumsuz etkisi olabilir? Biyoloji bir bilim dalı olmaktan çıkacak mıdır? Fizikten ve kimyadan daha mı az somut bir müsbet bilim dalıdır biyoloji?

Biyolojinin yakından ilgilendiği konuları açıklama yeteneği fizik ve kimyadan daha mı aşağıdır? Kanun olamayan genel biyolojik çıkarımların açıklama gücü yok mudur?

Biyoloji özgün ve yalnız kendisinin sahip olduğu bir takım kanunlara baş vurmadan canlılarla ilgili olguları mükemmel bir şekilde açıklayacak özelliklere sahiptir. Biyoloji ayrıca bu konuda kendisine araç olarak hizmet edecek yasalarla da donanmıştır. Onlar biyoloji ile ilgili konuları açıklamak için fizik ve kimyadan ödünç alınan yasalarıdır.

Evet... Biyolojik kanunlar yoktur. Yalnız fizik ve kimya kanunları vardır. Biyoloji diğer bütün bilim dallarından yararlanan müthiş bir bilim dalıdır. Daha da ötesi tıp bile biyolojinin bir dalıdır. Bu gerçekleri kabul etmeden, fizik ve kimya ile biyolojiyi birleştirmeden, biyolojinin gerçek değerini ve insanlığa kazandırdıklarını doğru değerlendirmek mümkün değildir.

Biyolojik kanunlarını olmamasının bir diğer nedeni de, canlıların yalnız cansız maddeden yapılmış olmaları gerçeğidir. Cansız molekülleri bir arada tutan ve onların zamanla canlılık kazanmalarını sağlayan ilahi bir kuvvet yoktur. Öyle bir kuvvetin varlığını telkin eden en ufak bilimsel bir delil bile yoktur. Yalnız bu neden bile biyolojik kanunların olmaması için yeterlidir. Biyolojik kanunlar yoktur. Zaten onlara gereksinim de yoktur.

UZAY-ZAMAN ARALIĞI

 

 
 

Kaynak: Nathan Spielberg, Bryan D. Anderson: Seven Ideas That Shook The Universe, 2nd edition. John Wiley and Sons, INC, New York. 1995 Page 235. 

 

Zamanı dördüncü boyut olarak kabul etmek, uzay-zaman kavramına açıklık getirecektir. Uzay iki nokta arasında uzanan mesafedir. Zaman ise iki olay arasında geçen süre olarak tanımlanabilir. Uzay-zaman kavramında iki olay arasındaki uzay-zaman aralığı ölçülmektedir. Uzayda belli bir noktayı ve belli bir zamanı tanımlamaktansa, uzay-zaman antitesini düşünmek daha yararlıdır.

Uzay-zaman aralığını daha iyi anlamak için yukardaki şekle bir göz atalım. Bu sadece bir analojidir.

Duvara dayalı bir masa üzerinde ve duvara gölge düşürmek üzerek bir sopayı belli bir açı ile tuttuğumuzu düşleyelim. Sopanın gölgesi hem masaya, hem de duvara düşecektir. Sopa yukardan aydınlatılırsa gölgesi masaya, yandan aydınlatılırsa duvara düşecektir.

Sopanın masa ve duvar üzerinde oluşturacağı gölgelerin uzunluğu, sopayı tutma açısına bağlı olarak değişecektir. Sopa vertikale (dike) yakın olarak tutulursa gölgesi masaya kısa, duvara ise daha uzun olarak düşecektir. Horizantal tutulan sopa ise duvara kısa, masaya ise uzunca bir gölge düşürecektir.

Sopanın uzunluğunu direkt olarak ölçmek mümkün olmasa bile,duvara ve masaya düşürdüğü gölgelerin uzunluğundan yararlanarak hesaplamak mümkündür.

Masadaki gölge X, duvardaki gölge ise Y olsun.

Pisagor teorimine göre sopanın uzunluğu:

Kök X^2+Y^2 dur..

Yani X ve Y'nin karelerinin toplamının kareköküne eşittir.

Sopanın açısının önemi yoktur. Sopa hangi açı ile tutulursa tutulsun, uzunluğu Pisagor teoriem ile kolaylıkla hesalanabilecektir.

Uzay-zaman açısından iki olgu arasındaki mesafe ile geçen zamanı, uzay ve zaman gölgelerinin uzay-zaman aralığı olarak değerlendirerek inceleyebiliriz.

T geçen zamanı, L iki olgu arasındaki mesafeyi ve C ışık hızını simgelerse, Einstein'a göre bunlar arasındaki uzay-zaman aralığını şöyle ifade edebiliriz:

Kök (C^2.T^2)-L^2

Yani ışık hızının karesi ile zamanın karesinin çarpimindan mesafenin karesinin çikarilmasinin karekökü bize uzay-zaman aralığını verir.

Farklı referans çerçevesinde yer alan farklı gözlemciler, geçen zamanı (T) ve iki olgu arasındaki mesafeyi (L) farklı olarak ölçerler ama, uzay zaman aralığını hesapladıkları zaman hep aynı değere ulaşirlar. Durum duvara ve masaya gölge düşüren sopanın tutuluş açısına benzemektedir. O halde diyebiliriz ki uzay-zaman aralığı sabittir. Bu aralık duran bir referans noktasından bir diğerine geçmekle de değişmez.

Uzay zaman aralığı direkt olarak ölçülemez ama, ölçülebilen değerlerden hesaplanabilir. Ölçülen değerler uzay gölgesi ile zaman gölgesidir. Bu ölçülerin değerleri görelidir. Doğru zaman ve doğru mesafaden bahsetmek ve onların gerçek değerlerini bilmek istemek, analojide kullanılan sopanın gölgelerinin gerçek değerini bilmek gibi, anlamsız ve gereksiz bir çabadir.

EINSTEIN'IN ÖZEL GÖRELİK KURAMI

Einstein 1905 ve 1916 yıllarında görelilikle ilgili iki önemli makale yayınladı. İlki özel, ikincisi ise genel görelik kuramı olarak bilinir. 1905 yılında yayınladığı üç bilimsel yazıdan ilki Brownian hareket denen, sıvı içinde hareket eden zerrelerin molekül olduğunu kanıtlayan yayındır. O zamana kadar atom ve moleküllerin varlığı kanıtlanmamıştı. Bu makale ile Einstein moleküllerin varlığını kanıtlıyordu.

İkinci makalesinde Einstein foto-elektrik etkiyi açıklıyordu. Işığın, daha sonraları foton denecek quanta olarak etrafa yayıldığını kanıtlamıştı. İronik olarak, bütün ömür inanmadığı ve Planck tarafından başlatılan quantum fiziğine ilginç bir açıklama getirmişti. Foto-elektrik etki üzerindeki çalışmalarından dolayı ilerde Nobel Fizik ödülüne layık görülecekti.

Üçüncü yayını olan “özel” izafiyet kuramı bilim dünyası için büyük bir sürpriz olmadı. Ünlü Fransız kuramsal fizikçisi Poincarê, Fitzgerald ve Lorenz de benzer çıkarsamalar yapmışlardı. Ancak Einstein’ın özel görelik kuramı onların görüşlerine de yer vererek, kendi görüşlerini çok zarif bir şekilde dile getirmeyi başarmıştı. Einstein’dan önce Lorentz, Newton’un ikinci kanunu incelemiş ve f=ma formülünde, artan hızın kütlede artışa neden olması gerektiğini bulmuştu. Yani hareket eden cismin kütlesinin, hızına bağlı olarak artması gerekiyordu. Lorentz ayrıca ışık hızının geçilemeyeceğini de kanıtlamıştı.

Özel görelik kuramında Einstein şu iki özel fizik ilkesine değinmiştir:

1.Fizik yasaları her duran referans çerçevesinde değişmezler. Yani nereden ve nasıl incelenirlerse incelensinler, fizik yasalarını belirten formüller aynı şekilde hesaplanmalıdırlar.

2.Uzayda ışık hızı, ışığın kaynağından bağımsızdır ve bütün referans çerçeveleri için aynıdır. Işık hızı ile hareket etmekte olan bir uzay gemisine yaklaşan ışığın hızı değişmeyecek ve hep aynı ölçülecektir.

Işığın belli bir hızı olduğundan, aynı olguya farklı referans çerçevelerinden bakan iki gözlemci, oluşacak zaman farkından dolayı farklı şeyler görecektir. Öyleyse zaman görelidir.

Einsten uzay-zaman varlığının farklı yönleri olduğunu ortaya koymuştur. Einstein’ın özel görelik kuramı, Lorentz’in ışık hızının geçilemeyeceği ilkesi ile uyumludur. Işık hızının geçilememesinin ilginç bir sonucu vardır.

Newton’un ikinci yasasına göre f=ma dir. Burada f güç demektir. m kütle. a ise acceleration (ivme)

Işık hızı geçilemeyeceği gibi, kütlesi olan bir cismin ışık hızına ulaşması olanaksızdır. Çünkü cismin hızı arttıkça kütlesi de artacak ve o kütleyi itecek güç de artacaktır. Işık hızında o kütle sonsuz olacaktır. O kütleyi iten enerjinin de sonsuz olması gerekecektir. Dolayısıyla ışık hızına yaklaşırken hız yavaşlamak ve bir yerde daha hızlı artmamak üzere durmak zorundadır. Obje ataleti artıyor gibi davranacaktır. Kütlenin ölçüsü atalet olduğundan, hız arttıkça kütlenin ağırlığı da artmak zorundadır. Hız göreli bir değerdir. Obje ile aynı hızla hareket eden bir referans çerçevesine göre hız sıfır olup, kütlenin ağırlığı değişmeyecektir. O halde kütle de görelidir. Çünkü obje kadar hızlı hareket etmeyen diğer bir referans çerçevesine göre hız ve kütle farklı değerlere sahiptir.

Newton’un ikinci yasası, rölativistik kavramlar göz önüne alınmadan ortaya atıldığı için, yanlıştır. Objenin hızı arttıkça, hızlanabilme yeteneği azalmakta ve kütlesi artmaktadır. Işık hızına yakın hızla hareket eden cisimlerde kütle artarken, hızlanma yeteneği de çok azalmaktadır. Bu arada artan kinetik enerjiden yalnız hız değil, artan kütle de sorumludur. Bir objeye kinetik enerji verince yalnız hızını değil, aynı zamanda kütlesini de artırıyorsunuz demektir. Demek ki kütle bir tür enerjidir.

Ayrıca Poincarê ve diğerleri elektromanyetik enerjinin kütle gibi davrandığını göstermişlerdir. Bütün bunları dikkate alan Einstein, maddenin, yalnız hızla hareket ederken değil, aynı zamanda dururken bile bir miktar enerjiye tekabül ettiğini ortaya atmıştır.

Enerji türleri birbirlerine dönüşebilirler. Kütle bir enerji ise, ışık veya gama ışınları enerjisine dönüşebilir. Aynı şekilde onlar da maddeye dönüşebilirler.

Einstein'ın 1905'de yayınladığı ve özel görelikle ilgili makalesi sadece 3 sayfadan ibarettir. Bu makalesinde Einstein bir cismin enerjisinin E kadar artırılması durumunda kütlesinin de artması gerektiğini ileri sürmüştür. Ve bunu önce M=E/C^2 olarak ifade etmiştir..

Bu argümanın temeline göre kinetik enerji cisme eklenmiş, cismin kütlesi artmıştır. Simetri yasasından dolayı bu bütün enerjiler için geçerlidir.

Yani siz bir lastiği alın ve sündürün, onda elastik enerji birikecek ve kütlesi çok az da olsa artacaktır. Bir objeyi ısıtın, kütlesi artacaktır. Fazla değil belki ama, bu artışlar hesaplanabileceklerdir.

İki yıl sonra 1907 yılında Einstein yeni bir beyin fırtınasına yakalanmış ve bulduğu simetri ve güzellik formülünü daha da güzelleştirmeyi başarmıştır. İlk formül olan M=E/C^2 ya göre enerjinin artması kütlenin artması ile de ilgili idi ama, bu formül ona enerjinin doğrudan doğruya kütlenin karşıtı olduğunu belirtmiyordu. Kendini yeterince belirtememişti, Einstein. Madem bütün enerjilerin kütlesi vardı, o halde kütlelerin de enerjileri olmalıydı.

Ve Einstein formülünü yeniden yazdı.

E=MC^2

BİLİMİN GELECEĞİ....

İnsan aklının imgelemesinin sınırı yoktur. Akciğerler nasıl sürekli solumak, kalp nasıl her an çarpmakla yükümlü ise, organların durmaları veya kısa bir süre için bile olsa, görev yapmaya ara vermeleri ölümle nasıl özdeşse, aynı ilkeler beyin için de geçerlidir. Beyin yerinde duramaz. Uykuda bile düşün üretmekten kendini alıkoyamaz. Tabii uykuda akıldan geçenlere imgeleme ve mantıklı düşün demiyoruz. Rüya diyoruz.

Karşılaştığı doğal olgu ve fenomenlerin doğasını çözmeye çalışan insan aklı, hayal gücüne sıklıkla baş vurur ve onların arasında çözümü en zor olanlarını, kurduğu görkemli fanteziler aracılığı ile açıklamaya çalışır. Antik mitlerin, batıl inançların ve bazıları sapkın  geleneklerden birçoğunun doğuş nedeni budur. İnsan doğayı kendi algıladığı ve anladığı şekilde açıklamaya çalışır. 

İnsanların doğal süreçlere bulduğu çözümlerle, doğal süreçlerin gerçek doğaları arasındaki çelişki ve uyuşmazlıklardan bu ilginç durum sorumludur. Doğal fenomenlerin çoğu ne insan akıl ve mantığı ile, ne de, ilginç olarak, onun müthiş imgeleme yetisi ile, açıklanabilir... Doğal olguların kendilerine göre işleyiş mekanizmaları vardır. Bu mekanizmaların çoğu insan beyninin imgeleyemeyeceği kadar fantestik süreçlerdir.  Onları kuramsal olarak imgelemeye ve çözmeye ise hiç olanak yoktur.

Deneysel olarak kanıtlanamayan  doğal olguların birçoğunun gizemi belki asla çözülemeyecektir. Ama bu düşünce insanı onların peşinde koşmaktan alıkoyamayacaktır da. İnsanlar sorunlarına çözüm bulmada hiç bir zaman umutsuzluğa düşmezler. Yenilgiyi kabul etmezler. İnsan aklı  durmaz.. Düşün üretir..... Doğal olgulardaki mekanizmaların gizemini çözmeye çalışır. Üretilen düşünlerin çoğu önceleri kurgusal imgeler şeklindedir. Onların peşinde koşan insanların yaşamı, arada bir gerçekleştirebildikleri fantezilerle zenginleşir... Gerçekleşen her fantezi insanı diğerlerine götürecek dar ve dönemeçli patikayı döşeyen bir taştır.

Bilimin kökeninde, doğayı tanıma isteğinin yanı sıra, insanın imgeleri ve onları gerçekleştirme tutkusu da vardır. İnsanın hayal gücü geniş olmasaydı, bilim bu kadar hızlı gelişemezdi. Bilim insanlar, özellikle erkekler için, ciddi bir meşgale ve yararlı bir atılım olmaktan öte,  zevkli ve neşeli bir oyundur da. Öyle olmasaydı Einstein görelilik kuramını ortaya atamaz, Planck quantum mekaniğini başlatamaz, Heisenberg belirsizlik kuramını belirleyemez, Pauli dışlayacak birşeyler bulamazdı. İnsanlar ne uçabilirlerdi, ne de okyanusların derinliklerinde pervasız dolaşabilirlerdi.....

İnsan, ayrıca,  sonu ve sınırı olmayan imgelerini matematikle silahlandırmış ve onu sezgilerinin görkemli bir yapıtı olarak kullanarak doğanın gizemini çözmeye başlamıştır. Matematik insan imgelerine paralel bir gelişme kaydetmiş ve yalnız doğanın gizemini çözmede değil, aynı zamanda insanın fantezilerine ışık tutmada da yararlı bir bilim dalı haline gelmiştir. 

Bu durum gerçekler ve fantaziler arasındaki sınırın giderek daralması ve muğlaklaşmasından sorumludur. Bilim-kurgu bilim arasındaki geçişi simgeleyen bu ilginç alan bir yandan daralırken, öte yandan bilime yön vermeye başlamıştır. İnsanlar her alanda fantazilerini gerçekleştirmede oldukca başarılı olmaktadırlar. Bilimin sonu olmadığı ve hemen her rüyanın yaşanabileceği inancı insan düşüncesine hakim olmaya başlamıştır. Bu inanç bilim adamlarına doğaları iyi anlaşılmayan ve bilinmeyen fenomenleri kendi fantazileri ile açıklama cesareti vermiş, bazıları daha da ileri giderek bu fantazilerin pratik sonuçları üzerinde kuramsal projeler tasarımlamaya başlamışlardır.

Bilime bir şeylerin olduğu kesindir. Ama ne olduğu yeterince açık değildir. Geçmişte bilim kurgusal yaklaşımlardan yararlanmış ve onların sayesinde teknoloji müthiş bir ilerleme kaydetmiştir. Çocukluk fantazilerinin peşinde koşan bilim adamları,  yüzyıl önce hayal bile edilmesi olanaksız araç, gereç ve aletler tasarımlamışlar, buluşlar yapmışlardır. Artık aya ve diğer gezegenlere gitmek, ya da oralara uzaktan kumandalı araçlar göndermek, bir sorun değildir. Teknoloji insan yaşamını derin bir şekilde etkilemeye başlamış ve geleceği dikte ettirecek büyük bir güç haline gelmiştir.

Bu bağlamda insanların ihmal ettiği ilginç bir gerçek vardır.  O da doğanın yaratıcılığının insanın, ne kadar fantestik olurlarsa olsunlar, bütün imgelerinden çok daha geniş ve cüretkar olduğudur. Aslında insanın zengin imgeleri kaynağını, doğanın sergilediği çözümü olanaksız gösterilere ayak uydurma çabasından almaktadır. Yine de bu konuda doğa ile yarışmak ve ona faik olmak olanaksızdır. Onlardan bazılarını öğrenmek ve öğrenilenlerin küçük bir kısmını taklit etmek bile insan yaşamını  zenginleştirmeye yetmiştir.

21’nci yüzyılda ve ilerisinde insanın imgeleri, bilim ve teknolojiye giderek artan bir oranla yön vermeye devam edecektir. Bilim ve teknoloji bu yüzyıllarda önceki yüzyıllardan çok daha hızlı bir tempo ile ilerleyecek ve hem insan yaşamı, hem de onun sınırsız imgeleri ile daha sıkı bir şekilde entegre olacaktır. İnsanda zaman, mekan, uzay, evren, madde, enerji kavramları fantestik boyutlar ve nitelikler kazanacak, fizik şimdiki bilimsellik sınırını aşarak metafizik bir rüya aleminin sınırlarını zorlamaya devam edecek, hatta belki de o sınırı aşacaktır....

Bu süreç çoktan başlamıştır.

YOSMA

AKILLI TASARIM MI, AKILSIZ TASARIMCI MI?

Akıllı tasarım indergenemezlik kompleksi kavramı ile ilgildir.

İndirgenemezlik kompleksinden ilk bahseden Michael Behe dir diyebiliriz. Kendisi biyokimya profesörüdür. Bilimsel yazılarından çok, yazdığı bir kitaptan dolayı tanınır. Bu kitap Darwin’s Black Box’dır. Darwin’in Kara Kutusu.... 1996 yılında yayınlanmıştır. Geniş bir okuyucu kitlesi tarafından yakından incelenen bu tartışmalı kitabı övenler olduğu gibi şiddetle eleştirenler de olmuştur.

İndirgenemez kompleks kavramı (irreducible complexity) ilk defa bu kitapta yer almıştır. Behe’nin indirgenemez olduğunu ortaya attığı kavram, biyolojik hücrelerdeki protein sistemleri ile ilgildir. Behe’ye göre eğer işlevsel proteinlerin bütün ögeleri bir arada bulunmazsa, hücrenin normal işlev yapmasına olanak yoktur. Tek ve küçükük bir ögenin eksikliği bile proteini yararsız bir molekül yığınına çevirmeye yetecektir. Bu gözlemden hareket eden Behe evrimin kör bir süreç olamayacağını ve akıllı bir tasarımcının eseri olması gerektiğini ileri sürmüştür.

İndirgenemezlik kompleksi kavramını bilim  hoş karşılamamıştır. Bu terim için Kenneth Miller’in eleştirisi oldukça çarpicidir. İndirgenemezlik kompleks nosyonu bir saçmalıktır, demiştir Miller.

Konu ile ilgilenen hemen her bilim adamı Behe’nin bu sözde buluşunu reddetmiştir. Ayrıca indirgenemezlik kompleksinin akıllı bir tasarımcıyı değil, akılsız birinin varlığına işaret etmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu iddiayı aşağıda açıklayacağım.

Aslında benzer kavramlar daha önce de ortaya atılmışlardır. Marcell 1976 yılında aynı polemiği göz ve yılan zehiri için yapmış, yarım gözün işe yaramayacağını ileri sürmüştür. Bu iddialar da hakettikleri yanıtları almışlardır. Behe ayrıca bakteri kamçısının indirgenemez olduğunu iddia etmiştir ama, Miller tarafından 1999 yılında bu iddia yanıtlanmış ve kamçının indirgenebildiği ve yine de işlevini yapmaya devam ettiği gösterilmiştir. Daha sonra Matzke 2003’de, Ussery, 2004’de ve Musgrave 2004’de kamçının indirgenebilir olduğunu göstermişlerdir.

Behe indirgenemezliği savunurken protein sistemlerinin, ara şekiller işlevsiz olacakları için Darwinsel bir evrim izleyemeyeceğini iddia etmiştir. Yani Behe’ye göre bu sistemler yukardan aşağıya doğru bir anda indirilmişlerdir. Basitten karmaşıga doğru evrimleşmemişlerdir. Çünkü daha basit şekillerinin işlevi yoktur. Tabii bu meydan okumayı bilim adamları bakteri kamçısının indirgenebilir olduğunu göstererek yanıtlamışlardır.

Behe orijinal yazısında indirgenemezlik kompleksini şu şekilde tanımlar.. Bunu daha çok büyük protein sistemleri için yapmıştır.

1.Birçok bölümden oluşmuştur.
2.Parçalar birbirleri ile uyumludur.
3.Bazı temel işlevleri vardır. Kanın pıhtılaşması gibi..
4.Tek bir parçası bile kaybolsa veya zedelense, görev yapamaz.

İndirgenemezliğin olması Behe’ye göre bir tasarımcıyı gerektirir. Behe’nin bu teriminde iki kelime vardır.

Kompleks..... ve
İndirgenemezlik...

Behe’ye göre bu sistemler tasarımlanmış olmalıdırlar. Çünkü onlar çok karmaşıktırlar ve bütün parçaları bir arada ve mükemmel olmadan işlev yapamazlar.

Behe’yi destekleyen Dembski’ye göre sistem ne kadar karmaşıksa, o kadar büyük bir olasalıkla tasarımlanmıştır. Çünkü çok karmaşik sistemlerin kendiliğinden ortaya çikmasi olanaksızdır.

Dembski’nin bu tanımına göre irili ufaklı taşlar arasında yer alan bir kiremitin yapısının çok daha basit olmasına rağmen, bir tasarımcının eseri olması gerektiği iddiası vardır. Yani burada yapılan çelişkiye göre kompleks değil, basit yapılar bir tasarımcının eseridir. Bir sistemin kompleks olması onun bir tasarımcısının olması gerektiğine işaret etmez. Özellikle o protein sistemini bir araya gelmesini sağlayacak genler varsa, kompleks sistem, basit ögelerden oluşuyor demektir. Her hayvan sisteminde o sistemin yalnız bir bölümü işlev yapacaktır. Hayvan türüne göre bazı kompleks yapılar, ya daha az kompleksdir, ya da daha çok. İndirgenemezlik yalnız o spesifik hayvan için söz konusudur. Ondan türeyen bir başka hayvan türü için başka bir indirgenenezlik söz konusudur. Aynı indirgenemezlik söz konusu değildir.

Eğer indirgenemezlik gerçekten bir tasarım ise, çok kötü bir tasarımdır. Buna akıllı tasarım denemez. Onu aptal tasarım olarak nitelendirmek daha uygun bir terimdir. Eğer küçük bir kısmı zedelendiği zaman koca bir sistem hiç bir işe yaramıyorsa, ona nasıl olurda akıllı bir tasarımcının eseri diyebilirsiniz?

Mühendisler bile bir şeyi tasarımlarlarken, mutlaka bazı yerlerinin bozulacağını bilir ve ona göre önlemler alırlar..

Akıllı bir tasarımcı neden akılsız bir şekilde indirgenemeyen kompleksler yaratıyor? Neden bazı emniyet tedbirleri almıyor? Neden her ögesinin eksiksiz olmasında israr ediyor? Arada bir neden eksik ve kusurlu yaratıyor? İndirgenemezliğin bazı kazalara karşi ne kadar duyarlı olduğunu biliyoruz. Akıllı tasarımcı bu kötü dizaynda neden israr ediyor?

Görüldüğü üzere indirgenemeyen kompleksler açıkca akılsız bir tasarımcının eseri gibi durmaktadırlar. Akılsız tasarımcının da doğal seçilim denen Darwinci bir ilke olduğunu biliyoruz.. Bütün yaratıclığına rağmen doğa, akıllı bir tasarımcı değildir. Genel olarak akılsız olduğu da söylenemez belki ama, aptalca hatalar yapabilmektedir.

Gözlemlendiği kadarıyla evren, akıllı bir tasarımcının eseri olamaz. Evren akla ve bilince dayanmayan, onlara gereksinim duymayan, onlardan yararlanmayan bir takım yasalarının eseridir. Cansız maddeler akla gereksinimi olmayan yasaların eseri iseler, onların bir araya gelmesinden ortaya çikan ve fizik yasalarına cansız maddeler gibi harfiyen uyan canlıların da akıllı ve bilinçli bir tasarımcıya gereksinimi olmamalıdır. İronik olarak bu bağlamda ortaya atılan indirgenemezlik kompleksi kavramı, çıkarılan bu sonucun doğruluğunun kanıtıdır....

Akıllı tasarımcı yoktur. Akılsız tasarımcı vardır...

HRİSTİYAN KIYAMETİ

Mars kolonisini ziyaretten daha yeni dönmüştü…. Kendini oldukça yorgun hissetmesine rağmen bazı konuları tartışmak için özel ve gizli kabinesini toplantıya çagirmisti. Orta yaşlarda, uzun boylu, gür sarı saçlı, mavi gözlü, güçlü, kuvvetli, dünyadaki en gelişmiş ülke olan ABD’nin prezidentiydi. 380 yaşinda idi. Yaşinı hiç göstermiyordu. 100 yaşinda bir erkek gibi davranıyordu.

ABD son 800 yıl içinde teknolojide büyük ilerlemeler kaydetmşti. Bu ilerlemelerin çogu son 500 yıl içinde gerçekleştirilmişti. İnsan ömrü uzatılmış ve ortalama ömür 1000 yılın üstüne çikarilmisti. Henüz kimse o kadar yaşamamıştı ama, 300-400 yaşlarına ulaşanlardan anlaşildığı kadarıyla, yaşlanma süreci son derece yavaşlatılmıştı. İnsan ömrünün tavanı henüz bilinmiyordu. Bu tavan sanki kaybolmuştu. Kimse insanların ne kadar yaşayacağını bilmiyordu. Bazılarına göre ortalama ömür bin yıl değil, 10 bin yıldı! Prezidentin kendi ebeveynleri hala sağdı ve babası 522 yaşinda, annesi ise 515 yaşinda idi. Babası 142 yaşinda iken yeniden baba olmuş ve 135 yaşindaki annesini hamile bırakmıştı.

O akşamki toplantı çok önemli idi. Dünya nufusu 700 milyara çikmis, açlık, sefalet ve hastalıklar had safhaya ulaşmıştı. Kutuplar erimiş, dünyadaki bütün kıyı şehirlerini su basmıştı. Florida eyaleti 10 metre su altında idi. Teksas da geniş ölçüde su altına girmişti. Amerika kıtası küçülmüştü. Bazı ülkelerde çöller ortaya çikmis, buğday, pirinç ve mısır üretimi çok düşmüştü. Açlık yaygın bir sorundu. Dünyadaki kaynakların önemli bir kısmı tüketilmiş, yeni kaynaklara olan gereksinim insanları dünya dışındaki gezegenlerde yerleşmeye zorlamıştı. Bunu başaran birkaç ileri ülke vardı. Diğerleri teknolojide geri kalmışlar ve ileri ülkelere bağımlı bir duruma düşmüşlerdi. Dünyada mevcut kaynakların çogunu kullanan bu geri ülkelerin dünya ekonomisine olan katkıları yok denecek kadar azdı.

ABD 500 yıl kadar önce diğer gezegenlerde kolonileşmeye büyük önem vermeye başlamış ve önce ay, daha sonra da Mars’da yaygın koloniler kurmuştu. Oralara yaşayanların bütün görevi ABD için ham madde üretmekti. Bu hammeddeleri dünyaya taşimak için özel uzay gemileri inşa edilmişti. Bu arada çesitli mineraller ve metaller de ABD’ki pazarlara ulaşiyordu. Ülkelerin çogu bu pazarlardan mal satın alamayacak kadar fakirleşmişlerdi.

Arada bir yeni virutik hastalıklar ortaya çikiyor ve geri ülkelerde milyonlarca insanın ölümüne neden oluyorlardı. 50 yıl önce aniden ortaya çikan ve doğası hala yeterince bilinmeyen bir virus, iki milyar insanın ölümüne neden olmuştu. ABD ve AB ülkeleri bu pandemiden sınırlarını kapatarak kurtulmuşlardı. O zamandan beri sınırlar açılmamıştı. ABD daha çok AB ülkeleri ve Ay ve Mars’daki kolonileri ile ticaret yapmayı yeğliyordu. Diğerleri, özellikle Müslüman ülkeleri ile alış verişi keseli 300 yıl olmuştu.

Diğer ülkelerde ortalama yaş önce biraz yükselmiş, sonra açlık ve fakirlin sonucu olarak hızla düşmüştü. O ülkede insanlar 20’nci yüzyıldaki yaşlarına bile ulaşamadan ölüyorlardi. Hiç biri ABD’de ortalama insan ömrünün bin yılın üstünde olduğunu bilmiyordu. Aslında bu ABD’nin korumaya çalistigi sırların en başta geleniydi. Aslında ABD halkı bile bu kadar uzun yaşayacakları hakkında yeterince aydınlatılmamışlardı. Hükümet en son aldığı kararda çocuk sahibi olmayı bir ayrıcalık yapmış ve ancak özel durumlarda ana-baba olmaya izin vermeye başlamıştı. Halka bunun nedenleri açıklanmamıştı. ABD nüfusu önce 500 milyona yükselmiş, sonra hızla düşerek 150 milyonda sabitleşmişti. Son 500 yıl nüfus değişmemişti. Hükümet bu nüfusun artmaması için mümkün olan her çareye baş vuruyordu.

Özel kabine o akşam bir araya geldi. Bu kabine hükümette görev yapan resmi kabineden çokfarkli idi. Üyelerinin kim olduğu bir devlet sırrıydı. Böyle bir kabinenin mevcut olduğundan kimsenin, seçimle gelen diğer kabinenin ve meclisin bile, haberi yoktu. Gizli kabine çesitli uzmanlardan oluşmuştu. Aralarıdan bir tıp doktoru, bir kimyager, iki fizikçi, iki gelişme biyoloğu, üç gen mühendisi ve 10 yüksek rutbeli general vardı. O akşamki toplantı için olağanüstü önlemler alınmış ve toplantının büyük bir gizlilik içinde geçmesi sağlanmıştı.

İlk sözü alan prezident, son gelişmeler karşisında ABD’nin nasıl bir tutum alması konusundaki görüşlerini açıkladı. Prezidente göre dünya hızla kaçınılmaz bir felaket doğru ilerliyordu. Dünya nüfusu inanılmaz boyutlara ulaşmış, açlık ve sefalet son derece yaygınlaşmıştı. Arada bir nereden çiktigi belli olmayan viruslar insanlar arasında büyük kayıplara neden oluyordu. Dünya bu kadar insanı bir arada barındıramazdı. Olacak iş değildi! Teknolojinin gelişmediği ülkelerde yaşayan insanlar, dünyanın başina gelen ve gelecek olan felaketlerden sorumlu gibi duruyorlardı. Bu ülkelerde teknolojinin gelişememesinin nedeninin, yüzlerce yıl önce teknolojik gelişmelerin şeffaflıklarını kaybetmiş olması olduğu gerçeğine değinmedi bile prezident. O sadece ABD’nin ve birkaç AB ülkesinin çikarlarinin nasıl korunacağını, bu krizden nasıl kurtulacaklarını düşünüyordu. Gizli kabine üyelerinden bazılarının bilmediği, yalnız kendisinin vakıf olduğu bazı ilginç gerçekler vardı. Onlara kısaca değinecekti….

Bu toplantıda Prezident sonunda ölümsüzlügün keşfedildiğini açıkladı. Dünyadan uzak Mars gezegenindeki bir laboratuvarda bu konu üzerinde çalisan bir grup bilim adam sonunda ölümsüzlügün sırlarına vakıf olmuştu. Bu laboratuvarı Mars’da kurmalarının nedeni, bu son derece hassas konunun diğer ülkeler tarafından bilinmesini önlemekti. Evet.. Sonunda Mars kolonisinde ölümsüzlük bulunmuştu.

O akşam Prezident ağzındaki baklayı çikardi. Bu büyük sır, birkaçı hariç diğer dünya ülkeleri ile paylaşilamazdı. Dünya nüfusunun 700 milyara yaklaştığı bir zamanda kazanılan bu başarı diğer dünya ülkeleri için bir anlam ifade etmiyordu. Hem zaten onların bu buluşlardan yararlanmaya ne hakları vardı! Özellikle İslam ülkeleri artan nüfusları ile dünya ekonomisi için parazitten başka bir şey değillerdi. Prezident dünya nüfusunun büyük kısmının ortadan kaldırılması için hemen harekete geçmeleri gerektiğini teklif ediyordu….

Bu konu ilk defa konuşulmuyordu. Son 50 yıldır arada bir gündeme geliyor ve her seferinde ihmal ediliyordu. Kimsede böylesine haince bir katliamı gerçekleştirecek yürek yoktu. Ama şu anda durum çok değişikti. Ölümsüzlük bulunmuştu. Bu sırrın diğer ülkeler tarafından paylaşilması, dünyanın ve ABD’nin sonu demekti. Madem öyle bir son söz konusu idi, öyleyse neden ABD kendi çikarlarini korumak için, daha doğrusu kendini savunmak için, diğer ülkeleri ortadan kaldırmayı düşünmesindi? Buna hakkı yok muydu?

Üyeler o akşam oybirliği ile Prezident’in teklifini kabul ettiler. En kısa ve uygun bir zamanda bu temizlik yapılacaktı. Amerika’nın bağımsızlığa kavuşmasının bininci yıl dönümü yaklaşiyordu. O gün, dünya ülkelerinin çogunu ortadan kaldırmak için uygun bir gün olarak seçildi.

Mars’da biyoteknoloji laboratuvarlarının yanı sıra, nükleer laboratuvarlar da kurulmuştu. Dünyada bu tür laboratuvarları kurmak mümkün değildi. Herşeyden önce eski ve antika anlaşmalara aykırı idi. Bu nükleer laboratuvarlarda yeni bir nükleer bomba geliştirilmişti. Aslında bu bomba pek yeni sayılmazdı. Bundan 800 yıl önce keşfedilmişti ama, uygulama alanı bulamamıştı. Nötronlarla ilgili güçleri devşiren bu bomba geride radyoaktivite bırakmıyordu. Etkili olduğu alanın oldukca kısıtlı olmasına karşin, kesin olarak o alan içinde canlı yaratık bırakmıyor, hemen tümünü yok ediyordu. İlginç olarak bina ve araçlara fazla zarar vermiyordu. Büyük bir hızla etrafa yayılan nötronlar, penetre oldukları canlıları acı çektirmeden anında öldürüyordu. Mars’da ABD yüzbin nötron bombası imal etmişti. Bunları bin özel roket dünyaya taşiyacaktı. Her roket 100 nötron bombasını çesitli hedeflere atma yeteneğine sahipti.

4 Temmuz, 2776 tarihinde, akşam saatleri yaklaşirken, Mars’dan bir gün önce öldürücü yükleri ile birlikte yola çikan roketler dünyaya ulaştı… ABD, bininci yılını havai fişekler ve görkemli şölenlerle kutlarken, nötron bombalarının saldırısına uğrayan dünyanın fakir ve her bakımdan geri kalmış ülkeleri, birkaç milisaniye içinde haritadan silindi. Aşağı yukarı 700 milyar insan, saysız kültür, dil ve gelenek, bir anda tümüyle yok edilmişti….

Geride kalan 500 milyon insan için ise, ölüm yoktu artık… Onlar dünyanın istedikleri yerinde, istedikleri koşullarda, istedikleri şekilde, istedikleri kadar yaşayabileceklerdi..

　

　

MÜSLÜMAN KIYAMETİ

Havada olağandışı bir ağırlık ve garip bir koku vardı. İnsan kendini derin bir yer altı mağarasında hissediyordu. Ovalara, savanalara, düz ve alçak yerlere koyu bir sis ve duman inmişti. Havada tek bir bulut bile yoktu. Etrafta göz kamaştırıcı bir aydınlık vardı. Batıdan doğan güneş, gökyüzünde tepede hareketsiz duruyordu. Bütün ihtişamı ile dolunay doğmuş ve ay yarılmıştı.

Yıldızların ışığının sönmesi ile birlikte gök de yarılmaya başlamış ve dağlar parça parça olarak etrafa savrulmuşlardı. Gölgeler kaybolmuştu. Günler geceleri izlemiyordu artık. Birbirlerine çarparak parçalanan yıldızlarla beraber geceler de yok olmuştu. Güneşle ay bir araya gelmişti.

Rüzgarlar kesilmiş, büyük göller ve denizler durulmuştu. Büyük okyanuslar bile dalgasızdı. Bütün dünya derin bir sessizliğe bürünmüştü. Çalilar, çirpilar kıpırdamıyor, ağaçlarda dallar hareket etmiyor, yapraklar hışırdamıyordu.

Hayvanlar alemi de derin bir sessizliği gömülmüştü. Kuşlar ötmüyor, cıvıldamıyor, kurtlar ulumuyor ve köpekler havlamıyordu. Olmadık yerlerde olmadık hayvanlar türemişti.

Bir süre önce Dabbat-ül- arz yerden çikmis ve insanlarla konuşmaya başlamıştı. Şehirlerin merkezlerinde aslan, kaplan, ayı ve diğer yırtıcı ve vahşi etobur hayvanlar küçük gruplar oluşturuyor, onlara eşlik eden geyik, ceylan, inek, koyun ve keçilerle birlikte omuz omuza dolaşiyorlardı.

Nesilleri çoktan tükenmiş bir takım garip hayvanlar peyda olmuştu. Dinozorlar geniş sürüler halinde nehir boylarında ve sahillerde ilerliyor, sonra ovalara yönelip, kalın sis tabakaları içinde kaybolup gidiyorlardı.

Nehirler ters akıyordu! Balıklar başlarını sudan çikarmis, etrafı izliyor, bir çogu kıyılarda ve nehir kenarlarında kuyrukları üzerinde dikiliyor ve yüzgeçleri üzerinde yürüyorlardı. Sudan çikmaktan rahatsız olmuş görünmüyorlardı. Büyük balıklara, yunus ve balinalara okyanusların yanı sıra, nehir yataklarında, büyük göl ve geniş su birikintilerinde de rastlanmaya başlanmıştı.

İnsanlar ortalıkta görünmüyorlardı. Herkes evine, barkına çekilmis, evsiz olanlar boş bina ve mağaralarda bir araya gelmişlerdi. Cadde ve sokaklar boştu. Hiç bir araç hareket etmiyordu. Uçaklar hava alanlarında hangarlara çekilmis, gemiler limanlarda ve açıklarda demirlemiş, trenler gar ve istasyonlarda uzun kuyruklar oluşturmuşlardı. Ne olduğunu ve daha nelerin olacağını henüz tam olarak idrak edememelerine rağmen insanlar, paniğe kapılmıyorlardı. Radyo ve televizyon istasyonları yayınlarını kesmişlerdi. Telefonlar ve diğer haberleşme araçları çalismiyordu. İnsanlar birbirleri ile konuşamıyorlardı. Kimseden ses seda çikmiyordu. Herkes bir köşeye çekilmis huşu içinde dua ediyordu. Dua ettiklerini gösteren tek belirti dudaklarının kıpırdamasıydı. Kimse acıkmıyor, susamıyor ve tuvalet gereksinimi duymuyordu. Bebekler ağlamıyor, çocuklar oyuncakları ile oynamadan sessizce bir kenarda oturuyor, kan ter içinde yüzen kadın ve erkekler korku dolu endişeli gözlerle etrafa ve birbirlerine bakıyorlar, bakışları ile etrafa dehşet saçıyorlardı. Cami, kilise, sinagog ve diğer mabed yerleri derin bir sessizliğe gömülmüştü. Ezan okunmuyor, kilise çanlari çalmiyor, gonglar Budist mabetlerini çinlatmiyordu. Bütün ibadet yerleri boştu. Hoca, imam, müezzin, papaz, haham ve budist rahipler ortadan kaybolmuşlardı. Papalıktan haber alınmıyordu.

Bu olağanüstü durum altı gün sürdü. Bu süre içinde insanlar ve hayvanlar arasında doğan ve ölen olmadı. Ağaçlar tomurcuklanmadı, çimenler uzamadı. Hamile kadınlar ve dişi hayvanlar zamanları geldiği halde, doğurmadı.

Yedinci gün güneş kararmaya başladı.

İsrafil, sur-u İsrafil’in ilkini çaldi.

Bütün evrende yaşam sona ermek üzereydi. Azrail yeryüzüne inmiş, yaşayanların canını almaya başlamıştı. Kimse ölenlerin ardından ağlamıyordu. Anneler, bebek ve çocuklarini azraile bizzat teslim ediyorlar, kendi başlarına gelecek sonu sabır ve metanet içinde bekliyorlardı.

Gün doğusundan, gün batısına kadar bütün gökyüzü önce sarı, sonra pembe, eflatun, mor ve kızıl bir renge büründü. Bu zemin üzeride beliren irili ufaklı, zifiri karanlık kara bulutlar, rüzgarsız havada büyük hızlarla hareket ediyorlardı. Arada bir şimşekler çakiyor ve yıldırımlar düşüyordu ama, hala ses çikmiyordu.

Aniden, kızıl gökyüzünde kanatlı melekler belirdi. Geniş, beyaz kanatlarını çirpmadan havada uçuyorlardı.

İsrafil, boruyu ikinci kere çaldi.

Bunu önce hafif bir mırıltı izledi. Bu mırıltı yayılmaya ve giderek gürleşmeye başladı. Bir süre sonra yerini derin bir uğultuya terketti. Sanki binlerce, yüzbinlerce, hatta milyonlarca insan hep bir ağızdan mırıldanıyor, konuşmaya ve birşeyler söylemeye çalisiyorlardi. Ne denildiği anlaşilmıyordu. İnsanlar dirilmeye, yerin dibinden yeryüzüne çikmaya başlamışlardı. Önce eller toprağı yarıp yeryüzüne ulaşiyor, onu baş ve vücut izliyordu. Topraktan bitiyordu, insanlar. Yalnız mezarlıklardan değil, yerin hemen her arşinından çikan bu insanlar, hep bereber mırıldana, homurdana, söylene, bir yöne doğru ilerliyorlardı. Aralarında bebekler, çocuklar, her yaşta kadınlar ve erkekler vardı.

Bir süre sonra yeryüzü ezan sesleri ile inlemeye başladı. Yalnız cami ve mescitlerden, Müslüman konutlarından değil, aynı zamanda kilise, sinagog ve mabetlerden de ezan sesleri yükselmeye başlamıştı. Artık kilise çanlari çalmiyor, budist mabetlerinde gonga vurulmuyordu. Bütün insanlık hep bir ağızdan ezan okuyordu. Aralarında putataparların, ateistlerin, Yahudi, Hristiyan, Müslüman ve Budistlerin de olduğu, çogu bugün için ölümden diriltilmiş milyarlarca insan, hep bir ağızdan topluca Allah-ü ekber çekerek, hesap verecekleri merciye doğru ağır adımlarla ilerliyorlardı.

Mahşer günü gelmişti……..

　

EMİNE

Dün seni rüyamda gördüm Emine;
Yüzünde aynı gülümseme,
Aynı edalar, aynı cilvelerle
Hiç değişmemiştin.
 
Ellerimi ellerine aldın Emine...
Her zaman yaptığın gibi
Aşk ve sevgi ile.
Sonra beni bağrına bastın,
Yüzünden hiç eksik olmayan gülümsemenle.
 
Dün gece rüyama girdin Emine...
Aradan geçen yılları biliyor musun?
Nelere katlandığımızı seninle;
Birlikte ölmeyi bile düşündüğümüzü
Anımsıyor musun? 

Senin için öldü dediler Emine...
İnanamadım!..

Kırk yıldır görmediğim Eminemi,
Bir türlü yaşlandıramadım.

Bir tabuta sığdıramadım seni Emine...
Kırk yıl sonra beni yine ağlattan sen Emine...
 
Dün rüyama girdin Emine.
Hiç değişmemiştin…

BİR SAVANA DRAMI

BİR SAVANA DRAMI

Günlerdir yememişti,

Açtı.......

Uzaklardan geçen

Ceylan sürüsüne

Bir kez daha baktı.

Bu sene bahar iyi geçmişti,

Hayvanların hepsi

Sağlıklı ve besiliydi.

Sürüde epeyi buzağı vardı.

Annelerinin etrafında

Koşuyor, sıçrıyor,

Çığlıklar atıyorlardı.

Kendi yavrularını anımsadı...

Sütü kesileli epeyi olmuştu,

Hepsi açtı, perişandı.

Bir ana olarak görevini yapmalıydı,

Tehlike çanları

Çitalar için de

Çalmaya başlamıştı.

Uzun otların arasına uzandı,

Sürüyü sürekli gözaltına aldı;

Aralarında epeyi mesafe vardı.

Şafak söktü,

Bulutlar kırmızıya büründü,

Sonra birden ufukta

Koca bir akbaba

Göründü.....

Geniş kanatları ile sanki

Kızıl bulutlara

Hükmediyordu.

Süzüldü, alçaldı

Akbaba.

Ceylanlara doğru yöneldi,

Uzaklarda

Bir sırtlan çığlık attı,

Bir baykuş söylendi.

Acele etmeliydi,

Zaman, aleyhine işlemekteydi.

Birden bir buzağı dikkatini çekti,

Ne olduğunu o da

Henüz anlamamıştı ama,

Bu hayvan diğerlerinden farklı idi.

Fazla neşeli, hareketli görünmüyordu,

Anasıyla beraber yürüyor,

Koşuyor, sıçrıyordu ama

Hareketlerinde hafif bir ahenksizlik,

Belli belirsiz bir sakarlık

Göze çarpıyordu.

Daha büyük bir ilgiyle

İzlemeye başladı buzağıyı,

Hiç kuşkusu kalmamıştı artık.

Buzağının hareketlerinde

Hafif bir uyumsuzluk,

Belli belirsiz bir yavaşlık

Vardı.

Ayakları üzerine dikildi,

Önce kısa adımlarla ilerledi,

Niyetini asla belli etmemeliydi.

Giderek hızlandı,

Sonunda otlardan çıktı,

Savanada sürüye doğru

Delicesine koşmaya başladı.

Sürüye büyük bir hızla daldı,

Ceylanlar etrafa çil yavrusu gibi

Dağıldı.

Göz koyduğu buzağıya yöneldi.

Kısa bir izlemeden sonra

Anasının çığlıkları arasında,

Kaçmaya çalışan buzağının bacağına

Bir çelme attı.

Hızla, yerde yuvarlanmakta olan buzağının

Boğazına yöneldi ve onu,

İri, uzun dişleriyle gırtlağından yakaladı.

Muradına ermişti sonunda...

Gözlerini çevirdi

Ve bir kez daha

Baktı kurbanına.

Bakışlarıyla sanki

Özür diliyordu,

Etoburluk onun,

Yaşam zorunluğuydu.

Sesi soluğu çıkmıyordu

Buzağının,

Tutar yeri yoktu

Zavallının.

Ama yine de

İri, kara gözlerinde

Ne korku vardı,

Ne suçlama;

Ne acı vardı,

Ne yakınma.

Yaşama isteğini ise

Asla yitirmemişti.

Onu hala hayata bağlayan

Kara gözleriyle,

Sanki yakından,

Tanımak istercesine

Katilini süzdü.

Ondan korkmanın

Artık bir anlamı yoktu,

Şu anda ona,

Anasından daha yakındı,

Herşeye rağmen

Ruhu yine de hürdü.

İçi rahatladı birden...

Derin bir uykuya dalar gibi

Gözleri kapandı,

Başı yavaşca yana düştü,

Gerildi, çırpındı ve öldü.

Annesi bir yandan kaçıp

Kendi canını kurtarmaya çalışırken,

Öte yandan arada bir geriye bakıp,

Yavrusunun sonunu anlamaya çalışıyordu.

Endişe dolu

Güzel, sürmeli gözlerinde

Kin yoktu,

Nefret yoktu.

Yanaklarına dökülen

Bir iki damla yaşla,

Uzaklara,

Kan ağlayan

Bulutlara baktı....

Sonra oradan

Başı önünde,

Yenik ve ezik,

Derin derin,

İçini çekerek,

Sessizce uzaklaştı.

Daha kat edeceği

Uzun bir yol vardı.

Savanada bir dram yaşanmıştı,

Daha ne dramlar tekrarlanacaktı.

YASAK AŞK

Korkuyorum sevgilim…

Bir okuyan olacak kalbimi,

Seni ve aşkımızı bir bilen olacak.

Dudaklarımdan düşürmediğim ismini

Bir duyan,

Gönlümdeki fırtınayı

Bir hisseden olacak.

Sana dokunmaya korkuyorum sevgilim,

Bir gören olacak.

Kiraz dudaklarını öpmeye,

Pembe yanaklarını okşamaya

Korkuyorum.

Bizi bir gammazlayan olacak...

Seni kollarıma almayı çok istiyorum sevgilim ama,

Bırakamamaktan korkuyorum.

Kulaklarına aşkımı fısıldamaya

Korkuyorum.

Bütün dünya duyacak.

Korkuyorum her seferinde sevgilim,

Seni, o, benden geri alacak.

Sana olan aşkım korkutmaya başladı artık

Ama yine de ben,

Onsuz yaşamaktan korkuyorum.

Ben bir çılgınım sevgilim,

Bir deli, bir mecnun...

Yasak aşkımızın, senin de yaşamını

Mahvetmesinden korkuyorum.

Bir gün ayrılmak zorunda kalırsak,

Anla beni sevgilim.

Bağışla beni.

Unutma beni.

Ne olur sevmeye devam et beni.

Senin beni,

Unutmandan korkuyorum...

BİYOTEKNOLOJİ, KIYAMET VE ÖLÜMSÜZLÜK..........

Kıyamet ve ölümsüzlük……

 Çirkin ve güzel….

Siyah ve beyaz..

Ateş ve buz……

Son ve sonsuzluk…..

 

Ne ilginç…… İç içe, el ele, kucak kucağa…

Biyoteknoloji bunların katalisti..

İslam bunların kurbanı……

 

Biyoteknoloji, teknolojinin biyolojiye uygulanmasıdır. Biyoloji çok geniş bir bilim dalıdır ve her türlü canlı varlıkla ilgilenir. Tıp aslında tek başına bir bilim dalı değildir. Biyolojinin bir koludur ve biyoloji gibi, diğer bütün bilimlerden yararlanır. Biyoloji insan dışı canlıların, tıp ise insanların nasıl çoğaldıklarını, büyüyüp geliştiklerini, yaşam döngülerini, cinsiyetlerini, yaşayış şekillerini, ömürlerini ve onlarla ilgili hemen her konuyu yakından inceler.

Teknolojik gelişmelerin tümü insanlığa hizmeti amaçlar. Görünüşe göre insana yararlıdır. Ama bu yarar koşulsuz değildir. Teknolojinin insanlığa yararı sınırlıdır. Teknoloji bazı ülkelere diğerlerinden daha çok yararlıdır. Örneğin uçak teknolojisini ele alalım. Kim daha iyi savaş uçağı imal ederse, savaşı o kazanacaktır. Günümüzde havadan bombalayarak bir ülkeyi ortadan kaldırmak mümkündür. Teknoloji o kadar ilerlemiştir. Sırplar’a Kosava’da verilen ders ve Irak’ın iki defa uğradığı hezimet, Taliban’ın havadan yapılan saldırılara bir ay bile dayanamaması, hava üstünlüğünün önemini açıkca göstermektedir.

İlerde tarih bu örnekler için ilkel teknolojik gelişmeler terimini kullanacaktır. Çünkü ülkeleri birkaç nötron bombası ile, geride radyoaktivite bile bırakmadan, bir anda ortadan kaldırmak mümkün olabilecektir. Hatta bu günümüzde bile mümkündür…. Teknolojik olarak geri ülkeler, halkları belli bir uygarlık ve teknolojik düzeye ulaşamamış çoğu Müslüman fakir ülkeler, bu kategoriye dahildirler. Dünya hızla değişmektedir. Teknoloji geometrik bir hızla ilerlemektedir. Bir süre sonra öyle bir devirden geçilecektir ki, bu hıza ayak uyduramayan ülkelerin elinden yaşama hakları alınabilecektir. Yaşam bir hak olmaktan çıkacak, ayrıcalık olacaktır. O zaman hızla yaklaşmaktadır. Bu gerçekleri yadsımaya olanak yoktur.

Teknolojiye geri dönelim ve gelişmeleri yakından inceleyelim… Şu ana kadar önce teknolojinin, sonra onun bir dalı olan biyoteknolojinin insanlığa kazandırdıklarına bir göz atalım.

Teknoloji sayesinde dünya 21’nci yüzyılda informasyon çağına girmiştir. Bilgi artımı inanılmaz boyutlara ulaşmıştır. Her yedi yılda bir mevcut bilgi iki ile katlanmaktadır. Son zamanlarda hiç google taraması yaptınız mı bilmiyorum. Günümüzde bilgi enflasyonu vardır. Her hangi bir konuda karşınıza o kadar çok bilgi çıkmaktadır ki, onlardan yararlanmak ayrı bir bilgi birikimini gerektirmektedir. Bilgili olanların dışındakilerin mevcut bilgilerden yararlanması nerdeyse olanaksızdır.

Teknoloji sayesinde yapılan ilerlemeleri sıralamaya gerek olduğunu sanmıyorum. Yalnız yaşamın değil, evrenin ortaya çıkış mekanizmasının bile gizeminin çözülmeye başlandığı bir zamanda yaşıyoruz. Teknolojinin insanlığın yararına değil, zararına kullanıldığının sayısız örnekleri olduğunu biliyoruz. Atom ve Hidrojen bombaları bunların sadece ikisidir. Teknoloji sayesinde kütle imha silahları yapmak ve onları başarılı bir şekilde kullanmak bir sorun oluşturmamaktadır.

Aynı şeyleri biyoteknolojik ilerlemeler için de ileri sürebilirim. Bu bağlamda biyoteknoloji insanlığa, diğer teknolojik ilerlemelerden daha yararlı veya daha az zararlı değildir. Biyoteknoloji bir yandan bulduğu yöntemlerle insanlara daha çok süt veren inekler, organ transplantasyonu için kullanılacak domuzlar, iri ve kıpkırmızı domatesler, ilaçlar, protezler, yapay kalp makineleri, böbrekler, iri ve besili piliçler kazandırmışsa da, bütün insanlığı yok edebilecek bakteri ve virusların sentezini de kolaylaştırmıştır. Bu bilgilerle donanan sapkın bir diktatör, hatta kendi özel laboratuvarında araştırma yapmakta olan çılgın bir bilim adamı, dünyanın diğer ülkeleri için ciddi bir tehlike oluşturabilmektedir. Biyoteknolojik ilerlemelerin hepsi insanlığa yararlı, masum ve istenilir etkinlikler değillerdir. Biyoteknoloji içinde ayrıca uyumakta olan ve giderek uyanmaya başlayan bir canavarı barındırmaktadır.

Bu korkunç canavara birkaç yüz yıl sonra, hatta belki daha da önce, dünyayı bir felakete sürükleyebilecektir. İnsanlık bu canavarı keşfetmek üzeredir. Bu canavar ölümsüzlüktür. Ya çok uzun yaşamaktır...

Bilim ölümsüzlük konusunda yoğun araştırmalar yapmaktadır. Ölümsüzlük henüz bulunamamıştır ama, mevcut ilerlemeler yakın bir zamanda bulunabileceğine işaret etmektedir. Bilim ölümsüzlüğü bulmadan önce çeşitli evrelerden geçecektir. Bu süreç başlamıştır. Günümüzde çeşitli genetik olan ve olmayan müdahalelerle laboratuvar hayvanlarının ömrü uzatılmaya çalışılmaktadır. Genetik olmayan manüplasyonlarla farelerin ömrü iki ile katlanmıştır. Sıra genetik manüplasyonlara gelmiştir. İnsan kök hücre deneyleri ve insan genomunun ayrıntıları, insanların doğal ömrünün ne kadar uzun olduğunu kesin olarak ortaya koyabilecek çalışmalardır. Bu çalışmaları ilerde insan genomuna müdahale eden diğerleri izleyecek ve insan ömrü uzatılacaktır.

İnsanlar öteden beri ölümden nefret etmektedirler. Firavunlardan tutun, Çin imparatorlarına, Osmanlı padişahlarından çeşitli diktatörlere kadar dünyada sayısız lider ölmemek için ellerinden gelen ne varsa yapmışlardır. Onların hepsi ölmüşlerdir. Bizler de ölümü tadacak ve ölümsüzlüğü göremeyeceğiz. Uzun yaşama bile bizim için bir ütopi olmaktan öteye gidemeyecektir. Ama bir gün gelecek, ölümsüzlük veya çok uzun yaşamak gerçekleşecektir.

İslam’ın şiddetle reddettiği evrim kuramı artık moleküler düzeyde tartışılmaktadır. İnsanın genlerini yakından inceleyerek ömrünün ne kadar olacağını saptamak bulunmak üzeredir. Bu konuda bazı gelişmeler vardır. Bu öylesine önemli bir konudur ki, bir süre sonra şeffaflığını yitirecektir. Hatta belki de yitirmek üzeredir. Biyoteknolojik ilerlemeler önce insan ömrünü 150-200 yıla çıkaracaktır. Ardından bu ömür hızla uzayacak ve önce yüzlerce yıla, sonra binlerce yıla ulaşacaktır. Ölümsüzlük bulunmasa bile bu başarı insanlığın geleceği için son derece tehlikeli bir gelişmedir.

Önümüzdeki bin yıl içinde dünyaya şeklini verecek olan sosyo-politiko-ekonomik gelişmeler daha çok teknolojik ilerlemelerden etkilenecektir. Dinler bir tür metamorfoza uğrayarak kendilerini yeniden yapılandırmaya çalışırlarken, iklim ılımanlaşacak, kutuplar eriyecek, insan nüfusu artacak ve sosyal yapıda büyük değişiklikler olacaktır. Önlemler alınmazsa, bundan 500 yıl sonra dünya nufusu 500 milyarı aşacaktır.

Bu arada Ay ve Mars kolonileri kurulacak ve insanların bir kısmı oralarda yaşamaya başlayacaklardır. Dünyada mevcut kaynaklar bu nüfus için yeterli değildir. Petrol çoktan bitmiş ve kömür reservleri çok azalmış olacak, stratejik önemi olan diğer madenler tükenmeye başlayacaklardır. Teknoloji bütün bu sorunlara çözümler getirecektir. Ama o zaman teknolojinin zararlı etkileri de egzajere edilecek ve dünya daha iyi bir mekan değil, öncekinden çok daha sefil bir yer olacaktır.

Kısaca açıklamaya çalıştığım senaryoya göre dünyanın diğer gezegenlerden gelecek ham maddelere olan gereksinimi artacaktır. İklim Myosen çağında olduğu gibi, sıcak ve rutubetli olacak, deniz seviyesi en azından 50 metre yükselecektir. Bütün bu gelişmeler insan ömrünün uzamaya başladığı ve ölümsüzlüğün bulunduğu bir zamana rastlayacaktır.

Dünya ikliminde olan değişiklik, nüfus patlaması, kaynakların tükenmeye başlaması ve teknolojik ilerleme, ölümsüzlüğün bulunması ile bir araya gelince ortaya çıkacak patlayıcı karışım, dünyayı korkunç bir felaket sürükleyebilecektir........

BYERLEY TÜRK, BİR KİTAP VE ÖNEMLİ BİR TÜRK ATI...

16 Mart, Batı atçılık ve koşuculuk tarihinin önemli bir günü ve Byerley Türk’ün ölümünün 305’inci yıldönümüdür.

Bylerley Türk, doru bir Türk savaş atıdır.

Çok genç yaşında, İkinci Viyana kuşatmasına katılmış, daha sonra Buda kuşatmasında seyisi ile birlikte esir alınarak İngiltere’ye götürülmüş ve orada Byerley isimli bir İngiliz albaya satılmıştır.

O tarihten itibaren Byerley Türk adı ile bilinir.

25 yıllık kısa ömrüne, kahraman bir gazi ve son derece görkemli bir at olarak, biz insanların çoğundan daha değerli başarılar sığdırmış, seceresi Batı dünyasının bütün yarış atlarında devam etmiş, mitolojik karakteri ve ünü günümüze kadar ulaşmıştır.

Herşeyden önce saf ve gerçek bir Türk atı olarak şan ve şerefimizi, biz Viyana ve Buda yenilgilerinden sonra geri çekilirken, o yüceltmiş, günümüze dek taşıdığı Türk adının onur, gurur ve saygınlığını devam ettirmiştir.

Bu muhteşem Türk savaş atının başarılarına şapkamı çıkarıyor, ölüm gününde onu, tutamadığım göz yaşlarımı silmeye çalışarak, huşu içinde anımsıyorum. Ruhu şad olsun.

Byerley Türk, Godolphin Barb ve Darley Arabian ile birlikte, önemli ve başarılı bütün Batı yarış atlarının atasıdır.
Hristiyan’lar tarafından esir alınan ve önce savaşa ve yarışlara sokulduktan sonra damızlık olarak kullanılan Türk savaş atlarının ilki ve en önemlisidir.

Son derece görkemli, iri, yalnız kendisine iyi bakan ve hoşnut eden sahibine sadık, vahşi, bağımsız ve kendi başına buyruk Asya kökenli gerçek bir Türk atıdır. Arap atı değildir.

Beyerley Türk, Balkanlarda bir yerde, 1678 yılının fırtınalı bir Haziran gecesi sabaha karşı, gök gürültüleri ve yıldırımlar arasında, kendisi gibi doru, Zarif adlı bir Karaman kısrağına doğmuştur. İsmi Ateş olan demirkır babası da kendisi gibi ele avuca sığmaz bir aygır ve gazi savaş atıdır.

Rengi annesine, huyu ise babasına çekmiştir. Fırtınalı bir gecede hamileliğinin son anlarını yaşamakta olan Zarif ahırdan kaçarak gecenin zifiri karanlığında kaybolmuş ve ertesi sabah, nehir kenarında doğurduğu tayı ile birlikte, çiftliğe geri dönmüştür.

Byerley Türk’ün anne ve babsının isimlerinden oluşturulan Türkçe bir adı da vardır. Babasının Ateş adının ilk harfi olan A, annesinin Zarif adının ilk harfleri olan Zar ile birleştirilmiş ve kendisine, ateş çocuğu anlamına gelen Azarax ismi verilmiştir.

Yaşamının yaklaşık ilk 10 yılını savaştan savaşa tehlike ve macera içinde geçiren Azarax, bu süreyi hep, kendisine doğduğu günden beri büyük bir şefkat, özen ve itinayla bakan seyisi ile geçirmiş, onunla birlikte esir alınmış ve yine onunla birlikte İngiltere’ye götürülmüştür. Byerley Türk’e aynı seyis İngiltere’de bir yıl kadar daha bakmış, sonra bir gün kayıplara karışmıştır.

Byeley Türk her ne kadar savaşlarda kaybettiği yakın arkadaşları olan diğer savaş atlarının arkasından birkaç gün kişneyerek matem tutmuş ve sonra onları unutmuş ise de, seyisini unutması haftalar almıştır.
Bu arada yemek içmekten kesilmiş ve giderek zayıflamaya başlamıştır.
Albay Byerley, bir kaç ay önce umulmadık bir şekilde bir yarış kazanan, hayranlık duyduğu bu muhteşem Türk savaş ve yarış atının sağlığını uzaktan endişe ile izlemiş ve bir gün kendisine yaşadığı ikâmethanede pişirilen bir pastayı ikram ederek gönlünü kazanmak istemiştir.
Byerley Türk,önüne konulan arpa ve yulafı reddederken, bu beklenmedik ikrama hayır diyememiş ve kaybolan seyisinin ardından matem tutmaktan vaz geçerek, albayın arkadaşlık teklifini kabul etmiştir.

Byerley Türk’ün inanılmaz yaşamı, Türkiye’ye gelip bir at satın alan ve Türkiye’de altı ay at koşturarak araştırma yapan Jeremy James tarafından ölümsüzleştirilmiştir. Kitabın adı:

THE BYERLEY TURK
The Incredible Story of the World’s First Thorougbred

Stockpole Books tarafından 2005 yılında yayınlanan bu önemli kitabı, okuması biraz zor da olsa, İngilizce bilen her Türk’e hararetle tavsiye ediyorum.

Kitap bir atın yaşam öyküsünden çok daha fazla bir yapıttır. Aynı zamanda Viyana kuşatmasında ve onu izleyen Türk bozgununda ve daha sonra gelen Buda yenilgisinde yaşanan korkunç acıları dramatik ve gerçekçi bir şekilde bir Türk’ün bakış açısından dile getiren tarhisel bir belgedir de......

Batıda Türk’ün adı bir at tarafından yüceltilirken, Osmanlı imparatorluğunun çöküşünün başlangıcına şahit olunması, çelişkiler dolu tarihimizi süsleyen ve ona renk katan ilginç ironilerden biridir.

Kitabı her ele alışımda duygusallığıma yenik düştüm ve ağladım. Bunu itiraf ediyorum ama, inanın ki utanmıyorum. Yaşamımda kendimi hiç bu kadar duygusal hissetmemiştim. Byerley Türk’ün ölümünü anlatan cümleler her seferinde beni, 305 yıl önce vuku bulan bir trajedinin sonunu sanki hiç beklemiyormuşum gibi, hıçkırıklara boğdu. Bu ilginç deneyimimi sizlerle de paylaşmak istedim.

UZANIP SANA DOKUNMAK......

Fiziksel de olabilir bu temas ama, ben elbette başka tür dokunmalardan bahsediyorum. Diğerlerinin ruhuna dokunmak. Aklına dokunmak. Kalbine, maneviyatına, benliğine, kişiliğine, duyarlıklarına dokunmak... Zaman ve mekândan münezzeh olarak dokunmak. Çağ atlayarak dokunmak. Sevdirerek dokunmak. Düşündürerek dokunmak. Özlem duyularak dokunmak. Bazan güldürerek, bazan ağlatarak dokunmak. Nostalji duyguları uyandırarak dokunmak. Pişmanlık duydurarak dokunmak. Övünerek dokunmak..... Gurur duydurarak dokunmak.....

Sana hürmetle dokunuyorum..
Kalın ve kaba parmaklarım
Önümde duran küçük fizik varlığınla temas ediyor
Tüylerimin ürperdiğini hissediyorum..
Zarif ve görkemli aslının
Küçük bir kopyasısın ve
Bir elime sığabiliyorsun...

En ufak bir beyaz noktası olmayan
Siyaha çalan koyu kahve rengi teninle
Küçücük bir at heykelisin..

Zarif ve mütenasip vücutlu olmana rağmen
Güçlü ve görkemlisin...
Sen muhteşem bir Türk atısın.

Kimin kime dokunduğu ise ayrı bir olay..
Doğrusunu istersen
Ben sana değil
Sen bana dokunuyorsun..
Yüzlerce yıl ötedeki
Gizemli bir dünyadan
Bir ruh gibi geliyor
Ve beni etkiliyorsun..

Bana verdiğin hazzı ve hüznü
Neş’eyi ve kederi
Çoşku ve düş kırıklığını
Umut ve umutsuzluğu
Anlatmam olanaksız..

Beni aynı zamanda hem ağlatıyor
Hem de kahkahalar boğuyorsun..
Seninle iftihar ediyorum...

Fizik varlığın doğaya döneli aradan 305 yıl geçti. Ama sen hala bize dokuyor, ruhsallığımıza hitabediyorsun. Senin de kendi zamanında neler hissettiklerini bilmek isterdik. Bu elbette olanaksız. Her at aynı şeyleri mi hisseder? Türk savaş atları savaşta ve barışta hep aynı mı hissederlerdi?

Türk ismini yücelten yalnız insanlar mıdır? Türk’lerle binlerce yıl omuz omuza savaşan atlar Türk olamaz mı? Kahraman olan yalnız Türk’ler midir? Türk atları da kahraman olamaz mı?

Ruhun şad olsun Byerley Türk..

 

CANDY

CANDY SMILING

HACI

MUTLULUK NEDENLERİM......

Herkes için farklı olmalı

Mutluluk nedenleri...

Her yaş için farklı oldukları gibi.

Nelerdi onlar?

Gençliğimde beni mutlu eden nedenler?

O kadar geride kaldılar ki...

Çok severdim çıtır çıtır yanan bir sobanın

Önünde demlenmeyi.

Mis kokulu çiçeklere ve güzel dağ manzaralarına bayılırdım.

Serin bir dağ havası ile ciğerlerimi doldurmak,

Serinlemek demekti..

Rahatlamak..

Çığlıklar atarak nefes nefese yaklaşan bir trenle gelen

Sevgilimi beklemek,

En tatlı meşgalemdi..

Üşenmezdim.

O kollarımda iken üfleye

püfleye uzaklaşan trenin

Ardından bakmaya da bayılırdım.

Sıcak bir sobanın etrafına çöreklenip

Sohbet etmeye,

Mangalda kestane kızartmaya da.

Yağmur çatıyı döverken soğuk bir kış günü,

Sıcak bir yorganın altında delicesine sevişmek ne güzeldi!..

Daha başka şeyler de vardı beni mutlu eden.

Bunlar beni en çok etkileyenler.

Ömür hızla geçiyor...

Durmuyor......

Güzel manzaralara ne oldu bilmem?

Kokular artık mis gibi değil mi ne!

Serin dağ havası çiğerlerimi serinletmiyor artık...

Üşütüyor!

Beklediğim yolcunun trenden çıkma umudunu yitireli

yıllar oldu...

Trenler nefes nefese gelmiyorlar artık.

Soluklanmıyorlar...

Sobanın etrafında çöreklenenler de azaldı.

Çoğu öldü.

Mangalda kızaran kestanelerin tadı tuzu kalmadı.

Yağmur hala yağıyor ve kışlar hala soğuk ama,

Yorgan beni ısıtmıyor artık.

Her geçen gün

Biraz daha azalıyor

Mutluluk nedenlerim.

Yaşama arzumla beraber

Tükeniyor.

Gülemiyorum artık eskisi gibi.

Son kahkahamı ne zaman attığımı hatırlamıyorum bile.

Şakalara da pek iltifat etmiyorum nedense

Son günlerde.

Yeni düşünceleri de beğenmiyorum...

Şımarıklık gibi geliyor bana

, gençlerin davranışları.

Saygısız buluyorum bana adımla hitabedenleri

.

Nedir değişen bilmiyorum.

Ben mi, yoksa dünya mı?

Ne oldu mutluluk nedenlerime?

Ne oldu bana?

Bilen var mı?

TIGER

DİNLERİN SOSYO-BİYOLOJİK KÖKENİ

Harvard Üniversitesinin ünlü biyoloğu Edward O. Wilson dinlerin ortaya çıkış nedenini ilginç bir kuramla açıklıyor; Din hemen her kültüre imzasını atmış olan sosyal bir etkinliktir. Antropologlar hemen her ilkel kabilenin kendi kökenleri hakkında bazı mitlere sahip olduklarını bilirler. Ayrıca bu kabileler kendileri ile diğerleri arasındaki farklara çok büyük önem verirler. Bu inançların çoğu rasyonel olmadıkları gibi, hemen hepsi fantazilerle bezenmiş doğa üstü yaklaşımlardır. Çoğu kere bu kabilelerin geçmişte yaşamış ve kabileyi bir araya getirmiş olan bir lideri vardır. Bu lider olağanüstü yetenekler ve ilahi bilgilerle donanmıştır. Bu liderin öğretileri sorgulanamaz. Reddedilemez. Olduğu gibi kabul edilmelidir.

Harvard Üniversitesinin ünlü biyoloğu Edward O. Wilson dinlerin ortaya çıkış nedenini ilginç bir kuramla açıklıyor;

Din hemen her kültüre imzasını atmış olan sosyal bir etkinliktir. Antropologlar hemen her ilkel kabilenin kendi kökenleri hakkında bazı mitlere sahip olduklarını bilirler. Ayrıca bu kabileler kendileri ile diğerleri arasındaki farklara çok büyük önem verirler. Bu inançların çoğu rasyonel olmadıkları gibi, hemen hepsi fantazilerle bezenmiş doğa üstü yaklaşımlardır. Çoğu kere bu kabilelerin geçmişte yaşamış ve kabileyi bir araya getirmiş olan bir lideri vardır. Bu lider olağanüstü yetenekler ve ilahi bilgilerle donanmıştır. Bu liderin öğretileri sorgulanamaz. Reddedilemez. Olduğu gibi kabul edilmelidir.

Wilson'a göre bu ilkel kabilelerin bu şekilde davranmasının evrimsel bazı avantajları vardır. İlk insanlar ve ilk insan toplumları bu davranışı sergileyerek varlıklarını koruyabilmişler ve nesillerini sürdürebilmişlerdir. Bu şekilde davranmak ve inanmak bu insanlara evrimsel bir avantaj sağlamıştır. Bu avantaja sahip olmayanlar seçilmemişler ve yok olmuşlardır. Aslında bazı hayvanlar da liderleri izlerler. Sürüdeki düzenden lider sorumludur. Dominan bir erkek hayvan sürüye hakimdir. Diğerleri sorgusuz sualsiz onun emirlerini yerine getirirler. Buna örnek olarak balinaları ve yunusları gösterebiliriz. Herhangi bir nedenden dolayı yönünü yitiren lideri izleyen sürü karaya vurarak topluca ölmektedir.

Bir milyon yıl kadar önce insanların öncüleri olan hominidlerde, beyin hızla büyümeye başlamıştır. Giderek bilinçlenen ve akıllanan bu yaratıklar önce küçük topluluklar şeklinde bir araya gelmişler, zamanla bir liderin etrafında toplanarak, daha geniş toplumlar oluşturmuşlardır. Bu arada lider kavramı gelişmiş ve liderin emirleri yasalaşmaya başlamıştır.

Yalnız burada ilginç bir çelişki vardır. İnsanlar giderek daha akıllı olmaktadırlar. Bu entellektüalite toplumun mevcut düzenine ve liderine meydan okumayı gerektirmektedir. Bazı entel bireyler lidere karşı geleceklerdir... Bu kaçınılmazdır.. Hayvan sürülerinde, örneğin kurtlar ve aslanlarda lidere meydan okunur ve onun yeri alınır.. İnsan toplumunda buna teşebbüs toplumda bir kaos ve düzensizlik yaratacak ve toplum dağılma tehlikesi ile karşı karşıya kalacaktır. Ya da akıllı bireyler toplumdan uzaklaşacak ve toplum çözülerek dağılacaktır.

Evrim bu soruna ilginç bir çözüm bulmuştur... Wilson'a göre bu maymunumsu ilk insanlara olan doğal baskılar, onların liderlerine çok daha sıkı bir şekilde bağlanmalarını sağlayacak bazı inançların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Daha doğrusu kendi liderlerinin rasyonel olan veya olmayan her türlü kararını ve emirlerini izleyen insansı toplumlar varlıklarını sürdürmüşler ve bu davranış ilerde insanlar için bir norm olmuştur.. Kabile üyeleri liderlerini ve onun her türlü emirlerini ciddi şekilde sorgulamadan kabul etmeye ve izlemeye başlamışlardır. İnsan öncülerinin kazandığı bu nitelikler, ortaya çıkan yeni bazı genlerin ürünü olmalıdırlar.

İlk hominidlerin sahip olduğu bu nitelikler, onların hem çeşitli aletler dizayn ederek ilerlemelerini, hem de rasyonal olmayan ama, kabilenin geleceği için çok daha önemli olan bazı dinsel geleneklerin, mit ve efsanelerin sorgulanmadan oldukları gibi kabul edilmelerini sağlamıştır.. Kabilenin bütünlüğünü korumak için bazı mit ve fantastik efsanelere gereksinim vardır. İnsanlar arasındaki ilişkiler bu efsaneler aracılığı ile aksamadan sürdürülebilir.

Ne kadar sapık ve saçma olurlarsa olsunlar, bazı mitler ve efsaneler, dinler ve inançlar insanları bir arada tutmaktadırlar. İslam'a inananların bir ümmet oluşturmasının nedeni budur.

Bütün saçmalıklarına, insan akıl ve mantığına aykırı olmalarına rağmen İslam ve diğer dinler, hala varlıklarını sürdürmektedirler. Bu ilginç durum açıkca insan olarak yalnız ne kadar zayıf ve nahif olduğumuzu değil, aynı zamanda muhtemelen zayıflığımızın genlerimize işlenmiş olduğunu da telkin etmektedir. Dinlere ve Tanrı'ya inanmak ihtiyacı doğanın insan türüne olan baskısının sonucu olabilir. Bundan bir milyon yıl kadar önce ortaya çıkan bu durumun kısa zamanda düzelmesi belki de mümkün değildir.

Wilson'un bu görüşü ayrıca ateizmle ilgili bazı gerçekleri de açıklayabilmektedir. İnsanların küçük bir azınlığı dinlere inanmamaktadır. Bunun nedeni doğada mevcut çeşitliliktir. Her canlıda bu çeşitlilik vardır. Ateizm de bu genetik çeşitliliği simgeliyor olabilir.

Doğa hala insan yaşamına bu şekilde bir baskı uygulamakta mıdır? Eskiden toplumun genel eğilimlerine karşı gelen bireylerin yaşama şansı yoktu. Din toplumu bir arada tutan en önemli ortak payda idi. Her ne kadar bu durum İslam ülkelerinde hala sürmekte ise de, endüstrileşmiş ve teknolojide ilerlemiş toplumlarda din bazında bireylere olan baskılar giderek önemlerini yitirmeye başlamışlardır. Çağdaş toplumlar artık varlıklarını sürdürmek için bazı akıl dışı ve mantıksız mit ve efsanelere gereksinim duymamaktadırlar. Öyle ise artık ateizmin yerleşip, gelişmemesi için bir baskı da yok demektir. Hatta diyebiliriz ki teizmin yok olması için bir baskı ortaya çıkmaya başlamış olabilir. İnsan aklı ve entellektüalitesi teizme karşı gelme yolunda bazı ilerlemeler kaydetmiştir. Zamanla ateist sayısı daha da artacağa benzemektedir. Öteden beri var olan ama, günümüze dek başarılı olamayan ateizm, toplumların yeniden ve çağdaş bir şekilde örgütlenmesinden sonra hız kazanmaya başlamıştır.

Wilson'un kuramları Richard Lewonthin ve Jay Gould tarafından reddedilmiş ve görüşleri eleştirilmiştir. Bu otörler Wilson'un sosyobiyoloji konusundaki görüşlerine itiraz etmişlerdir. Yine de Wilson'un kuramlarını tutan çok sayıda aydın ve bilim adamı vardır. Lewonthin'in de bazı kuramlarını reddetmeye olanak yoktur.. Özellikle triple helix kitabı müthiş bir entellektüalitenin ürünüdür. Jay Gould da parlak bir bilim adamı idi ama, din konusundaki görüşleri herkes tarafından paylaşılmamaktadır.

Lewonthin genlerin çevre ile etkileşmelerinin önemine inanan bir bilim adamıdır.

Wilson ise canlıdan çok genin önemine değinir. Canlı doğar. Canlı ölür. Gen kalır..

Wilson'un din konusundaki görüşleri çok ilginçtir. Dini, diğer sosyal etkinlikler gibi, insanın doğal ve kaçınılmaz bir niteliği olarak kabul eder..

Wilson entemolog dur. Karınca gibi, sosyal böceklere özelleşmiştir. Temel olarak zoolog olduğundan ve insanlar da bir hayvan türü olduklarından, insanlar hakkında da ahkam kesebilir.. Sosyobiyoloji Wilson'un oluşturduğu bir bilim dalıdır. Tartışmalıdır.. Bu dünyada hiç bir bilim adamı Wilson kadar bu konuda otorite sahibi değildir. Karıncaları ve sosyal insektleri çok iyi bilen birisidir. İnsan bir hayvan olduğu için hayvanların uyduğu yasalara uymakla yükümlüdür. İnsan böcek değildir diye kestirip atamayız. Çünkü insan diğer hayvanlarda ve sosyal böceklerde mevcut davranışların bir kısmını taklit eden bir canlı türüdür.

Böceklerin sosyal strüktürü genlerle bir nesilden diğerine geçer ve bu geçiş evrime uğrar. İçine doğduğu gruptan kopan karınca veya diğer sosyal böcek yaşayamaz. Varlığını tek başına sürdüremez. Bunun nedeni doğal baskıdır. Sosyal böcekler bir liderin önderliğinde, çeşitli sınıflardan oluşmuş bir toplum oluştururlar. Bireylerin bu toplum içindeki yerini genleri ile ilgili nitelikler saptar..

İnsan da sosyal bir hayvandır. Hemen her insansal etkinlik genlerin kendilerini belirtmeleri şeklinde tecelli eder. Genlerin allel denen çeşitleri vardır. Aynı gen farklı şekillerde kendini belirtir. Örneğin göz rengi geni bir insanda yeşil ise, diğerinde kahve veya mavidir. Aynı gen farklı bir ürüne sahiptir. Davranışlar da genlerin ürünü olarak ortaya çıkarlar. Tabii her türlü insansal davranış son derece karmaşıktır ve çok sayıda değişgeni vardır ama, davranışlar hep aynı beyin yöresinin eseridirler. Bu da genetik olarak saptanır. İnsanlarda sosyal yaşamla ilgili beyin yöreleri vardır.

Wilson'un bu ilginç kuramını reddedenler akılları ile değil, daha çok hisleri ile hareket etmektedirler. Şu gerçeği göz ardı edemeyiz:

İnsanların büyük çoğunluğu ne kadar saçma ve olağan üstü olurlarsa olsun, dinlerle ilgili mit ve efsanelere inanırlar. En azından onları yeterince sorgulamazlar..

Wilson işte bu ilginç gözleme bir açıklama getirmek istemektedir. Haklı veya haksız. Doğru veya yanlış.. Ortaya bir kuram atmıştır... Ortada yapılan bir gözlem vardır.. Onu hislerle değil, akılla çözmek zorunluğu vardır. İnsanı böcek düzeyine indiren bir görüşü kimse kabul etmek istemeyebilir. Ama insan toplumu ile karınca toplumu arasındaki farklar nitel olmaktan çok niceldir.. Önce bunu kabul etmemiz gerekmektedir. Aynı biyolojik ilkeler ve diğer yasalar hem böceklerin yaşamını etkiliyor olabilir, hem de insanların.. Böcekler de birbirlerine arzu duymakta, çiftleşmekte ve yavrularını yetiştirmektedirler. Sosyal olanlarından insanların ders bile alması gerekmektedir. Büyük bir şefkat ve itina ile yumurtalara ve larvalarına bakarlar. Onları besleyip temizlerler ve büyütürler. Her birinin toplum içinde belli bir yeri ve görevi var. İnsan yaşamı birçok hususlarda sosyal böcek yaşamından farksızdır.

Wilson diyor ki çok çok önceleri, daha insan insan değilken ve evrimleşme sürecinin başlarında iken, onu sosyal bir hayvan olmaya zorlayan bazı genler kazanmıştır.. Bu ilkel insan-hayvan ancak bu genler sayesinde bir toplum oluşturabilmiştir.. Çünkü hayvanların davranışları onların genlerinin eseridir. Rastgele değildir. İnsanlar bir araya gelmenin daha yararlı olacağını bildikleri için bir araya gelmemişlerdir. Bir araya gelmemeleri ellerinde değildir. Bu genlerinde yazılıdır. Buna mecburdurlar.

Ama her kuyruksuz maymun-ki insan da onlardan biridir, sosyal değildir. Orangutanlar soliter yaşayan hayvanlardır. Gorillerin haremi vardır. Şempanzeler daha çok dişi etrafında bir aile oluştururlar. Demek ki doğa insanın da dahil olduğu bu hayvan grubuna farklı şekillerde baskılar yapabillmektedir. Davranışların beyinde anatomik bir alt yapısı vardır. Dolayısıyla davranışlar kolay kolay değişemezler.

İnsan beyninde maneviyat ile ilgili merkezler vardır. O merkezler din için spesifik değildir. Dinler oralara yerleşen sosyal parazitlerdir. Wilson'a göre o merkezlere her türlü saçmalık yüklenebilir ve kisi onları sorgulamaz... İnsanlarda bu beyin merkezi olmasaydı, ilk hominidler orangutan gibi bir yaşam sürdürmeye zorlanacaklardı.. Bu da insanın ilerde teknoloji geliştirmesini önleyecekti. Çünkü uygarlık toplumun ürünüdür. Bireylerin değil. İnsan sosyal olmasaydı, uygarlık ve teknoloji geliştiremezdi. Bu bağlamda dinler insanların sosyal olma uğruna ödemek zorunda kaldıkları bir fiyat olarak kabul edilebilir.

İlkel kabilelerde ruhban sınıfın lider sınıfından ayrı olması bir şey ifade etmez. Önemli olan kabile ile ilgili mit ve efsanalerin çok önce başlatılmış olmasıdır. Bu sınıflar o mitlerin devamından sorumludurlar. İnsanlarda inanma ihtiyacı vardır. Bu da sosyal olmanın bir gereksinimidir. Sosyal olmak ise genlere yazılmış bir takdirattır.. Değiştirilemez..

Dünyayı Başkalarının Gözünden Görmek

Kökeni ne olursa olsun her türlü inanç, inananları inandıklarının gözünden görmeye zorlayan eğilimlerdir. İslam bir inançtır. Müslüman kişi dünyayı Muhammed’in gözünden görür ve O’nun öğretileri ile yaşar. Kendi görüşü yoktur.

Aslında bu yaklaşım pek mümkün değildir. Müslüman’lar Muhammed’i taklit ederek yaşamaya çalışırlar ama, hiç birisi bunda başarılı olamaz. Yedinci yüzyılın erkeği ile 21’nci yüzyılın erkekleri arasında derin bir zaman, felsefe, anlayış, çağ ve kültür farkı vardır. Bu yüzden Müslüman’lar ister istemez dünyayı biraz da kendi gözleri ile görürler ama, Muhammed'in görüşleri de bu görüşe katıldığı için, gözlemlenen dünya çarpık, yamuk ve iğretidir.

Çeşitli ideolojilere inananların dünya görüşü de oldukça çarpıktır. Nazi ve faşistlerin, terörist örgütlere üye olanların dünyaya bakışı, özgürlük ve demokrasiye inananlardan oldukça farklıdır. O görüşlerde umut ve iyimserlik yoktur. Onlara korku, intikam, tehdit, aşağılama, kötüleme gibi ilkel içgüdüsel duygular hakimdir. Sosyal olaylar onlar tarafından yanlış yorumlanırlar. Onları kendi görüşlerine uygun olarak yorumlamak isteyen teröristler, kendi görüşlerini çeşitli terörist eylemlemlerle başkalarına zorlarlar. Ortaya çıkan kaosu kendi görüşlerinin gerçek manifestasyonu sanar teröristler. Oysa ortaya çıkan durum kendiliğinden değil, zorlama sonucu manifest olmuştur.

Komünizmi de bu bağlamda incelemek mümkündür. Marx’dan adapte ve çoğu kere modifiye edilen kuramsal görüşler toplumlara zorlanınca, hastalıklı bir toplumun varlığı ile karşılaşılır. Ama bu toplum komünizmi implante etmeden önce bu kadar hasta değildir. Ya da bu tür bir hastalıktan yakınmıyordur. Toplumun yapısı ve sorunları değişmiştir.. Komünistin varlığını sürdürmesine daha uygun koşullar ortaya çıkar ve komünist o koşulları kendi yarattığını bilmeden, ya da bilmek istemeden orada tırmanmaya ve ne kadar haklı olduğunu bütün dünyaya haykırarak demonstre etmeye başlar....

Dünyayı başkalarının gözünden görmenin çeşitli şekilleri olduğu kuşkusuzdur.. Bir ideale bağlanan ve onun uğruna ölmeyi göze alan her insan dünyayı kendi gözlerinden görmeyi terkeder. O ideali yaratanların gözünden görmeye başlar. Bir Müslüman için kafirler her yerdedir. Bir komünist baktığı her köşede kapitalist burjuvaları görür. Terörist için polis her köşe başını tutan bir düşmandır. Nazi'ler Yahudilerin dünya ekonomisini ele geçirdiklerine inanırlar.. Kendi ırkları dışında insanlığa sıcak bakmazlar....

Dünyayı başkalarının gözünden görmek makbul bir şey değildir.
Kendi kişisel görüşlerini ekzotik bir eğilim uğruna feda edenler, bu tuzağa düşerler. Normalden az da olsa uzaklaşan bir eğilim, ne kadar ileri ve özgün olursa olsun, ne kadar üstün meziyetlere bürünürse bürünsün, ne kadar çağdaş niteliklere sahip olursa olsun, yeğlenmemelidir.

Ateizmi ben yalın bir ilke olarak düşünüyorum... Düşündüğüm ateizm spesifik bir dünya görüşü değildir. Ateist dünyayı başkalarının gözünden değil, yalnız kendi gözünden görmelidir. Ama yanıldığımı da biliyorum. Ateistlerin bir çoğunun dünyayı çarpıtarak görmelerine neden olan bazı inançlara ve günümüzde sapkın olarak kabul edilmeye başlanan eğilimlere sahip olduğunu biliyorum. Bazıları dünyayı, bütün ateistlerin komünist olmaları gerektiğini düşünecek kadar dar bir bakış açısından görebiliyorlar.. Diğer ateistler arsında Kürtçüler de olabiliyor, Naziler ve faşistler de.. Sosyal demokrasiye inananları ben normalden sapmışlar olarak kabul etmiyorum. Ancak ortanın epeyi sağında veya solunda olanların sapkın olduklarını düşünüyorum..

Sapkın bir idealle birleşen ateizm bence yozlaşmış bir eğilimdir. Bu tür ateist dünyayı kendi gözünden göremez.. Günlük olayları inandığı, din dışı bir dizi inançlar silsilesine dayanarak görür ve yorumlar. Bu görüş açısının dine ve bir Tanrı’ya inananların bakış açısından daha sağlıklı olduğunu sanmıyorum....

Ben ateizmi yalın haliyle seviyor ve kucaklıyorum.. Dogmatik bir inançla birlikte olan ateizmi reddediyorum..

Selamlar

HACI

EVRİMSEL TIP-6

Evet.. Ne diyorduk.. Evrimsel tıbba göre hastalıkların tanımı farklıdır diyorduk.. Değil mi? Şimdi bu ilkelere sadık kalarak hastalığı tanımlayalım...

Daha önce hastalığı şöyle tanımlamıştık:

Hastalık genel olarak canlı bir yaratığın yeterince açık işaret ve belirti verecek kadar normal fizyolojik durumundan uzaklaşması olarak kabul edilir.....

Evrimsel tıp görüş açısından hastalıkları şu şekilde tanımlayabiliriz:

Hastalıklar, temel olarak, doğanın canlılar üzerindeki baskısı sonucu ortaya çıkan adaptasyon (uyum) bozukluklarıdır. İç ve dış çevreye uyumda güçlük çeken canlı (insan) için hasta sıfatı kullanılır. Bu uyumsuzlukta suçu (nedeni), örneğin, bakterilerde aramak, klasik tıbbın hatalarından biridir. Kusur ne bakterilerdedir, ne de insanda. Bakteri yaşamını sürdürmeye, insan ise onu durdurmaya çalışacaktır. Bu arada bir denge oluşacaktır. Bu dengeyi insan lehine çevirmek için bakteri yaşamı ve bakteri-insan ilişkileri çok iyi bilinmelidir. Güçlü antibiyotikler yerinde kullanılmalıdır. Bütün tedbirlere rağmen enfeksiyonlar insan canı alacaktır. Her gün onbinlerce insan enfeksiyonlardan ölmektedir. Sıtma ve diğer parazitik hastalıklar dünyada her yıl sayısız milyonları yok etmektedir. Çoğu kere bunun nedeni bu parazitler ve diğer mikroplar için ilaç üretme çabalarındaki sapkınlardır. Tıp her hastalık için bir ilaç, her mikrop için bir antibiyotik üretme çabasına son vermeli ve büyük manzara ile uyumlu tedavi yöntemlerine yönelmelidir. Bu da ancak evrimsel tıbba gereken önemi vermekle başarılır..

EVRİMSEL TIP-5

İnsan hastalıklarını evrimsel bakış açısından değerlendirmenin önemi tartışma götürmez. Yukarda değindiğimiz hastalık tanımına dönelim....

Hastalık, genel olarak, canlı bir yaratığın yeterince açık işaret ve belirti verecek kadar normal fizyolojik durumundan uzaklaşması olarak kabul edilebilir.....

Bu yüzeyel bir tanımlamadır. Bu tanımlama doğal yasalar karşısında hastalığın ne olduğuna değinmemektedir. Hastalığı bencil bir perspektiften, canlının (hastanın) bireysel görüş açısından, değerlendirmektedir. Bu tanımlamaya göre insan için zararlı herşey hastalık olabilir. Bu durumda “hastalık zararlı ve kaçınılması gereken bir durumdur. Olmasa da olur” diyebilir miyiz?

Dememeliyiz.. Çünkü hiç bir şey bu çıkarsamadan daha uzak olamaz. Hastalık zararlı da olabilir, yararlı da... Bazı hastalıklar, hatta hastalıkların çoğu bireyler için zararlıdır belki ama, tür için kesin olarak yararlıdır.
Kaçınılması ise olanaksızdır.
Olmasa olmaz. Hastalık olacaktır. Olmaya mecburdur.

Canlılar var oldukca hastalıklar da var olacaklardır. Çünkü hastalıklar, doğanın canlılara empoze ettiği baskılardır. Onlar karşısında canlı bir adaptasyon yapacak ve doğa sağlam ve güçlü olanı seçecektir.
Bu bir doğa yasasıdır.

Günümüzde pratik edilen tıp elbette bu yasayı dikkate almaz. Bu yasaya önem vermeden hasta tedavi eden tıp uzun vadede insanlığa zararlı olabilir. Evrimsel biyolojik ilkeleri dikkate alarak hasta tedavi etmek hastaları ölüme terketmek değildir. Aşağıda ne demek istediğimi açıklamaya çalışacağım.

Tıpda antibiyotiklerin en yaygın kullanılma alanı soğuk algınlıklardır. Viruslara bağlı olarak ortaya çıkan bu hastalıklarda antibiyotikler yararsızdır. İkincil olarak ortaya çıkması muhtemel hayali enfeksiyonları önlemek için kullanılmaları, ilkel bir nedendir. Kabul edilemez. Evrimsel tıp antibiyotiklerin rastgele kullanılmasına karşıdır. Antibiyotik kullanma son derece yakından denetlenmeli ve antibiyotikler yalnız özel reçetelerle ve ancak yararlı oldukları kanıtlandıktan sonra, kullanılmalıdır.

Dezenfekte eden ve böcek ve haşereleri öldürmeyi amaçlayan ilaç ve kimyasal maddeler de dikkatli kullanılmalıdır. DDT’nin verdiği zararları unutmamak gerekir. Her fırsatta biyolojik dengeyi sağlayan doğal yöntemler yeğlenmelidir. Zararlı haşereler doğal düşmanlarına yok ettirilmeye çalışılmalıdır.

Hastalıkların gerçek doğası evrimsel biyoloji dikkate alınarak saptanmalı ve tedavi onlara hitabetmelidir. Bunun için daha çok erkendir. İnsan genomu ortaya konmuş ve gen sayısı saptanmıştır ama henüz bu yaklaşık 30 bin genin çok azının ürünü bilinmektedir. Daha da kötüsü bu genlerin birbirleri ile olan ilişkileri hakkında bilinenler çok azdır. Daha en azından 100 yıl, belki daha da uzun yıllar araştırmak gerekecektir. Genlerle ilgili sırlara kısa bir zaman dilimi içinde vakıf olmak mümkün değildir. Her şeyin bir zamanı vardır. İnsan genomu projesine devam edilmeli ve bu konu asla ihmal edilmemelidir. İnsan genom projesinin bir başka yararı da insanın diğer hayvanlar arasındaki yeri ve önemini çok daha anlamlı bir şekilde ortaya koyacak olmasıdır.

Tıbbın aynı zamanda sosyal bir bilim dalı olduğu her seferinde hatırlanmalı ve asla unutulmamalıdır. Hastayı doktora götüren nedenlerin çoğu fiziksel değil, psikolojik bozukluklardır. Hastalıkların birçoğunu ilaçsız tedavi etmek mümkündür.

Hastalıkların tedavisine verilen önem kadar, önlemlerine de önem vermek gerekmekedir. Bu da evrimsel ilkeleri iyi bilmeyi gerektirir. Size daha önce “pleiotropi” denen bir genetik ilkeden bahsetmiştim. Bu ilkeye göre ileri yaşlarda ortaya çıkan hastalıkların nedeninin, gençlik döneminde yararlı olan genler ve onların ürünleri olduğuna değinmiştim. Bu gerçeği dikkate alarak, insanlar için yeni ve değişik bir yaşam tarzı tasarımlanabilir. İleri yaşlarda görülen hipertansiyon, diyabet, kalp ve damar hastalıkları, hemiplejiler ve çeşitli sinir sistemi bozuklukları, hatta multiple sklerozis ve Alzheimer demansı gibi etiyolojileri bilinmeyen hastalıklar ve immünite bozukluklarına bağlı olarak ortaya çıkan bazı hastalıklar, gençlik yıllarında alınan tedbirlerle önlenebilir. Şu anda bu konuda hemen hiç bir şey bilinmemektedir. Ya da bilinenler çok azdır. İlerde bu konuda yeterince bilgi birikimi olacaktır. Bu da evrimsel tıbba verilecek önemle hızlandırılabilir.

Devam edecek....

EVRİMSEL TIP-4

İnsanın halife olmadığı gerçeğini kabul etmek tıp açısından da önemlidir. İnsanın doğal yasalara uyması zorunluğu tıbbın insan sağlığına daha değişik ve gerçekçi bir anlayışla yaklaşmasını gerektirir. Bu da insanlık için çok daha yararlıdır. Insanı yücelten hümanistik eğilim bir fantazidir. Gerçek dünyada fantazilerden yararlanılamaz. Yalnız hümanistik değerlere önem veren ve büyük manzaradan uzaklaşan tıp, insanlığa yeterince yararlı olamayabilir.

Bunun en veciz örneği olarak, rastgele kullanılan antibiyotiklerin bakterilerde antibiyotik direncinin giderek artmasını ve birçok mikrobun artık onlardan etkilenmemesini gösterebiliriz. Daha da kötüsü bu sorumsuz pratik, bazı yararlı bakterilerin neslinin tükenmesi gibi bir sona da neden olabilir.

Ayrıca doğayı çeşitli şekillerde manüple ederek dengesini bozmanın öldürücü virus pandemilerine neden olması mümkündür. İnsalık bu örneklerden birçoğunu deneyimlemiştir. Yeni ve muhtemelen çok daha tehlikeli ve öldürücü pandemiler sıralarını beklemektedirler.

Devam edecek

EVRİMSEL TIP-3

Görüldüğü üzere yalnız tıp değildir insana ve insanlığa hizmet etmekle yükümlü olan bilim dalı. Bütün bilim dallarının temel amacı insanlığa hizmettir. Bilimde başka espri, neden, amaç yoktur. Önemli olan insan olarak, insan gibi yaşamaktır. Bilim insanı insanca yaşatmak için vardır. Yoksa doğayı öğrenmenin, doğal yasaları bulup çıkarmanın ne gibi bir anlamı ve yararı olabilir? Bulunan yasaların insan yaşamına uygulanmaması ve insanların onlardan yararlanmaması durumunda “bilim bilim içindir” diktumu geçerli olacaktır. Bu diktum yanlıştır.

Hastalığa dönelim. Tıp açısından hastalığı tanımladık. Peki evrimsel tıp açısından bu tanımlama yeterli midir?

Tıbbın her bilim dalından yararlandığına değindik. Evrimsel biyolojiden de yararlanır mı tıp? Yararlanmalı mıdır?

Tıp temel olarak biyolojinin insan denen hayvana uygulanan şeklinden çok daha fazla bir bilim dalıdır. Bünyesinde sosyal bilimleri de barındırır. İnsan, sosyal tarafı ağır basan “sosyal bir hayvandır”. Bireylere önem vermesinin nedeni de budur. Evrimsel biyolojiden etkilenmeyen tıp, büyük manzaradan uzak bir diğer hümanistik eğilimden başka bir disiplin olamaz. Insanı diğer canlılardan ve doğadan soyutlayan hümanizm bence, günümüzde kabul edilmemesi gereken bir yaklaşımdır.

Klasik tıp insanı bu doktrine sadık kalarak üstün bir yaratık olarak kabul eder ve bu haliyle İslam’dan ve diğer dinlerden farksızdır. Tıbba göre de insan halifedir. Evrimsel biyolojiyi biraz bilen biri için bu diktum gerçeklerden daha uzak olamaz. İnsan, insan için önemlidir. Dolayısıyla tıp için de önemlidir ama, bu önemin bazı ölçüler içinde kalması daha da önemlidir. Böyle bir ölçünün olmaması, reddedilmesi veya anlaşılmaması, sonunda insana ve onunla birlikte doğaya büyük zararlara neden olacaktır.

Dolayısıyla insan, hümanistik bir görüş açısından bakılarak değil, büyük manzaraya önem veren evrimsel bir görüş açısından bakılarak değerlendirilmelidir. Hümanizm, insanlık perspektifinden, antroposentrik bir eğilimdir ve hem doğa, hem de insanlık için kesin olarak zararlıdır.

İnsanın değeri kendinden menkul olmamaldır. İnsan gerçek değerini kendinde değil, doğada aramalıdır. İnsanın arayıp da her seferinde kendinde bulduğu üstün değerler, ona doğa tarafından verilmemiştir. İnsan doğa açısından zayıf ve nahif bir hayvandır. İnsan doğanın tasarımladığı ve her canlı ve cansız varlığın uymak zorunda olduğu yasalara uymakla yükümlüdür. İnsan halife değildir.

Devam edecek...

EVRİMSEL TIP-2

HASTALIK NEDİR?

Hastalık nasıl tanımlanır? Bunun için önce Encyclopedia Britannica’ya bakalım.....

Disease commonly is considered to be a departure from the normal physiological state of a living organism suffucient to produce overt signs, or symptoms.

Hastalık genel olarak canlı bir yaratığın yeterince açık işaret ve belirti verecek kadar normal fizyolojik durumundan uzaklaşması olarak kabul edilir.....

Hastalık nedeni canlının kendinde olabilir. Çoğu kere bu hastalıkların nedeni bilinmez ve idiopatik, primer gibi terimlerle tanımlanırlar.

Hastalık nedeni dış etkenlere bağlı olabilir.

Üçüncü ve günümüzde giderek önem kazanan hastalık nedenini iatrogenic (iyatrojenik) dediğimiz ilaç ve diğer tedavilere bağlı olarak ortaya çıkan hastalıklar oluşturur.

Tıp hastalıkları hastaların bakış açısına göre tanımlar, yorumlar ve diğer bilimlerden farklı olarak ,hastalığa değil, hastaya önem verir. Tıbba göre hastalık yoktur, hasta vardır. İnsana verilen önemi simgeleyen bu tümcenin başlangıcı Hipokrat’a kadar gider. İnsana verilen önemi daha dramatik olarak belirtmeye olanak yoktur. Doktor insana hizmet eder. Tıp ise insanlığa....

Tıpda önemli bir diktum daha vardır.

“Primum nil nocere........”
Önce zarar verme....

Bu tümce de insana verilen değeri simgeleyen önemli bir doktrindir. Açıkca tıp, insanın insana ve insanlığa hizmetinden başka bir şey değildir.

Temelinde insana yardım etmek olan tıbbın bir bilim dalı olduğu kesindir ama, tıp fizik veya kimya gibi nisbeten homojen ve dar bir bilim dalı değildir. Diğer bütün bilimlerin bir araya gelmesinden oluşmuş, son derece geniş ve karmaşık bir bilim dalıdır.

İstisnasız her bilim dalı, tıbba hizmet eder. Çünkü her bilimin amacı insanlığa olumlu katkılarda bulunmaktır. Bilim bilim için değildir. İnsanlık içindir. İnsanlığı ilerletmek içindir. Öğrenmek ve öğrenilenlerin insanın rahat, mutlu, sağlıklı ve uzun yaşaması için kullanılması demektir.

EVRİMSEL TIP

Evrimsel tıp insan sağlığına başka bir boyuttan bakan bir bilim dalıdır. Bu boyut evrimdir.

Evrimsel açıdan bakınca insan sağlığının, insan hastalıklarının karşıtı olmadığı gerçeği ile karşılaşılmaktadır. Yani sağlıklı insan hasta olmayan insan demek değildir. Bu ilginç durumu anlamak kolay olmayabilir. Ama anlaşılmasında yarar vardır. Evrimsel bakış açısına göre hastalığın ne olduğuna ilerde ayrıntılı bir şekilde değineceğim. Şimdilik hastalıkların ve sağlığın kısa tanımlarını yapmakla yetiniyorum.

Sağlık fizyolojik bir kavram olup, mevcut organ sistemlerinin optimum düzeyde görev yapması demektir. Hastalıklar ise doğanın canlılar üzerinde olan baskısına bağlı olarak ortaya çıkan adaptasyon bozukluklarıdır.

Bireyler organ sistemlerinin optimum düzeyde olmasına rağmen hasta olabilirler ve hasta olmalarına rağmen fizyolojik olarak sağlıklı kabul edilebilirler. Yaşam bir uzlaşmadır. Buna sağlık ve hastalık kavramları da dahildir. Evrimsel açıdan yaşam ayrıca diyalektik bir fenomendir. Bu konuyu daha önce kendi başlığı altında incelemiştim.

Bazı hastalıkların nedenlerinin evrimsel biyolojik ilkelerde saklı olabileceği, son birkaç yıl öncesine kadar, kimsenin ne ilgisini ne de dikkatini çekmiştir. Hastalıkların nedenlerini, onları evrimsel bakış açısından incelemeden her zaman kesin olarak anlamak ve dolayısıyla tedavilerinde yeterince başarılı olmak mümkün olmayabilir. Tıp hala emprik yöntemlerin yardımı ile ilerlemektedir. Başarılı tedavilerin bir çoğunda bile neden başarılı olunduğu tam olarak anlaşılamamaktadır. Çünkü evrimsel etkenler dikkate alınmamaktadır.

Daha da ötesi, insanın diğer hayvanlarla birlikte doğal koşullara uymakla yükümlü, sürekli evrime uğrayan bir yaratık olduğu gerçeğini tıp yeterince dikkate almamaktadır. Şu anda pratik edilen tıp, evrimsel biyolojiye karşı kayıtsız bir tutum sergilemektedir. İnsan hastalıklarının moleküler mekanizmaları açıklanmaya çalışılırken, büyük manzaradan uzaklaşılmakta ve ayrıntılarda kaybolup gidilmektedir.

Tıbbın bu eksikliğini evrimsel tıp kompanze edeceğe benzemektedir. Hastalıkların tedavisinde başarılı olmak, bazılarını önlemek veya daha başlangıç dönemlerinde iken tanımak, yeni ve evrimle bağdaşan tedavi yöntemleri tasarımlamak, hastalıkların tuttuğu sistemlerle ilgili çeşitli evrimsel gelişmeleri bilmekle kolaylaşacaktır.

SEVGİNİN DARASI....

SEVGİNİN DARASI...

Sana seni sevdiğimi söylememiştim..

Fırsat mı olmamıştı, yoksa gerek mi duymamıştım?
Hatırlamıyorum!..
Nasıl olsa biliyorsun diye düşünmüş olmalıyım.

O kadar belli idi ki sevgim..
Onu belirtmek aşkımı abartmak olacaktı.
Abartmayı sevmezdin...

Ne sen sordun, ne de ben söyledim.
Senin de beni sevdiğini tahmin ediyordum.
Ama emin değildim..

Bütün sorun bu değil miydi zaten!
Sevmek ve sevildiğinden emin olmamak.
Yine de ben bunu kendime dert edinmek istemedim.

Beni sevmen o kadar önemli değildi.
Çünkü ben seni ikimize de yetecek kadar seviyordum.
Sevgi dengemizin bozuk olabileceğini hiç düşünmemiştim....

Kefelerin birinde benim sevgim vardı.
İkimiz için...

Diğeri boştu.
Benim kefe ağır basıyordu.

Terazinin varlık nedenine aykırı idi bu.
Kefelerde sevginin karşılıklı olması gerekmezmiydi?

Senin sevginin darasını almamıştım.
Sevgimizi dengelememiş ve
Benimkini seninkine karşı ölçmemiştim.

Bu hatamı birgün karşı kefenin darası artınca anladım.
Yeni bir sevgi gelmişti oraya seninkiyle birlikte.
Ama benimkine karşılık değildi o sevgi...

Denge bozulmuş ve bu keresinde,
Senin kefe ağır basmaya başlamıştı.
Aramızda darası ağır üçüncü bir sevgi vardı.

Sana seni sevdiğimi söylemek istedim.
Ağırlığı benim kefe lehine değiştirmeyi umuyordum.
Ama çok geçti..

Benden duymak istediğin bir çift sözü,
Başkasından duymuştun....
Denge bozulmuştu ve
Sevgimiz, darasını yitirmişti...

HACI

WE TRAVEL BETWEEN THE ETERNITIES......

Zaman gezmeniyizdir biz...
Yalnız yıldız tozu değiliz!
Canlıyız da……

Sonsuz geçmişle, sonsuz gelecek arasında,
Seyahat ederiz.

Aradaki kısa süreyizdir, belki ama,
Sonsuzu ikiye bölmeye yeteriz….

We travel between the eternities......

Bir sonsuzdan gelir, diğerine,
Seyahat ederiz..
Zaman gezmeniyizdir, biz…..

Doğarız, ölürüz..
Ölürüz, doğarız...

Ve her seferinde sonsuzu,
Ortasından,
İkiye böleriz……..

We travel between the eternities.....

HACI

EVREN BİLGİ ÜZERİNE KURULMUŞ OLMASI NE DEMEKTİR?

Müthiş Bir Evrende Yaşıyoruz!
Evrenin en bol metası bilgidir. Hemen her şey ya bilgi üretir, ya da bilgi olarak birikir. Evrenin temeli bilgidir. Peki:

Evrenin temelinin bilgi olması ne demektir?

Bu soru tek bir cümle ile yanıtlanabilir.

Evrenin bilgi üzerine kurulması demek, doğal süreçlerin bilgi üretmesi demektir.

Doğal süreçler sırasında bilgi açığa çıkar ve bu bilgi birikir. Bilgi doğal süreçleri yönlendirmez. Doğal süreçlerin icrası sırasında bilgi bir artık olarak geride kalır ve artefakt da denebilen bu artık zamanla birikir. Bilgiden yararlanmak insanlara özgü bir niteliktir. Doğa bilgiyi kullanamaz ve sürekli olara birikmekte olan bilgiden yararlanamaz. Çünkü doğa akıllı değildir. Bu bilgi yalnız canlılar için önemlidir. Ondan yararlanmak sofistikasyon gerektirir. Doğayla karşılaştırılınca her canlı az çok sofistikedir. Kendisine sunulan seçeneklerden uygun olanlarını seçer ve onların yardımı ile yaşamına bir yön verir. Hemen her canlı biriken bu bilgilerin kendi yaşamını ilgilendiren kısmından yararlanır. Bakteriler, hatta viruslar için bile bilginin önemi vardır. Zaten virusları bilinen en küçük biyolojik bilgi birimleri olarak bile tanımlayabiliriz. Aslında viruslardan bile daha küçük biyolojik bilgi birimleri vardır. Proteinlerden oluşan bu bilgi birimleri prion olarak bilinirler. Biriken bilgilerden yararlanarak onları kendi yetenekleri muvacehesinde kullanan canlılar, doğaya adapte olmuş olurlar. Buna biz doğal seçilim diyoruz. Canlı varlıklarla cansız varlıklar arasındaki en büyük fark budur.

Doğa için bilginin bir tür artık veya artefakt olduğuna değinmiştik. Bunu biraz açalım. Big Bang’i ele alalım... Big Bang kuramının nasıl geliştiğini inceleyelim. Einstein’ın 1915 yılında genel görelilik kuramını yakından inceleyen Rus bilim adamı Aleksandr Friedmann, 1920’li yılların başında, matematiksel olarak sayılarla belirtilen bu kuramın, evrenin genişlemesini gerektiren bilgilerle donandığını iddia etmiştir. Bu iddiadan ilk rahatsız olan Einstein’ın kendisi olmuş ve evrenin genişlemediğini göstermek için kuramına genişlemeyi durduran bir sabit eklemiştir. Hubble evrenin genişlediğini bulduğu zaman Einstein hatasını anlamış ve onun yaşamının en büyük gafı olduğunu söylemiştir.

Evrenin genişlemesi kuramı biriken bir bilginin ürünüdür. Geriye dönük olan bu bilgi giderek birikmektedir. Bir filmin geriye doğru çevrilmesi gibi, bilim adamları genişleyen evren senaryosunu geriye doğru oynatmışlar ve evrendeki bütün maddenin bir zamanlar tek bir noktada birikmiş olması gerektiği sonucuna varmışlardır. Bu durumda evrenin bu maddenin patlaması ile ortaya çıktığı görüşü mantıklı bir çıkarsamadır. Buna büyük patlama anlamına gelen Big Bang denmiştir. Daha sonra bu patlamanın, diğer patlamalar gibi, kaotik olmadığını gösteren gözlemler yapılmış ve biriken bilgilerden yararlanılarak, genişleme kuramı geliştirilmiştir. Bu patlama ve genişlemeden arta kalan zemin radyasyonu önce saptanmış sonra ölçülerek patlamanın doğası hakkında ayrıntılı bilgiler elde edilmiştir. Bütün bu bilgiler Big Bang kuramını desteklemektedir. Bundan 13,7 milyar yıl önce vuku bulmuş müthiş bir fenomen, doğanın bilgi birikimi ilkesi yüzünden kaybolmamış ve bize kendisi hakkında bazı önemli ip uçları vermiştir. Buna benzer daha sayısız bilgi birikimi ve ip uçları vardır. Üstün insan entellektüalitesi o bilgilerden yararlanarak, doğanın gizemini çözmeye çalışmaktadır.

Doğada bazı ilginç yasalar vardır. Bunların en ilginci Heisenberg’in belirsizlik ilkesidir. Her ne kadar bu yasa elektronların hızı ve konumunun belirsizliğini belirtmek için ortaya atılmış ise de, başka doğal süreçler, hatta evrenin ortaya çıkış nedeni için de geçerlidir. Şimdilik onların ayrıntılarına girmek istemiyorum. Şu kadarını belirtmekle yetineyim ki bu ilke, biriken ve ilerde her hangi bir şekilde kazanılacak bilgiye bir sınır getirmektedir. Geçmişte vuku bulan her şeyi bilmek mümkün olmadığı gibi, gelecekte vuku bulacak olanları da bilmek tümüyle olanaksızdır. Bu yasa bize yalnız geçmişin az çok bilineceğini ama, geleceğin asla bilinemeyeceğini söylemektedir.

Bilgi birikimi, zaman gibi bir doğa yasasıdır. Zamanla yakından ilgilidir. Ama yalnız geçmiş zamanla ilgilidir. Zamanı yakından incelersek, ilginç bir niteliği olduğunu görürüz. Zaman geçmektedir. Bu geçmenin hızını saptamaya olanak yoktur belki ama, ışık hızı ile bir tür ilişkisi olabilir. Zaman ayrıca görelidir. Sabit olan yalnız ışık hızıdır. Einstein’a göre uzay, zaman ve ışık hızı birlikte hareket ederler. Işık hızına yakın hızlarla hareket etmekte olan bir uzay gemisinde zaman yavaşlar... Çünkü uzay genişler. Bir insanın aklının ürünü olan bu kavramlar, insanların çoğunun mantığı ile bağdaşmamaktadır. Zaman aslında geçmişten geleceğe doğru hareket eden bir kavramdır. Şimdiki zaman yoktur. Olamaz. Çünkü geçmişten şimdiye uzanan zaman, anında geçmiş zaman olmaktadır. Gelecek zaman ise kuramsal bir zamandır. Çünkü geleceği belli değildir. Dolayısıyla biz yalnız geçmiş zamandan bahsedebiliriz. Bilgi birikimi için de yalnız geçmiş zaman ölçü olarak alınır. Bilgi gelecekte değil, geçmişte aranmalıdır. Çünkü bilgi yalnız geçmişte birikir.

Bu gözlemler evreni yaratan bilinçli ve herşeyi bilen bir Tanrı’nın varlığı ile bağdaşmamaktadır. Çünkü bilgi evrenin kullandığı bir araç olmayıp, geride bıraktığı bir artefaktır. Evren bilgiye dayanarak hareket etmemektedir. Evrenin hareketleri bilgi üretmektedir. Hepsi o kadar... Biriken bu bilgiyi kullanan bir entellektüalitenin ortaya çıkması evrenin tasarımı değildir. Bir tesadüftür. Geleceği bilmeyen bir yaratıcı tasarımlayamaz. Yalnız geçmişte biriken bilgileri değerlendiremede başarılı olan insan entellektüalitesi evren için bir afterthought dur..

Selamlar

HACI

BİLİME NELER OLUYOR?

İnsan aklının imajinasyonunun sonu, sınırı yoktur. İnsan aklı yerinde duramaz. Böbrekler nasıl aralıksız idrar üretmekle yükümlü, kalp nasıl her an çarpmak zorunda ise, organların durmaları veya kısa bir süre için bile olsa, görev yapmaya ara vermeleri nasıl onların ölmeleri ile özdeşse, beynin de aynı ilkeleri izlemek zorunda olduğunu biliyoruz. Beyin uykuda bile düşün üretmekten kendini alıkoyamaz. Tabii uykudaki fantastik düşüncelere imajinasyon ve mantıklı düşün demiyoruz. Rüya diyoruz. Karşılaştığı doğal olgu ve ilginç fenomenlerin doğasını çözemeyen insan, imajinasyonuna baş vurur ve onları kurduğu görkemli fantazilerin aracılığı ile açıklamaya çalışır. Antik mitlerin, Tanrı, din ve geleneklerin doğuş nedeni budur. İnsan doğal olguları olmaları gerektiği veya oldukları gibi değil, kendi anlayacağı şekilde açıklamaya çalışır. Bu ilginç durum insan aklı ile doğal süreçler arasındaki çelişki ve uyuşmazlıklardan sorumludur.

Doğal fenomenlerin çoğu ne insan akıl ve mantığı ile, ne de, ilginç olarak, onun müthiş imajinasyonu ile, bağdaşır... Doğal olguların kendilerine göre işleyiş mekanizmaları vardır. Bu mekanizmaların çoğu insan beyninin bile imgeleyemeyeceği kadar fantastik süreçlerdir. Onları kuramsal olarak imgelemeye ve çözmeye elbette olanak yoktur. Deneysel olarak kanıtlanamayan bu doğal olguların gizemini çözmek olanaksız denecek kadar zordur. Ama yine de insan aklı durmaz.. Düşün üretir..... Doğal olgulardaki mekanizmaların gizemini çözmeye çalışır. Üretilen düşünlerin çoğu kurgusal imajinasyonlar ve fantazilerdir. Hayallerinin peşinde koşan insan yaşamını, eninde sonunda gerçekleştirdiği rüyaları ile zenginleştirir.

Bilimin kökeninde, doğanın doğasını öğrenme merakı ile birlikte, insanın imajinasyonu ve onları gerçekleştirme tutkusu vardır. İnsanın hayal gücü geniş olmasaydı, bilim bu kadar hızlı bir tempo ile gelişemezdi. Bilim insanlar, özellikle erkekler için, ciddi bir meşgale ve yararlı bir çaba olmaktan öte, uğraşısı zevkli ve neşeli bir oyundur. Öyle olmasaydı Einstein görelilik kuramını ortaya atamaz, Planck quantum mekaniğini başlatamaz, Heisenberg belirsizlik kuramını bulamaz, Pauli dışlayacak bir şeyle karşılaşamazdı. İnsanlar ne uçabilirlerdi, ne de okyanusların derinliklerinde korkusuz gezinebilirlerdi.

İnsan, ayrıca, sonu ve sınırı olmayan imajinasyonunu matematikle silahlandırmış ve onu sezgilerinin görkemli bir yapıtı olarak kullanarak doğanın gizemini çözmeye başlamıştır. Matematik insan imajinasyonuna paralel bir gelişme kaydetmiş ve yalnız doğanın gizemini çözmede değil, aynı zamanda insanın fantazilerine ışık tutmada da yararlı bir bilim dalı haline gelmiştir.

Bu durum gerçekler ve fantaziler arasındaki sınırın giderek daralması ve muğlaklaşmasından sorumludur. Bilim-kurgu bilim arasındaki geçişi simgeleyen bu ilginç alan bir yandan daralırken, öte yandan bilime yön vermeye başlamıştır. İnsanlar her alanda fantazilerini gerçekleştirmede oldukca başarılı olmuşlardır. Bilimin sonu olmadığı ve hemen her rüyanın yaşanabileceği inancı insan düşüncesine hakim olmaya başlamıştır. Bu inanç bilim adamlarına doğaları iyi anlaşılmayan ve bilinmeyen fenomenleri kendi fantazileri ile açıklama cesareti vermiş, bazıları daha da ileri giderek bu fantazilerin pratik sonuçları üzerinde kuramsal projeler tasarımlamaya başlamışlardır.

Bilime bir şeylerin olduğu kesindir. Ama ne olduğu yeterince açık değildir. Geçmişte bilim kurgusal yaklaşımlardan yararlanmış ve onların sayesinde teknoloji müthiş bir ilerleme kaydetmiştir. Çocukluk fantazilerinin peşinde koşan bilim adamları, yüzyıl önce hayal bile edilmesi olanaksız araç, gereç ve aletler tasarımlamışlar, buluşlar yapmışlardır. Artık aya ve diğer gezegenlere gitmek, ya da oralara uzaktan kumandalı araçlar göndermek, bir sorun değildir. Teknoloji insan yaşamını derin bir şekilde etkilemeye başlamış ve geleceği dikte ettirecek olan bir güç haline gelmiştir.

Bu bağlamda insanların ihmal ettiği ilginç bir gerçek vardır. O da doğanın yaratıcılığının insanın, ne kadar fantastik olurlarsa olsunlar, bütün imajinasyonlarından çok daha geniş ve cüretli olduğudur. Aslında insanın zengin imajinasyonu kaynağını, doğanın sergilediği çözümü olanaksız gösterilere ayak uydurma çabasından almaktadır. Yine de bu konuda doğa ile yarışmak ve ona faik olmak olanaksızdır. Onlardan bazılarını öğrenmek ve öğrenilenlerin küçük bir kısmını taklit etmek bile insan yaşamını zenginleştirmeye yetmiştir.

21’nci yüzyılda ve ötesinde insan imajinasyonu, bilim ve teknolojiye giderek artan bir oranla yön vermeye devam edecektir. Bilim ve teknoloji bu yüzyıllarda bir öncekinden çok daha hızlı bir tempo ile ilerleyecek ve hem insan yaşamı, hem de onun sınırsız imajinasyonu ile daha sıkı bir şekilde entegre olacaktır. İnsanda zaman, mekan, uzay, evren, madde, enerji kavramları fantastik boyutlar ve nitelikler kazanacak, fizik şimdiki bilimsellik sınırını aşarak metafizik bir rüya aleminin sınırlarını zorlamaya başlayacaktır.

Bu süreç çoktan başlamıştır.

HACI

VAROLUŞÇULARA GÖRE TANRI

TANRI KAVRAMI ANA TEMASI ÜZERİNE KURULAN VARYASYONLAR veya TANRI’NIN VARLIĞI ÜZERİNE YAPILAN VAROLUŞÇU POLEMİKLER

Varız!

İnsan olarak, canlı olarak, Dünya olarak, Güneş sistemi olarak, Samanyolu galaksisi olarak, Evren olarak……..

Yoktan yaratıldık.

Bugün evrende varlığını gözlemlediğimiz herşey, Big Bang öncesinde yoktu. Vücudumuzu oluşturan atomların bir kısmı Big Bang sırasında, diğerleri ise, yıldızların merkezindeki sıcak fırınlarda sentez edildi ve Süpernovalarla evrene saçıldı. Bu arada ağır elementler oluştu. Bazı atomlar ve organik maddeler Dünyada buluştu ve ilk canlı hücre oluştu.

Yalnız birkac tür elementten oluşan ilk canlı hücre, dört buçuk milyar yıl süren bir evrim sonunda, insan oldu, iki ayağı üzerine dikilerek başını gökyüzüne kaldırdı ve orada kendisini yaratan yüce varlığı aradı. Gördüğü muhteşem manzara karşısında hayranlığını gizleyemiyordu. İnsan sonunda aradığı Tanrı’sına kavuşmuştu. Evren, insanların gözü aracılığı ile kendisine baktığını bilmiyordu. Gördüklerini Tanrı ilan etti……..

Evren, yarattığı insanda bilince kavuşmuş, var olduğunu öğrenmişti. Hem vardı, hem de güzel ve güçlü idi. Kendisine hayran kaldı. Gözlerini kendinden ayıramıyordu. İnsan olarak yarattığı kulu kendisine hürmet etmeliydi. Ondan yararlanıp, kendisi hakkında bilgi sahibi olmalı, kendisini yakından tanımalıydı. Kimdi, neydi, öğrenmeliydi. Bütün evreni yaratan kendisi değil miydi?

Ne kadar da görkemli bir yaratıcı idi! Ne kadar muhteşem! İnsan gözü ile baktığı ve varlığını gözlemlediği kendisi mi idi, yoksa yarattıkları mı?

Gördükleri kendi eseri miydi, yoksa kendisi mi?

Bilmiyordu!

Emin değildi!

Bilmesi mümkün müydü? Belki değildi!

İnsanı yaratmadan önce de vardı ama, varlığının farkında değildi. Ancak insan aklında bilince kavuşmuştu. Kendisine onun aracılığı ile bakıyor ve hayranlık duymaktan kendini alamıyordu. Bütün evren kendisi olsa idi bile, sorun yoktu.

Ama bu evren ya kendisi değil de, yarattıkları ise?

Kendisi nerde idi? Ne idi? Evreni yoktan nasıl var etmişti?

Bu soruların yanıtını bilmiyordu ama, öğrenmeliydi.

Kutsal kitaplarda yazılanlar bilimsel gözlemlerle bağdaşmıyordu. Onlar belki de insanların imajinasyonlarının ürünü idi. Dünyayı altı günde, insanları ise çamurdan yarattığını hatırlamıyordu.

Var mıydı?

İnsan gözü ile görülenler, insan aklı ile ulaşılmaya çalışılanlar kendisi mi idi?
Yoksa bütün bunlar insan aklının hayal ürünü mü?
Yok muydu yoksa?
Çok üzülürdü, yok idi ise!

Bu muhteşem evreni yaratmış olmayı çok isterdi.
Bu muhteşem evrenin kendisi olmak da fena bir şey değildi ya!
Kendisini düşünen ve yoktan var olduğunu bilen insanlar haklı olmalıydı.
Peki öyleyse, kendisini nasıl yaratmıştı?

Evreni ben yarattı isem, hala bana ait mi, diye düşündü!
Benim tarafımdan yaratıldıktan sonra, belki de benim otoritemin dışına çıkmıştır, artık bana ait değildir, diye hayıflandı…

Üzüldü!

Evren bazı ilginç yasaları izlemek üzere yaratılmıştı. Bu yasalardan biri belirsizlik kuralı idi. Hiçbir şey kesin değildi. Belki de kendi varlığı bile!

Evreni kendisi yarattı ise, neden böyle bir kural seçmişti acaba?
Bu durumda evreni kendi denetimi altında tutamazdı. Evren belki de yaratılış amacının dışına çıkmıştı.

Öyle ise evreni O yaratmamıştı!
Ne kötü, dedi…. Ne kötü!

Peki O da evrenle birlikte yaratılmış olabilir miydi?
Evrenin dışında var olabilir miydi?
Belki de yoktu!
İnsan aklında yaşıyordu……..

Kendi kendini yaratmış olabilir miydi?

Eğer kendini yarattı ise, kendi dışında var olmalıydı.
Bu durumda kendi varlığına kendisinin gereksinim duymuş olması gerekmez miydi?

Yani kendisi olmadan kendini yaratamazdı!
Demek ki kendisi, kendi varlığından dolayı vardı!
Tanrı’nın böyle bir koşula bağlı olması da ne demekti?
Tanrı hiç bazı koşullara bağlı olur muydu?

Öyleyse O yoktu!

Yoksa bazı koşullara bağımlı falan değil miydi?
Belki de varlığı hiçbir koşula bağlı değildi..

Ama, hiç bir koşula bağlı olmadan var olunabilir miydi?
Evrende var olan herşey bir koşula bağlı değil miydi?

Öyleyse O yine yoktu…

Olmadığına karar verdi…

Ancak böyle bir karar verebilmesi için, var olması gerekmez miydi?
Vardı o zaman!

Hem kendine inananların gönlünde, hem de kendisini inkar edenlerin aklında……..

Yoktu belki ama, olmalıydı.
Ne acı! Dedi…….
Ne acı!

Olmadığı halde olan tek şey idi, evrende……
Hem yaratılmıştı, hem de yaratmış…..

Hem vardı….

Hem de yok………

HACI

TÜRKİYE'DE CEHALET KURUMLAŞMIŞTIR.

Öteden beri Türk aydınlarını eleştirmekten çekinmişimdir. Onlar eleştirilmeyecek kadar değerli ve önemli oldukları için değil! İçinde bulundukları koşullarda daha iyi olmalarının mümkün olmayacağını düşündüğümden. AKP’nin başa gelmesinden sonra koşullar değişmiştir. Değişen bu koşullarda Türk aydınlarının başarısızlıkları daha da belirgin olmaya başlamış, bilime, demokrasiye ve insan haklarına ihanet sınırına yaklaşmaya başlamıştır.

Son yıllarda İslam'ın dirilmesi maskesi altında cehalet Müslüman ülkelerinde kurumlaştırılmaya başlamıştır. Cehaletin kurumlaştırıldığı ilk ülke İran'dır. Türkiye'de cehalet RP ve AKP partileri tarafından kurumlaştırılmıştır.

Cehaletin kurumlaştırılması ne demektir?
Cehalet ne demektir?

Bence bu konu çok önemlidir. Türkiye'de aydınlar yeterince etkili değillerdir. Türkiye cehalete teslim olmaktadır. Bence aydınlarımız bile yeterince aydın değillerdir. Onların çoğu Batı ölçülerinde cahildirler. Bunu söylemek istemezdim. Ama bazı gerçeklerin bilinmesinde yarar vardır.

Türk aydınları bilimden çok politikaya önem vermektedirler. Solcu veya komünist olmak aydın olmakla özdeştir.
Türk bilim adamları pasiftir. Kendi kabuklarına çekilmişlerdir.
Türk üniversitelerinin dünyadaki ilk 500'e girememelerinin elbette bazı nedenleri vardır.
O neden Türk aydınlarının ve profesörlerinin gerçekten aydın olmamalarıdır.

Nedense içinde bulunduğumuz bu kısır döngüden kurtulamamaktayız.. Makus talihimizi değiştirtmek için ne yapmamız gerektiğini bilmiyoruz. Biz sağ-sol mücadelesi yapıyoruz.

Asıl yapmamız gereken bilim-din mücadelesidir.

Türk aydınlarını bu şekilde suçlamak istemezdim. Aslında bize bu cehalet ve bağnazlık Osmanlı'dan kalmadır. Makus talihimizi değiştirecek aydın yetiştirememek en büyük kusurumuzdur. Türk bilim adamları ile Batı bilim adamları arasında büyük farklar vardır. Çünkü Türk bilim adamları Müslüman Türk toplumunun ürünüdürler. Batı bilim adamları ise laik Batı eğitiminin yetiştirdiği değerlerdir. Arada büyük farklar vardır. Bu gidişle bizim bu farkları aşmamız olanaksızdır. Bir eğitim devrimi yapmak zorundayız.

Önce cehalatin ne olduğunu açıklamaya çalışalım. Cehalet nedir?
Tek bir şey midir?

Cehaleti ben şöyle tanımlıyorum...

Önce cehaletin ne olmadığını belirteyim.. Cehalet bilgisizlik değildir.
Cahil insan bilir..

Cehalet kişinin içinde yaşadığı koşul ve zamanla bağdaşmayan ve yaşamına olumlu bir katkıda olmayan çağ dışı bilgidir.

Türkiye'de kurumlaşan bu çağ dışı, ilkel ve bilimsel olmayan bilgidir.

Cahilin aklı boş değildir. Keşke olsaydı.. Onu yeni bilgilerle doldurmak nisbeten kolay olurdu. Bütün yapacağımız onu eğitmek olurdu..

Cahilin kafası eski, antik, yanlış ve yalan bilgilerle tıklım tıklım doludur. Orada öğrenecek yer kalmamıştır.

Cahilin bir özelliği de öğrenememesidir. Cahil eğitilemez.

İlginç bir niteliği daha vardır cahilin.. Cehaletinin farkında değildir.

Milyonlarca Türk işte bu şekilde cahildir.. Eğitimleri mümkün değildir. Aslında onlar aydınlarımızı eğitmektedirler. Aydınlarımız onların etkisi altında kaldıklarından, Batı aydınlarından çok farklı bir azınlık oluştururlar. Çünkü aydınlarımız bilirler ki, Batı aydını gibi olurlarsa, halkla aralarındaki mesafe daha da açılacak ve halka ulaşmak tümüyle olanaksız olacaktır. Daha iyi olmaları, kendilerini ilerletmeleri ve Batı bilim adamları gibi davranmaları için bir motivasyon ve neden yoktur. Bu çabalar ödemeyecektir. Onlar abesle iştigal etmektir. Tam tersine, hiç birisi öyle olmak istemez. Çünkü o zaman halktan daha da çok kopacaklardır... Halktan yararlanamayacaklardır. Körler ülkesinde tek gözlülerdir onlar.. Kraldırlar, Türk aydınları…

Tabii bu arada içinde yaşadıkları bu cahil toplumdan fazladan birşeyler elde etmek de aydınlarımız için çekici gelmektedir. Başkalarının yazılarını, kitaplarını, buluşlarını üstlenirler ve onları bu cahil topluma dirhem dirhem satarlar. Toplum onları yeterince anlamaz ve yazılanları sorgulamaz.

Erbakan, Mercümek ve şürekasını da aydınlarımızın bir ekolü olarak kabul edebiliriz. Etmeliyiz de.. Diyanet işleri de Türk Müslüman aydınlarını temsil eden bir kurumdur. Camide vaiz veren hoca ve imam da bir Türk aydınıdır. Kadınların göbeklerine yazı yazan hocalar da..

Garip bir ülkeyiz.. Eskinin iyi kötü bütün yükünü, tabiri caizse sevap ve günahlarını sırtımızda taşıyoruz. Tabii taşıdığımız günahlar çok daha fazla.. Onlardan kurtulamıyoruz. Çünkü cahiliz.. Onları çok iyi biliyor ve yaşamımıza dikte etmelerini önleyemiyoruz. Bilmediğimiz onlardan nasıl kurtulacağımız. Onların çağ dışı bilgiler olduğunu bile bilmiyoruz.

İşte ülkemizde kurumlaşan ceharet bunlar ve diğerleridir..

Selamlar..

HACI

QUANTUM PHYSICS FOR DUMMIES!..-3

QUANTUM PHYSICS FOR DUMMIES!..-2'nin devamıdır...

Rutheford’un atom modeli oldukça gerçekçi olmasına rağmen eksiktir. Yapılan gözlemlerin tümünü açıklamaz. Atomu araştıran yöntemler daha yeni bulunmuş, atom düzeyine daha yeni inilmeye başlanmıştır. Quantum güçler ve yasalar henüz yeterince ortaya konmamıştır. Bir sistem olarak kabul edilen atomun stabilitesini nasıl sağladığı hakkında bilinen hemen hiç bir şey yoktur.

Atom sistemi ile güneş sistemi arasında benzerlik kurmak çekici gelmektedir ama, gözlemler bu analojiyi tümüyle reddedmektedir. Elektronlar atom çekirdeğinin etrafında bir bulut oluşturacak şekilde dolaşmakta, arada bir enerji kazanıp yörünge değiştirerek, bu enerjiyi geri verip eski yörüngelerine dönmektedirler ama, nedense çekirdeğe düşmemektedirler. Bu durum, örneğin Mars’ın kendi yörüngesinden ayrılıp, dünya ile aynı yörüngeyi paylaşması ve sonra eski yörüngesine dönmesi gibi bir şeydir.

Elektronların çekirdeğe neden düşmediğini açıklayacak bir kuram yoktur. Atom sisteminden merkezkaç gücü sorumlu olamazdı. Çünkü böyle bir güç yoktur. Merkezkaç gücü yapay bir güçtür. Öyle ise elektronun çekirdeğe düşmemesinin nedeni klasik fiziksel yasa ve ilkelerden biri veya birkaçı olamaz. Bu süreç daha başka ve gizemli güçler tarafından denetleniyor olmalıdır. Bu güçler ne olabilir?

Bu güçleri ilk farkeden, Danimarkalı bir Viking olan ve keskin baltası ile sivri mızrağını, ok ve yayını, boynuzlu mihferini çoktan terkederek, kendini fiziğe adayan Niels Bohr olmuştur.. Atomun daha ileri modelini Niels Bohr’a borçluyuz.

Niels Bohr, 7 Ekim 1885’de Kopenhag’da doğmuştur. Rastgele bir Viking değildir. Akademik bir aileden gelmektedir. Babası Kopenhag üniversitesinde fizyoloji profesörü idi. Kardeşi Harald daha sonra aynı üniversitede matematik profesörü olmuştur. Bohr iyi bir eğitimden geçmiş ve 1911 yılında fizikte doktorasını tamamlayarak, üniversiteden mezun olmuştur. Okulu bitirmesine birkaç ay kala babası kalp krizi geçirerek ölmüştür. Aynı yılın eylül ayında Bohr İngiltereye gitmiş ve Cavandish laboratuvarında J.J.Thomson’un yanında çalışmaya başlamıştır.

Ama kısa bir süre sonra o ortama uymadığını farketmiştir. İngilizlerin kendilerine göre bir yaşam tarzları vardır. Kendi aralarında bir tür kast sistemi olan bir sınıf sistemi geçerlidir. Yabancılar sevilmez ve küçük görülür. Bohr’un ingilizcesi yeterince iyi değildir ve kendini İngiltere’de yabancı hissetmektedir. Gururlu bir Viking olan Bohr, bu durumdan ve J.J. Thomson’un yeni düşüncelere karşı olan olumsuz tutumundan rahatsız olmaya başlamıştır. Ülkesine geri dönmek istemektedir.

Danimarka’ya dönmeye hazırlanan Bohr bir ara Rutheford’un yaptığı bir konuşmaya katılmış ve ondan çok etkilenmiştir. Bir ay kadar sonra kendisi ve Rutheford ortak bir arkadaşlarının evinde yemeğe davet edilmişler ve orada birbirlerini yakından tanıma, karşılıklı düşünce alış verişi yapma olanağına sahip olmuşlardır. Birbirleri ile çok iyi anlaşan bu iki fizikçi, Manchester’de birlikte çalışmaya başlamışlar ve Bohr Danimarka’ya dönmekten bir süre için vaz geçmiştir.

Bohr, Rutheford’un atom modeli üzerinde çalışmalar yapmış ve 1912 yılında Danimarka’ya dönmüştür. Döner dönmez nişanlısı ile evlenmiş ve Kopenhag üniversitesine öğretim görevlisi olarak atanmıştır. Kendini mesleğine adayan Bohr, 1913 yılından önce, kendisine 1922 Nobel fizik ödülünü kazandıracak olan, atomun yapısı ile ilgili üç makale yayınlamıştır.

QUANTUM PHYSICS FOR DUMMIES!..-4 ile devam edecek...

QUANTUM PHYSICS FOR DUMMIES!... 2

QUANTUM PHYSICS FOR DUMMIES!..-1'in devamıdır.

Atom modelinin oldukça ilginç bir tarihçesi vardır. Atom eski Yunanlılara göre, daha küçüğü olmayan, bölünemeyen maddedir. Böyle bir maddenin varlığı eski Yunan’da tartışılmış, bazıları böyle bir maddenin olması gerektiğinde israr ederlerken, diğerleri atom kavramını reddetmişlerdir.

Çağdaş atom modeli fiziksel ve kimyasal bir olgudur. Atomun simgelediği madde en küçük madde değildir. Atom, elementer zerrelerin çeşitli şekillerde bir araya gelmesinden oluşmuş, fiziko-kimyasal nitelikleri ve büyüklükleri farklı elementler şeklindedir. 100’ün üstünde türü vardır.

Rutheford atom modelini çağdaş görüşle az çok bağdaştıran ilk fizikçi olmuştur. Rutheford’dan önce J.J. Thomson’un atom modeli vardı. Bu modele göre atomu karpuza benzetmek mümkündür. Bu modelde elektronlar yuvarlak ve pozitif yüklü bir çekirdeğe karpuz çekirdekleri gibi gömülerek dağılmışlardır. Rutheford bu ilginç yapıyı daha yakından tanımak için bir dizi deney yapmıştır…
Onlara kısaca değineyim..

Rutheford deneylerine altından oluşan ince zarlara pozitif yüklü alfa zerrelerini fırlatmakla başlamıştır. Bilindiği üzere alfa zerreleri helyum çekirdeğinden oluşmuşlardır. Elektronlarından arındırılan helyum çekirdeğinde iki proton ve iki nötron vardır. Bu alfa taneciği olarak bilinir.

Bu deney sırasında Rutheford ince altın membrana fırlatılan alfa taneciklerinden çoğunun karşı tarafa geçtiğini gözlemlemiştir. Çok azı, duvara çarparak geri dönen tenis topu gibi, yansımışlardır. Bir kısmı hafifçe sağa veya sola doğru yansımışlardır ama, çoğu geri dönmemiştir.

Bu deneylerin sonunda Rutheford atomun son derece yoğun bir çekirdeği olması gerektiğine karar vermiştir. Deneyin sonucundan anlaşıldığına göre, atom kütlesinin hemen tümü bu çekirdekte yoğunlaşmıştır. Ve elektronlar bu yoğun çekirdeğin etrafında bir bulut oluşturmuşlardır. Alfa zerrelerinin çoğu çekirdekle temasa gelmeden, uzağından geçip gitmişlerdir. Alfa zerrelerinin çekirdekle çarpışmaları olasalığı çok azdır.

Rutheford bu çekirdek için santral çekirdek terimini kullanmıştır. Elektronların bu çekirdeğin etrafında bulut oluşturmasına rağmen alfa zerreleri, onların arasından herhangi bir güçlükle karşılaşmadan kolaylıkla geçebilmektedirler. O zaman bazı gerçekler bilinmediği için bu gözlem Rutheford’u ve diğer fizikçilari şaşırtmıştır. Oysa bugün biliyoruz ki elektronlar alfa zerrelerini durduramayacak kadar küçük taneciklerdir. Alfa zerreleri elektronlardan sekiz bin kere daha büyük bir kütleye sahiptirler. Elektronların alfa zerrelerini yansıtması olanaksızdır. Elektron bulutunu geçerek çekirdeğe yaklaşan alfa zerrelerinin çoğu, pozitif yüklü olduklarından, kendilerinden 49 kere daha büyük olan altın atomunun pozitif yükü ile bir kenara itilmektedirler. Altın atomunun çekirdeği ile çarpışmak ender bir olaydır.

Daha sonraki araştırmalar çekirdeğin bir atomun büyüklüğünün yüzbinde biri kadar olduğunu göstermiştir. Bu ilginç durumu daha iyi belirtmek için şöyle bir örnek verebiliriz:

Atom çekirdeğinin bir tenis topu büyüklüğünde olduğunu varsayalım. Buna en yakın piriç büyüklüğünde bir elektron 6,3 km uzaktaki bir yörüngede yer alacaktır. Bu yapıya nohut büyüklüğünde bir taş atın. Nohutun tenis topuna isabet etme olasalığı çok az olacaktır. Yakınına gelse bile her ikisi de pozitif yüke sahip olduğundan, alfa zerreleri daha çok pozitif yüklü olan çekirdek tarafından kolaylıkla uzaklaştırılabileceklerdir.

Rutheford 1908 Nobel ödülünü kazanmıştır. İlginç olarak bu ödülü kimya dalında almıştır Rutheford!. Kendisi kimyanın, fiziğin yanında ilkel bir bilim ve kimyagerlerin fizikçilere göre inferior bilim adamı olduğuna inanan bir fizikçidir. Nobel komitesi Rutheford’u atom modelini geliştirdiği için mükafatlandırmamıştır. Elementlerin parçalanması ve radyoaktif maddelerin kimyası konularında araştırmalar yaptığı için, Nobel kimya ödülüne layık görülmüş ve bir tür cezalandırılmıştır. Bu durum arkadaşları arasında espri konusu olmuştur.

Rutheford bir ara Kanada’da çalıştıktan sonra İngiltere’ye, Manchester üniversitesine dönmüş, orada alfa zerreleri üzerinde çalışmalarına devam etmiştir. İlginç olarak Rutheford bu zerrelerin aslında helyum çekirdeği ve radyoaktif çürümenin doğal bir ürünü olduğunu,kendi altında çalışan Hans Geiger’in çabaları sonunda öğrenmiştir. Geiger, kendi ismi ile anılan, alfa zerrelerinin varlığını gösteren ve onları sayan bir cihaz tasarımlamıştır.

Rutheford 1914 yılında İngiltere kralı tarafından şövalyeliğe layık görülmüş ve sir ilan edilmiştir. 1919 yılında Cavendish profesör ünvanının alarak, ilk atom modelini yapan J.J. Thomson’un yerini almış ve Cavendish laboratuvarının başına geçmiştir. Bu arada Marsden’le birlikta yaptığı çalışmalarda nitrojeni yine alfa zerreleri ile bombardıman ederek oksijenin bir izotopuna çevirmiştir. Bilim tarihinde ilk defa bir element laboratuvarda başka bir elemente dönüştürülmüştür. Bu tepkileşme sırasında bir hidrojen çekirdeği nitrojenden ayrılmıştır.

Rutheford 1920 yılında ayrılan bu hidrojen çekirdeği için proton terimini kullanmış, terim tutmuş ve yerleşmiştir. Bu dönüşüm için bir elementin transmütasyonu terimi kullanılır ve bu başarı nükleer fiziğin başlangıcını simgeler. Rutheford daha sonra alfa zerreleri ile bombardıman edilen hafif elementlerin bir proton attıklarını göstermiştir.

Rutheford 19 Ekim, 1937 yılında, yıllardır ihmal ettiği fıtığın neden olduğu bir komplikasyon sonucu yaşamını yitirmiştir. Muhtemelen fıtık kesesinde boğulan bağırsak gangren olarak yaygın peritonite ve sonunda bu başarılı fizikçinin ölümüne neden olmuştur.

QUANTUM PHYSICS FOR DUMMIES!..-3 ile devam edecek....

HACI

QUANTUM PHYSICS FOR DUMMIES!... 1

Bu konu ile yıllardır ilgilenirim. Quantum fiziği konusunda ilk iletimi yazalı aradan nerdeyse 10 yıl geçti. Bu süre içinde oldukça ilginç şeyler öğrendim ve onları bazı bilim forumlarında tartıştım. Konunun hevesli bir amatörü oluğumu iddia edebilirim. Kuantum fiziğinin popüler tarafı müthiş ilgimi çekiyor. Matematiği ne kadar zorsa, matematiksiz ifade edilen quantum fenomenler o kadar neşeli ve anlaşılır... Onları okurken duyduğum hazzı dile getirebilmek için sizlerin de benimle aynı hisleri paylaşmanızı istiyorum. Quantum süreçleri sizlere yalnız anlayacağınız şekilde değil, aynı zamanda zevk alarak anlayacağınız bir şekilde açıklamak istiyorum.

İnsan bir konu üzerinde çalışırken zihninde bir takım modeller oluşturur. İnsan somut olguları modelsiz öğrenemez. Kuantum fiziğinin ilgi alanı olan atomaltı evrenini ve orada vuku bulan olağan üstü tepkileşmeleri insan aklının imgelemesi mümkün değildir. Çünkü onlar insan sağ duyusu ile bağdaşmazlar. Fizikçiler yapılan gözlemleri açıklamak için bazı modeller oluşturmaya çalışırlar ama, kuantum fiziği konusunda şimdiye dek pek başarılı oldukları söylenemez. Bu modeller çoğu kere matematiksel denklemler ve kuantum evreninde nelerin vuku bulduğunu simgeleyen imajlar şeklinde belirtilirler. O modellerden bazıları spesifik bir quantum fenomeni açıklamada gerçeğe çok sadık olabilirler. Ve onu doğru ve anlaşılır bir şekilde yansıtabilirler. Ama aynı fenomenin başka bir yönü için tümüyle yetersizdirler. Ayrıca diğer fenomenlerin çoğu imgelenemeyecek kadar müphem soyut kavramlar şeklinde tecelli ederler.

Modellerle ilgili bilinmesi gerekli tek gerçek onların gerçek olmadıklarıdır. Bir quantum fenomeni açıklamada son derece başarılı birden fazla model olabilir. İlginç olarak bu modeller birbirlerinin tam zıttı da olabilirler.

Örneğin ışık modelini ele alalım. Işık hem dalga hem de zerre olarak imgelenebilir. Bazı koşullarda dalga özelliği diğer durumlarda ise zerre özelliği manifest hala gelmektedir.

Atom modeli de böyle bir şeydir. Yapılan modellerin hiç birisi gerçeği yansıtmaz. Bazı atom modelleri atomun gözlemlenen niteliklerinden birini çok güzel açıklayabilir. Ama diğerlerini açıklamada yetersizdir. Her model yalnız kendi spesifik konusunda yeterlidir.

Muhtemelen insan aklının quantum aleminde vuku bulan süreçleri anlasa bile, imgelemesine olanak yoktur. Modellemelerle atomaltı evrende vuku bulan ekzotik süreçlerden yalnız birinin bir yönü açıklanabilir.

Atomun ve atomaltı zerrelerin imgelenmelerinin olanaksızlığına değindikten sonra, kuantum fiziğinin ilgi alanı olan bu alemin ilk ve en önemli modeli olan atom modeline kısa bir göz atalım.

QUANTUM PHYSICS FOR DUMMIES!... 2ile devam edecek...

HACI

EVRENİN UYMAK ZORUNDA OLDUĞU YASALAR

Bazı katı yasalara uyan müthiş bir evrende yaşamaktayız. Yasalar olmasaydı yıldız, galaksi ve gezegenlerin ve dünyada canlıların ortaya çıkarak evrimleşmesi için uygun koşulların oluşması, mümkün olamazdı. Evrende mevcut her varlık yasalara uymak zorundadır. Bunun bilinen bir istisnası yoktur. Canlılar cansız varlıklarda gözlemlenen yasaların tümüne aynen uyarlar. Yalnız uymakla kalmazlar.. Onlardan yararlanarak varlıklarını sürdürürler.

EVRENİN ORTAYA ÇIKMASINA KATKISI OLAN İLGİNÇ BİR YASA......

KAOS...

Bilgi içinde yaşadığımız evrende en bol olan metadır. Madde ve radyasyonun her davranışı bilgidir. Bilginin olduğu yerde kurallar da olmak zorundadır.. Çünkü bir takım kurallar olmadan bilgi ortaya çıkıp birikemez. Ve bilgi ancak o kurallar aracılığı ile derlenir..

Bilgi maddenin davranışlarının ürünü olarak ortaya çıkar. Bu davranış rastgele değildir. Ama basit de değildir. Karmaşıktır.

Evrende maddenin dağılımı neden rastgele değildir?

Çünkü maddenin dağılımı rastgele olsaydı, maksimum düzeyde bilgi verirdi ama, o bilginin derlenmesi mümkün olamazdı. Ve bu madde yıldızlar ve galaksiler şeklinde organize olamazdı.

Maddenin derlenecek yararlı bilgiler içerebilmesi için basit ve rastgele olmaması da gerekmektedir.

Her iki durumda da evren canlıların ortaya çıkması için uygun bir ortam oluşturamaz. Maddenin davranışının basit ve regüler olduğu bir evrende yeterince bilgi birikemez. Rastgeleliğin egemen olduğu evrende ise biriken bilgi derlenemez.

Zihninizde bir takım grafikler canlandırarak ne demek istediğimi açıklamaya çalışacağım.

Zihninizde iki kare çiziniz. İlkinin içini noktalarla doldurunuz. Ama bu noktalar son derece düzgün olsun. Aralarındaki mesafe hep aynı olsun. Her satırda aynı sayıda nokta olsun..

İkinci kareyi en ufak bir kural izlemeden rastgele noktalarla doldurunuz. Noktaların bazıları birbirlerine çok yakın olsun. Diğerleri bir yerde küme oluştursun. Karma karışık grafik bir şekil ortaya çıksın.

İlk karedeki noktaların düzeninden dolayı içerdiği bilgi çok az olacaktır. Bütün doğasını hemen görecek ve anlayacağızdır.

İkinci kare bizi şaşırtacaktır. Noktaların arasında görünüşe göre bir ilişki yoktur. Bu grafik bize birşeyler ifade etmektedir ama ne demek istemektedir? Bu karede o kadar çok değişik manzara ve bilgi birikimi vardır ki, derlenmesi olanaksızdır. Bilgi birikiminin en fazla olduğu bu karede ve ona benzer diğer durumlarda ondan bilgi derlemek olanaksızdır. Bilginin zenginliğine rağmen o kareden, yararlı ve kullanılır bir bilgi derlenemeyecektir.

İçinde yaşadığımız evren bu iki aşırı örnekten farklıdır. Ne basittir. Ne de rastgele... Bilgiden zengindir. Daha da ilginci bu bilginin derlenebilir olması keyfiyetidir. Bu evreni grafikle simgeleyelim. Karşımıza tanıyabileceğimiz, anlam verebileceğimiz şekiller çıkacaktır. O şekiller bilgiyi simgelemektedir. Aslında onlar maddenin bazı davranışlarının sonucu ortaya çıkan ve kendileri hakkında ip ucu veren çeşitli tablolardır. Biz onlar için rastgele diyemeyiz. Basit de değildir onlar.. Kompleks ama tanınabilir bir yapıya sahiptirler...

İçinde yaşadığımız evrende maddenin davranışı ne basittir, ne de rastgele. Kompleksdir. Basitlik ve rastgelelik aslında maddenin oldukça kolay ulaşılabileceği iki nitelikdir. İçinde yaşadığımız evren bu iki örneğe uysaydı, canlılar için uygun bir ortam oluşturamazdı. Bilinebilir bir evren olabilmesi için karmaşık olmaktan başka çaresi yoktur. Karmaşık olması demek rastgele olmaması demektir. Rastgele olmaması demek ise bir takım kurallara uyması demektir. İçinde yaşadığımız evrende maddenin karmaşık dağılımını sağlayan o kural nedir?

52’lik bir deste iskambik kâğıdı alalım. Onları dikine teker teker bir metre yukardan zemindeki metal paraya doğru düşürelim. Elimiz hafifçe titreyeceğinden, aldığımız nefes havayı hafifçe hareket ettireceğinden her seferinde iskambil kâğıdı farklı bir yere düşecektir. Bazıları para üzerine düşerken, çoğu etrafına dağılacak ve görünüşe göre rastgele bir tablo oluşacaktır. Yukardan bu tabloya tekrar bakın.. İslambil kâğıtları gerçekten oda içinde rastgele bir şekilde mi dağılmışlardır? Yoksa bir örnek mi oluşturmuşlardır?

Deneyi tekrarlayın... Her seferinde az çok farklı olmalarına rağmen benzer örneklerin oluştuğunu göreceksiniz. Deneyi bin kere de tekrarlasanız, örneklerin genel benzerliği değişmeyecektir. Çekim gücü gibi mükemmel deterministik fizik yasaları ortaya çıkan tablonun zenginliğinden sorumludur. Ama her zaman ortada belirli bir örnek vardır.

Bu deney kaotik sistemi simgelemektedir. Kaosun ilk kuralı başlangıç koşullarındaki değişikliklere olan aşırı duyarlıktır. Başlangıçtaki fark ne kadar az olursa olsun abartılacak ve kısa zaman içinde büyük boyutlara ulaşacaktır.

Başlangıçtaki koşulları birbirlerine ne kadar yakın tutarsak, ilerde nasıl bir örnekle karşılaşılacağını o kadar doğru tahmin edebiliriz. Yukardaki iskambil kağıdı örneğine dönelim. Deneyi büyük bir itina ve mümkün olduğu kadar kesinlikle tekrarlayalım. Sonucu doğru tahmin edebilmek için başlangıçta izlenmesi gereken kesinlik, linear olarak değil, geometrik olarak artacaktır. Aynı veya benzer örneği oluşturmak için başlangıçtaki değişgenleri çok daha katı sınırlar içinde tutmamız gerekmektedir. Aynı örneğe ulaşmak imkansızdır belki ama, ona yaklaşmak için bile ilk deneydekinden beş on kere değil, en azından bin kere daha dikkateli olmak zorundayız. Kaotik sistemlerde gereken kesinlik de, kaosun kendisi gibi, geometrik olarak artacaktır.

Evrende mevcut yasalar, kaos ve karmaşıklığın manifest olması için ideal koşulların ortaya çıkmasını sağlayacak şekilde yapılanmışlardır. Bir başka evrende fizik yasalarının kaotik çözümleri farklı olabilir. Onun nasıl bir evren olabileceğini tahayyül edemiyorum.

Evrenin başlangıç koşullarına dönelim. Kaotik sonuçları olan evrenlerde başlangıç noktasında oluşacak en ufak bir sapma farklı evrenlerin ortaya çıkmasına neden olacaktır. O evrenlerde egemen olan fizik yasaları da farklı olacaktır.

Bu durumda diyebiliriz ki kaos, evrendeki karmaşık düzenden sorumlu bir yasadır.

*Kaos şekilsiz değildir.
*Kaosun niteliği hiç bir zaman değişmeyecektir.
*Kaosda her nokta kararsızdır. Ama ortaya çıkan manzara şekilsiz değildir.
*Kaos yüzeyel olarak düzensizdir. Periyodik değildir. Kendini tekrarlamaz. Ama gizli (kriptik) örnekler
bazı katı kurallara uyar.

Kaos içinde yaşadığımız evrenin uyduğu bir yasadır. Diğer evrenler bu yasaya uymayabilirler. Onlarda madde ve enerji galaksiler, yıldızlar ve gezegenler şeklinde organize olamayacak, yaşam ortaya çıkamayacaktır. Yaşam ancak çözümleri kaotik olan fizik yasalarının hükmettiği evrenlerde mümkündür.

HACI

IŞIK HIZI NEDEN GÖZLEMCİDEN BAĞIMSIZ OLARAK SABİTTİR?

EİNSTEİN’IN ÖZEL GÖRELİK KURAMI

Einstein özel görelik kuramını 1905 yılında yayınladı. Buna göre:

1.Fizik yasaları her türlü referans noktasından bağımsızdır.
2.Işık hızı uzayda sabittir ve gözlemi yapanların hızından bağımsızdır.

İlkine göre evrenin her yerinde fizik yasaları aynıdır.
İkincisine göre hızınız ne olursa olsun ışık hızını hep aynı ölçersiniz. Bu yazımda ben ışık hızının uzayda hareket eden her referans noktasına göre neden sabit olduğunu açıklamaya çalışacağım. Önce insan sağduyusu ile bağdaşan bir kaç örnek vermek istiyorum.

Size göre saatte 100 km hızla yaklaşmakta olan bir otobüse doğru siz saatte 50 km hızla ilerleyen bir otomobildesiniz. Bu durumda otobüsün size yaklaşma hızını saatte 150 km olarak ölçersiniz.

Aynı şekilde aynı hızla rüzgara karşı koştuğunuzu düşünün. Hızınız rüzgarın hızı oranında yavaşlayacaktır. Rüzgarı arkanıza aldığınız zaman ise hızınız aynı oranda artacaktır.

Her gün sağduyumuzla bağdaşan bunlara benzer gözlemler yapmaktayız. Bu durumda diyebiliriz ki ışığın hızının bizim hızımızdan etkilenmemesi insan sağduyusu ile bağdaşmamaktadır. Böyle şey olmaz. Bu bir yanılsamadır.

Işık hızının uzayda sabit olması gerektiğini ilk ortaya atan Einstein değildir. Bu gözlem Maxwell tarafından yapılmıştır. Newton’un hareketle ilgili yasaları ile, Maxwell’in denklemleri çelişki halindedirler. Newton’a göre hareketler birbirlerine eklenirler. Newton’a göre ışığa doğru hareket eden birisi ışığın hızını, hareket etmeden duran birisinden daha fazla olarak ölçmelidir. Işık için bu örneği veriyoruz ama, Newton ışığın da bir hızı olduğunu bilmiyordu. Ona göre her olgu evrenin her tarafında aynı anda vuku buluyordu....

Size doğru saatte 100 km hızla gelmekte olan bir otobüsün hızını siz otobüse doğru saatte 50 km hızla hareket ediyorsanız, saatte 150 km olarak saptamanız gerekir.. Maxwell’e göre ise, sizin hızınız ne olursa olsun, ışığın hızı aynıdır. Newton’un doğru, Maxwell’in yanlış olabilmesi için ışığın hızının çeşitli referans noktalarına göre farklı olarak ölçülmesi gerekmektedir.

Albert Michelson önce kendi laboratuvarında, daha sonra Edward Morley ile birlikte başka bir laboratuvarda, dünyaya çeşitli yönlerden ulaşan ışığın hızını karşılaştırmış ve hep aynı olduğunu bulmuştur. Bu gözlem Michelson-Morley deneyi olarak bilinir.

Bu gözlemin anlamı nedir? Sizin hızınız ne olursa olsun, size yaklaşmakta olan otobüsün hızını saatte 100 km olarak ölçmek demektir. Otobüs hangi istikametten size yaklaşırsa yaklaşsın, hızı saatte 100 km’yi geçmeyecektir, demektir.

Bu durum insan sağduyusu ile bağdaşmamaktadır. Ayrıca bu durumu açıklamak da kolay olacağa benzememektedir.

Bütün bu gözlemlerin kökeninde esir (ether) teorisi yatmaktadır. Bu kurama göre dünya ve diğer gezegenler, esir denen sihirli bir maddenin içinde hareket etmektedirler. Işık bir dalga olduğundan, yayılacağı ortamın bu dalga hareketini iletme özelliği olmalıdır. O zamanın inanışına göre bunu esir sağlamaktadır. Esirin içinde dalgalar daha hızlı yayıldıklarından sağlam bir dokusu olması gerekmektedir. Bu doku hem çok sağlam olmalıdır, hem de dünya, ay, gezegenler gibi yapıların içinden geçmesine direnç göstermemelidir. Ayrıca ışık Maxwell’in gösterdiği gibi bir dalga hareketinden ibaret olduğundan böyle bir ortama gereksinim vardır. Aksi takdirde ışık evrende yayılamaz. Dünya esirin içinde hareket ederken bir esir rüzgarı oluşturduğuna inanılmaktadır. Bu rüzgara doğru hareket ederken veya onu arkaya alınca dünyada ölçülen ışığın hızı farklı olmalıdır. Michelson- Morley deneyleri bu inanışın doğru olmadığını kanıtlamıştır. Işık hızının neden sabit olduğu ve bunun önemi bilinmemektedir.

Esirin varlığını son bir kere kanıtlamak için Hollandalı fizikçi Hendrik Lorentz ile, İrlandalı fizikçi George FitzGerald bu gözleme kendilerine göre ilginç bir açıklama getirmişlerdir. Bu açıklamaya göre dünya esir içinde ilerlerken, esir rüzgarlarına maruz kalmakta ve fizik olarak sıkıştırılmaktadır. Bu yüzden Michelson-Morley deneyindeki bütün ölçüler sıkıştırılmışlar, kısalmışlardır. Bu iddiaya göre esir içinden geçmekte olan cisimlerin atomları sıkışmaktadır. Bu yüzden dünya sıkışarak küçülmekte ve ışık hızı farklı olarak ölçülmemektedir. Bu Lorentz-FitzGerald kontraksiyonu olarak bilinir. Çok az fizikçi bu düşünceyi kabul etmiştir. Einsten bu yaklaşımın yapay ve zorlama olduğunu ileri sürmüş ve onaylamamıştır. Einstein’a göre ışık hızının değişmemesinin başka nedenleri olmalıdır. Onları Einstein 1905 yılında açıklamıştır. Asıl bu açıklamanın inanılmaz olması gerekmektedir. Ama yapılan deneylerin hepsinde doğruluğu kanıtlanmıştır. Esir yoktur. Çünkü esire gereksinim yoktur.

Einstein’ın Lorentz-FitzGerald kontraksiyonunu alarak kendi kuramına adapte ettiğini ileri sürmek yanlıştır. Einstein da sıkışmadan bahsetmektedir ama, bu sıkışma çok daha farklı bir kavramdır. Lorentz ve FitzGerald sıkışma kavramını Faraday’ın kuramına dayandırmaktadırlar. Faraday’ın bu kuramına göre elektrik yüklü parçacıklar, yani atomlar, hareket ettikleri zaman birbirlerine yaklaşırlar ve sıkışırlar. Bu teoriye dayanan Lorentz ve FiztGerald, kendi sıkıştırılma kuramlarını geliştirmişlerdir. Daha sonra Faraday’ın bu kuramının doğru olmadığı anlaşılmıştır. Yani hareket halinde olan elektrik yüklü parçacıklar sıkışmamaktadırlar. Öyleyse Lorentz-FitzGerald kuramı yanlıştır. Dünyanın fiziksel bir sıkışması söz konusu olamaz.

İlginç olarak Einstein da durum muhakemesi yapmış ve Maxwell denklemlerinin ilk ilkesi olan ışık hızının değişmemesinden hareket ederek, matematiksel olarak aynı sonuca varmıştır. Ama cisim değil, uzay sıkışmaktadır. Hızla hareket eden bir cismin içinde bulunduğu uzay, hareket yönünde, gözlemi yapana göre sıkışmaktadır. Einstein’ın matematik hesaplarına göre ayrıca zaman da genişlemektedir. Yani duran bir gözlemciye göre ölçülünce hareket halinde olan saat yavaşlamaktadır. Uzayın çekilmesi (kontraksiyonu) ve zamanın genişlemesi(yavaşlaması) birlikte Lorentz transformasyonu olarak bilinir)

Tabii bu arada hareket eden objelerin hızları ile birlikte ağırlıkları da artmaktadır. Saatte 5 km hızla hareket etmekte olan otomobillerin çarpışması ile, 50 km hızla birbirleriyle çarpışan otomobillerin neden olacakları zarar çok farklıdır. Hareket eden objelerde kinetik enerji artmakta ve bu enerji pratik olarak kütleye dönüşmektedir. 1905 yılında Einstein kütle, enerji ve hızla ilgili bu formülü şöyle ifade etmiştir.

M=E/C2

Yani bir cismin enerjisi E kadar artarsa, kütlesi de bu enerjinin ışık hızının karesine olan oranı kadar artar. Kinetik enerji cisme eklenince kütlesi artar ve simetri olayından dolayı bu artma her türlü enerji için geçerlidir. Einstein bu formül üzerinde iki yıl düşünmüş ve şu sonuca varmıştır.... Eğer her enerjinin kütle olarak karşışığı varsa, her kütlenin de bir enerji olarak karşılığı olmalıdır.

O zaman bu formulü şöyle ifade etmek mümkündür.

E=MC2....

Şimdi gelelim asıl konumuza..

Işık hızının gözlemcinin hızından bağımsız olduğu kuramını örneklerle açıklamaya çalışalım......

Çok ileri teknolojiye sahip bir uygarlıkta yaşadığımızı ve saniyede 250 bin km hızla hareket eden bir uzay gemisi satın aldığımızı düşleyelim. Bu uzay gemisi ile saniyede 300 bin km hızla hareket eden bir ışık huzmesini izlemeye karar veriyoruz. Ayrıca uzay gemisinin hızını kesin olarak bilmiyoruz. Saniyede 250 bin km’den daha hızlı hareket etmesi olasalığı var. Bu vesile ile onun maksimum hızını da ölçeceğiz. Çok güvendiğimiz bir arkadaşımızdan bize start vermesini istiyoruz. Arkadaşımızın elinde bir lazer silahı var. Üçe kadar sayacak ve bu silahı boşluğa doğru ateşleyecek. Biz de aynı anda uzay gemisinin warp motorunu ateşleyeceğiz.

Arkadaş 1, 2, 3 start komutunu veriyor ve lazer silahının ateşliyor. Biz de aynı anda warp motorunu ateşliyoruz. Yarış başlıyor.

Newton’a göre zaman ve uzay absolüdür. Arkadaşımız bizi uzaktan izliyor ve lazer ışık huzmesinin saniyede 300 bin km hızla, bizim ise uzay gemisi ile, ancak saniyede 250 bin km hızla gittiğimizi gözlemliyor. Newton’a göre, arkadaşın ışık huzmesinin bizden saniyede 50 bin km hızla uzaklaştığını görmesi gerekiyor. Ayrıca uzay gemisi ile ışık huzmesini izlemekte olan bizim de aynı şeyi görmemiz, ve ışığın hızını saniyede 50 bin km olarak ölçmemiz gerekir.

Bir süre sonra yarış bitiyor ve arkadaşımızla bir araya geliyoruz. Uzay gemisi ile lazer ışığını izlerken ışığın hızını saniyede kaç km olarak ölçtüğümüzü soruyor arkadaş. Uzay gemisi ile ışığı izlerken bütün çabalarımıza ve warp motorunu zorlayarak hızımızı bir ara saniyede 275 bin km’ye çıkarmamıza rağmen, lazer ışık huzmesinin bizden saniyede 300 bin km hızla uzaklaştığını söylüyoruz. Biz ne kadar hızlı gidersek gidelim, bize göre ölçtüğümüz ışığın hızı hiç değişmiyor. Görünüşe göre biz ışık hızıyla bile gitsek, ışığın hızını saniyede 300 bin km olarak ölçeceğiz. Bu durumda diyebiliriz ki bizim zaman ve mesafe ölçümüz, arkadaşımızın zaman ve mesafe ölçüsünden farklı. Bu nasıl olabilir? Biz kendi saatimize güveniyoruz ve arkadaşın hesaplarına inanmıyoruz. İlk defa çok güvendiğimiz bir arkadaşımızla aramızda uyuşmazlık çıkıyor.

Bu durumu Einstein şöyle açıklıyor:

Newton’un absolü zaman ve uzay kavramları yanlış.. Yanlış olması lazım.. Çünkü geçen yüzyıl içinde yapılan yüzlerce deney ışık hızını kensini ölçenin hızından bağımsız olduğu kanıtlanmış durumda. Burası kesin.. Bilinmeyen bunun neden böyle olduğu..
Einstein’a göre zaman ve uzay relatif.....
Işık hızı sabit ama uzay ve zaman onları ölçenlere göre değişiyor.

Herbirimizde kendimize ait güvenilir bir saat olsun. Onunla aradan geçen zamanı ölçelim. Newton’a göre, diğerlerine göre hareket ettiğimiz zaman bu saatlerin uyuşması lazım ama, nedense bu saatler uyuşmuyor. Hepsi de iki olay arasında geçen zamanı farlı olarak gösteriyor.

Mesafe için de aynı şeyleri söyleyebiliriz. Hareket ederken elimizde güvendiğimiz bir ölçü olduğunu düşünelim. Birbirimize göre hareket etmeye başladığımız an ölçülerin de değiştiğini gözlemliyoruz. Aynı mesafe için farklı ölçüler ortaya çıkıyor. Belli olaylar arasındaki mesafeyi her biri farklı olarak ölçüyor. Uzay ve zaman bu şekilde davrandıkları için ışık hızı değişmiyor. Hep sabit kalıyor. Işık hızını sabit yapmak için uzay ve zaman bu şekilde davranıyor... Einstein’ın iddiası bu......

Bu iddia günlük yaşamımızda karşılaştığımız olgular ve sağduyumuzla çelişiyor.

Einstein’ın bu akıl almaz iddiası nasıl açıklanabilir?

Gelecekte yaşadığımızı düşlediğimiz ileri teknolojiden günümüze dönelim ve kendimize ucuz bir motorsiklet alalım. En fazla saatte 100 km hızla gidebilsin. Onunla kuzeye doğru giden bir yolda, saatte 100 km hızla ilerliyoruz. Bu yol ilerde kuzey-doğuya doğru yönelen başka bir yolla birleşiyor ve bu keresinde kuzey-doğu’ya doğru aynı hızla ilerliyoruz. Bu durumda kuzeye olan hareketimiz artık saatte 100 km değil. Çünkü hızın bir kısmı ile doğu’ya doğru hareket etmeye başladık. Kuzey yönünden hız çaldık. Daha az bir hızla kuzey’e doğru ilerliyoruz. Bu basit gözleme dayanarak Einstein’ın bu ilginç kuramına şöyle açıklayabiliriz:

Objeler uzay içinde ilerlerler.. Bunu çok iyi biliyoruz.. Ama objeler aynı zamanda zaman içinde de ilerlerler. Hiç bir şekilde hareket etmeseniz bile, içinde bulunduğunuz ortamda mevcut objelerle birlikte, zaman içinde hareket halindesiniz. Uzay içinde hareket etmeyebilirsiniz ama, her zaman zaman içinde hareket etmek zorundasınız. Newton zaman içinde hareketin, uzay içindeki hareketten çok farklı olduğuna inanıyordu. Ama Einstein öyle düşünmüyor.. Einstein’a göre uzay ve zaman içinde yapılan hareketler birbirleri ile yakından ilgili.

Sokakta hareketsiz durmakta olan bir otomobile bakın... Uzay içinde hareket etmiyor. Hareketsiz durmasına rağmen otomobil, zaman içinde hareket ediyor. Zaman geçiyor. Otomobil, şöförü, içindeki yolcular, ona bakan siz ve diğerleri hep birlikte zaman içinde senkronize bir hareket halindesiniz. Uzay içinde hareket etmiyorsunuz. Yalnız zaman içinde hareket ediyorsunuz. Yani zaman hepinize göre aynı hızla geçiyor. Her biriniz için aynı saniyeler söz konusu..

Şimdi her şeyin durarken yalnız otobobilin hareket ettiğini düşünün.. Bu durumda diyebiliriz ki otomobil yalnız zaman içinde değil, aynı zamanda uzay içinde de hareket ediyor. Otomobilin zaman içinde yaptığı hareket ne ise (ki bu durumda hareketsiz durmak) o, bu keresinde, uzay içinde yapılan bir harekete de katılıyor. Uzay içinde yapılan hareket, zaman içindeki hareketten çalıyor. Kuzey istikametine giderken, doğuya dönmenin, kuzeye gitmeden çalması gibi, uzay içinde yapılan hareket, zaman içinde yapılan hareketten çalıyor. Hareketsiz durmak da bir tür harekettir. Sıfır harekettir. Yani matematik olarak böyle ifade edilebilir. Hareketin yavaş olduğu ve sonra hızlandığı da düşünülebilir. Kuzeyden doğuya doğru dönünce nasıl kuzeye doğru olan hızınız azalıyorsa, zaman içinde hareket ederken, uzay içinde de hareket etmeye başlayınca, zaman içindeki hareketimiz yavaşlıyor.. Otomobil hareket etmeye başlayınca zaman içinde yapılan hareketin bir kısmı uzay içinde de yapılmaya başlıyor. Bu demektir ki, otomobilin zaman içindeki hızı, uzay içinde hareket ettiği zaman yavaşlıyor. Otomobil içinde olan için, dışarda hareketsiz duran size ve diğerlerine oranla zaman, daha yavaş geçmeye başlıyor. Aynı olguyu otomobilin içinde ve dışında olanlar farklı hızlarla algılıyorlar.

Motorsikletle kuzeye doğru giderken doğu yönüne dönmeniz örneğine geri dönelim. Saatte 100 km’den daha hızlı gidemiyorsunuz. Eğer gidebilseydiniz, doğuya doğru dönünce hızınızı biraz artırabilir ve kuzeye doğru olan hızınızdan fedakarlık yapmazdınız. Ama hızınızı artıramadığınıza göre, kuzeyden ne kadar çok saparsanız, kuzeye doğru olan hızınızdan o kadar çok kaybedeceksiniz.. Kuzeye ve doğuya olan hızlarınızın toplamı saatte 100 km’yi geçemez. Bu sizin motorsikletin hız limiti.. Hepsi o kadar. Dolayısıyla doğuya doğru olacak her sapma, kuzeye olan hızdan çalacaktır. Buna mecburdur.

Işık hızı sabit olmasaydı, Einstein’ın bu kuramı doğru olmayacaktı. Ama ışık hızı sabit olduğundan uzay ve zaman içinde yapılan hareketlerin toplamı ışık hızını aşamaz. Veya bunu şöyle de ifade edebiliriz. Uzay ve zaman içinde yapılan hareketlerin toplamı ışık hızı ile sınırlıdır. Işık hızını geçemez.

Bu durumda biz bir objenin zaman ve uzay içinde yaptığı hareketten bahsediyoruz. Bu hareketler birbirlerini tamamlıyorlar. Duran otomobil harekete geçince onun zaman içinde yaptığı ışık hızı ile ilgili hareketinin bir kısmı, uzay içindeki hareketine dönüşeceği ve bu iki değerin toplamı ışık hızını geçemeyeceği için, otomobilin zaman içinde yapacağı hareketin hızı yavaşlamak zorundadır...

HACI

YAŞAM DİYALEKTİK BİR FENOMEN MİDİR?
Bu konteksde kullandığım “diyalektik” teriminin anlamı, Hegel mantığının bir ürünü olan “diyalektik materyelizmdeki” anlamı ile özdeştir. Marx, Hegel’den bu terimi kendi felsefi görüşü olan komünizmi tanımlamak için adapte etmiştir. Bu bağlamda diyalektik, karşıt görüşlerin, tez ve antitezlerin sürekli ilişkilerinin sağladığı çözümlerdir.

Bu ileti politik bir bildiri değildir. Sadece politikada kullanılan bir terim tarafımdan biyolojiye adapte edilmiştir. Bu terimi kullanmamın en büyük nedeni savunduğum görüşün başka türlü daha açık ve veciz olarak ifade edilmesinin olanaksızlığıdır.

Dünyada yaşamın nasıl başladığı henüz kesin olarak bilinmiyor. Ancak bu ilginç konu giderek açıklık kazanıyor. Bildiğimiz kadarıyla yaşam, çeşitli dönemlerden geçerek günümüze ulaşmıştır. Bu dönemlerin her biri tek başına bir devrimdir. Gerçek canlının bu dönemlerin hangisinde ortaya çıktığı bile kesin olarak belli değildir.

Canlıların evriminde ilk dönem hücrenin oluşmasıdır. Aslında bu ilk basamak en kolay açıklanabilen bir dönemdir. Hidrofilik ve hidrofobik yöreleri olan yağlar bir araya gelerek, aşağı yukarı çağdaş bakterilerin büyüklüğünde, membranla kuşatılmış hücreleri oluşturmuşlardır. Bu ilk basamak fiziksel bir süreçtir ve kaçınılmazdır.

Daha sonra gerçekleşen ve ilki ile senkronize olmuş olması gereken ikinci dönemde, bu ilkel ve cansız hücrelerin içinde amino asitler, onların çeşitli şekilerde ve zamanın doğal koşullarını tatmin etmek üzere bir araya gelmesinden oluşan peptid ve proteinler ve diğer organik moleküller birikmislerdir. Bu basamakta sentez edilen bütün moleküller hücre içinde tutulmuşlar, çoğalmışlar ve birbirleri ile tepkileşerek diğer organik moleküllerin ortaya çıkmasını sağlamışlardır. Bu basamak da, tümüyle otomatik fiziko-kimyasal süreçlere bağlı olduğu için, kaçınılmazdır.

Üçüncü dönemde daha kompleks ve uzun moleküller sentez edilmişlerdir. Bu moleküller monomerlerden oluşan polimerlerdir. Benzer moleküller bir araya gelip, birbirlerine tutunarak uzun organik molekülleri sentez etmişlerdir. Bu basamak anlaması en zor olanıdır. Bu dönemde zamanla ortaya çıkan RNA molekülü, hem kendisinin aynını kopya edebilmekte, hem de bazı spesifik proteinleri kusursuz (!) kopyalayabilmektedir. Bu basamakta genler henüz sahneye çıkmamışlardır. Çeşitli RNA molekülleri onlar gibi, ancak son derece ilkel bir düzeyde, görev yapmaktadırlar. Bu ilkel ama oldukca etkili ve başarılı düzen sayesinde proteinler artık birbirlerinin benzerini değil, aynını kopyalamaya başlamışlardır. Daha doğrusu proteinler kendilerini, yalnız RNA’den oluşan bir genetik aparatusa kopya ettirmektedirler. Canlılığın bu dönemde kazanıldığı iddia edilebilir. RNA dünyası olarak bilinen bu dönemin gününüzde benzeri olmadığından, protein-RNA ilişkilerinin doğası hakkında bilinen hemen hiç bir şey yoktur, diyebiliriz. Bu nasıl bir yaşamdır? Proteinler mi RNA’yı kullanarak ona kendi benzerlerini sentez ettirmektedirler, yoksa RNA mı hücre içinde bütün denetimi eline geçirmiş ve proteinlere nasıl davranacaklarını dikte ettirmektedir? Aslında bu soru önemlidir. Aşağıda nedenine değineceğim….

Yaşamın dördündü döneminde RNA’dan DNA oluşmuş, gerçek genetik aparatus devreye girmiş ve RNA başka görevler üstlenmeye başlamıştır. Bu dönemi oldukca iyi bilmekteyiz. Bildiğimiz kadarıyla histon denen proteinler DNA’nın denetiminde, her şeyi değilse bile, çok şeyi söyleyen moleküllerdir. Proteinler hücresel etkinliklerin pasif katılımcıları olmayıp, onun yönetimine etken olarak katılan moleküllerdir.

Yaşamın ortaya çıkış neden ve mekanizmalarını araştıran bilim adamlarına göre, kuramsal olarak, hücre içinde mevcut organik mokekülleri, DNA ve RNA’yı, mineralleri ve daha ne varsa hepsini, ölçülü bir şekilde bir araya getirerek canlı bir hücre oluşturmak mümkündür.

Bu konuya kendilerini adamış bilim adamlarının yukardaki kuramsal ifadesinin doğruluğunu saptamaya, hatta denemeye teşebbüs etmeye bile, olanak yoktur. Çünkü biyoteknolojik olarak hücrenin moleküler öğelerini bir araya getirmeye olanak yoktur. Ayrıca bu moleküllerin kendilerine göre bir hücreye katılma sırası vardır. Milylarlarca molekülü bu sırayı izleyerek bir araya getirmenin olanaksızlığı meydandadır.

Biyologlar ve genetikçiler ayrıca, hücresel etkinliklerin yalnız genler tarafından saptandığına inanmaktadırlar. Onlara göre genler hücrenin ne yapmasını istiyorlarsa, hücreler yalnız onu yapmaktadırlar. Hücreler diğer emirlere boyun eğmezler. Diğer direktifleri ancak genler üzerinden geliyorlarsa, uygularlar..

Bu ne kadar doğru bir ifadedir? Hücreler genleri aracılığı ile de olsa, bazı diğer dış etkenlere gereksinim duyarlar mı? Genleri dışında hücreleri yönlendiren başka etkenler var mıdır? Onlarsız hücre var olabilir mi?

Son yıllarda ünlü Harvard Biyoloji profesörü Richard Lewontin’in önderliğinde yeni bir eğilim ortaya çıkmıştır. Bu eğilim kesin olarak tutacağa benzemektedir. Lewontin’e göre yaşam, genetik olarak şifrelenen mokeküllerin birikiminden çok daha fazla bir fenomendir. Bu konuda Lewontin “Triple Helix” başlıklı bir de kitap yazmıştır. Bilindiği üzere çağdaş yaşam, bir iki istisnası ile, çifte sarmal DNA molekülünün varlığına gereksinim gösterir. Üçli sarmal da ne demektir?

Lewontin’e göre üçüncü sarmal hücrenin dışındaki koşullarla ilgilidir. Çünkü yaşam yalnız şifrelenen moleküllerin ve diğerlerinin bir araya gelmesinden değil, aynı zamanda daha başka etkenlerin de varlığına gereksinim gösteren süreçler dizisinden oluşmuştur. Lewontin’in kitabında bu etkiler üçüncü helix ile sembolize edilmişlerdir.

Peki bu etkenler nelerdir?

Doğada canlılar yalnız genlerinin etkisi altında etkinlik göstermezler. Canlılar, çevrelerinde mevcut diğer etkenlerle çok yakın bir ilişki içindedirler ve onları dikte ettirdiği koşullara uymakla yükümlüdürler.
Mısır, buğday ve pamuk ürünlerinin çevreya bağlı olarak değişmesi, tropikal sarılgan bitkilerin gösterdiği çeşitlilikler, her Galapagos adasında farklı bir ispinoz kuşunun gelişmiş olması ve diğer sayısız gözlemler örnek olarak gösterilebilir. Lewontin’e göre üçüncü sarmal, canlı ile içinde yaşadığı ortam arasında mevcut, her biri diğerinin oluşmasını sağlayan diyalektiktir.

Bence Lewontin’in bu buluşu son derece mantıklı bir çıkarsamadır. Canlıların en büyük özelliği çevrelerine uymalarıdır. Canlılar sadece molekül ve atomlardan oluşmuş varlıklar değillerdir. Uygun koşullar olmadan bu moleküller bir araya gelerek, canlı hücreye dönüşmüş olmamalıdırlar.

Canlı hücrelerin çoğalmaları, fonksiyonlarını yapabilmeleri, yaşamlarını belli bir zaman sürdürebilmeleri için genlerinin yanı sıra bazı dış etkenlere de gereksinimleri vardır.

Başka bir deyişle, bütün öğelerini en ince ayrıntısına kadar kesin olarak bilsek de, onları bir araya getirerek canlı ve fonksiyonel bir hücreyi oluşturmamız mümkün olmayabilir. Ya da oluşan hücre dünyada mevcut diğer hücrelere benzemeyebilir.

Bu nedenlerden dolayı Lewontin’den esinlenerek ben,yaşamın, diyalektik bir fenomen olduğunu iddia ediyorum…..

Not:
Bu konuda bir kaç yorum daha yapmak istiyorum.Genler etkilerini bir vakumda veya tek başlarına gerçekleştirmezler. Görevlerini başarırken çeşitli etkenlerle tepkileşirler. Bu etkenler fiziksel de olabilir, biyolojik ve kimyasal da. Sahilde yaşayan canlılar, çok sayıda etkenlerin arasında ayrıca aynı zamanda, sürekli olarak sahile vuran dalgaların da etkisi altındadırlar. Bu yüzden denizin derinliklerinde yaşayan canlılardan oldukca farklı bazı biyolojik nitelikler kazanmışlardır. Bu canlıların almış olduğu şekilden (fenotipik niteliklerden), genler ve dalgalar birlikte sorumludurlar. Dalgalardan bir tür yardım almadan ve onlardan yararlanmadan genler tek başlarına bu ortama uyan canlıların ortaya çıkmasını, orada yaşayıp, çoğalmalarını, gelişme ve evrimlerini sağlayamazlar. Bu canlıların evrimi genlerinden çok dalgalarla ilgilidir. Zamanla artan veya azalan dalgalara uyum yapmak zorundadırlar. Bu da genlerin etkinliklerinin değiştirilmesi ile başarılır. Aslında evrim süreci genlere dikte edilen dış etkenlerdir. Hücre zarı üzerine etki yapan çeşitli etkenlerin, bazı mekanizmalarla çekirdeğe ulaşan sinyallere dönüştüğü ve bu sinyallerin genleri etkilediği tahmin edilmektedir. Ortama uyum ve zamanla evrimleşme, bu sinyallere uygun yanıtların verilmesi ile başarılıyor olmalıdır.

Dünyadan daha büyük veya daha küçük bir gezegende ortaya çıkacak yaşamda canlıların alacağı şekil ve nitelikler, dünyadaki canlılardan çok farklı olacaktır. Canlılar yer çekiminden, rüzgardan, kozmik ışınlardan, iklimlerden, yerel topoğrafiden ve daha yüzlerce, hatta binlerce değişgenden önemli ölcüde etkilenmektedirler. Hem sülfürlü kaynar sularda (volkan ve gayzerlerde), hem de kutuplarda yaşayan bakteriler vardır. Bize göre bu aşırı ortamlar bu bakterilerin yaşadığı, üreyip çoğaldığı ve geliştiği normal koşullardır. Onların değişmesi durumunda bakteriler oralarda artık yaşamlarını sürdüremeyecekler ve yok olacaklardır.

Genel olarak canlılar, özel olarak insanlar birkaç bencil genin ürünü değillerdir. Yaşam çok sayıda değişgeni olan diyalektik bir fenomendir.

Her na kadar yaşamı dört döneme ayırarak incelediysem de, gününüzde yaşamın başlangıç senaryosunu ve kronolojik sırasını kesin olarak bilmek olanaksızdır. Çünkü her süreç kendinden sonrakilerle birlikte ve içi içe gelişmis, onlarla birlikte evrime uğramıştır. RNA ve proteinler arasındaki ilişkiler orijinalitelerini yitireli aradan muhtemelen 3 milyar yıl geçmiştir. DNA, RNA’dan kaynak almış olmalıdır. Bence bunun aksi düşünülemez. Çünkü ortada DNA’ya benzeyen bir molekül varken, DNA’nın kendini başka moleküller aracılığı ile sentez etmesi pratik bir çözüm değildir. Bu çıkarsamadan hareket ederek RNA’nın daha önce geldiğini ileri sürebiliriz. Yaşam öyle bir zamandan geçmiştir ki RNA hem genetik şifreyi taşıyan, hem onunla protein sentez eden, hem de kendini kopyalayan bir polimer olarak varlığını sürdürmüştür. Bu zaman ve mekan için RNA dünyası deniyor. DNA’nın ne zaman dünyaya geldiği meçhuldür. Ama bu gözlem, bu ilginç durum hakkında hiç bir şey söylenemez, mantıklı çıkarsamalar yapılamaz demek de değildir. RNA nasıl olduysa kendi benzeri çifte sarmal bir polimere dönüşebilmiştir. Koşullar bir hücrenin böyle davranmasını gerekli kılmıştır. Ya da bu moleküler aparatusa sahip olan ilk hücre bir avantaja sahip olmuştur. Bu avantaj ne olabilir? RNA sorumluluklarının bazılarından kendini soyutlayarak asıl görevi olan protein sentezine konzantre olmaya başlamış ve bu arada üç ayrı aileye özelleşmiştir. Mesenger RNA, transport RNA ve ribozomal RNA.. Buna benzer bir mekanizma ile hücre içinde sentez edilen moleküller görev bölümü yapmış ve hücre çok daha sofistike bir strüktür kazanmıştır. DNA sentezi olayı, hücre çoğalması ve protein sentezi süreçlerinin de giderek karmaşıklaşmasına neden olmuş olmalıdır. Bu da canlıların giderek karmaşıklaşması sürecinin başlangıcını simgelemiş olabilir.

Hayvanların ilginç bir başlangıcı vardır. Bu başlangıç son derece ani olduğundan bir patlama ile özdeş tutulur ve “Cambrian Explosion” olarak isimlendirilir. Takriben 570 milyon yıl önce vuku bulmuştur. Bu dönem sırasında hayvanlarda bugün mevcut bütün vücut planları ve fazlası ortaya çıkmıştır. Kambrium patlamasında, 550 milyon yıl sonra insanların da yararlanacağı vücut planı, “pikaia” denen bir chordate tarafından temsil edilmiştir. Pikaia omurgalı bir hayvandır. Omurgası kıkırdaktan bile ilkel, jeloya benzer bir dokudan ibarettir. Bu dokunun yerini zamanla önce kıkırdak sonra kemik almıştır. Kıkırdak bazı hayvanlarda hala mevcuttur. Sanırım köpek balıklarında ve diğer bazılarında omurga kıkırdaktan ibarettir.. İlginç olarak insanların vertebrasından arada bir chordoma (kordoma) denen malign tümörler çıkar. İnsanlarda bile bu antik doku, ilk ortaya çıktığı pikaia daki şekli ile bir bakiye olarak varlığını sürdürmektedir. Buna bakiye demek doğru olmayabilir. Belki de bir görevi ve önemi bile vardır.. Neyse.. Konuyu dağıtmadan sadede gelmek istiyorum..

Bana göre RNA dünyasından DNA’lı dünyaya geçiş, işte bu Kambrian patlaması öncesinde vuku bulmuştur. Prekambrian dönem hakkında bilinenler çok azdır. Ama bu dönem fosillerinin yakından incelenmesi (Tomatian;Rusyada ve Ediacaran;Avustralyada, faunalar) çok hücreli yaratıkların giderek karmaşıklaştığını ve Kambrian döneminde aniden genişleyerek yayıldığını telkin etmektedir. Bence ilk DNA Kambrian patlamasından 700 miyon ile bir milyar yıl önce arasında bir zamanda sentez edilmiş olmalıdır.

Şimdilik burada durayım.. Konu ilginç ve bilinmezliklerle dolu.. Bu konuda kesin yorumlar yapmak da zor.. Yine de insan bu konularda spekülasyon yapmaktan kendini alamıyor..

HACI

HAVADA ÖLÜM VAR!

Dört duvar, yüksek bir tavan,
Geniş ve serin bir salon.
Garip bir koku var havada.
Üç mermer masa var ortada...
Altı kişi var odada.
Üçü mermer masalarda....
Penceresiz geniş salonda.....

Gece yarısı bile olsa, gün gibi aydınlık.
Hastahanenin morgu yine de,
Korkutucu ve zifiri karanlık..

Kanlı organ dolu kovalar var kenarlarda..
Garip bir sessizlik var odada.
Bir erkek, bir kız çocuğu ve bir kadın,
Yatıyor mermer masalarda...
Başkaları yatıyordu dün…
Yarın daha başkaları yatacak, aynı masalarda..

Biri kadın, üç doktor, bistürü ellerinde,
Onların başucunda...
Bistürünün kestiği yerler kanamıyor.
Acı ve ızdırap yok artık,
Yalnız ölüm var havada...

Havada ölüm var....

Akan musluklarda,
Kanlı organlarla dolu kovalarda,
Atmayan kalplerde,
Görmeyen gözlerde,
Kesilip parçalanmaktan yakınmayan,
Canı yanmayan cesetlerde.......

Buz gibi mermer masalardan görünmeyen bir buğu gibi yükseliyor ölüm...
Soğuk, beyaz, duygusuz duvarlardan yansıyor,
Ve salondan koridora taşıyor...
Her kapı açılışında ağır bir koku yayılıyor....
Kapıdan ve kapı aralıklarından sızıyor ölüm....
Hızla üst katlara tırmanıyor,
Hastaları ziyaret ediyor,
Görevini yapıyor...

Burasi ünlü bir kanser hastahanesi...
Sonsuza gidecek tren buradan kalkıyor...
Havada ölüm var....
Hastane koridorlarında ölüm kol geziyor....

Burası benim mekanımdı bir zamanlar..
Üç doktordan biri de bendim.....
Rosewell Park Memorial'da çok insan kestim..

HACI

MELANKOLİ......

Yalnız doğdum,
Yalnız öleceğim...
Ama yine de,
Yalnızlığımın bilinmesini istemem,
Ağladığımın da..

Ben hep yalnız ağlarım...

Duş alırken,
Kuytu bir yerden geçerken,
Karanlık bir köşeyi dönerken,
Issız bir yolda yürürken,

Ben hep yalnız ağlarım...

Elektrikler kesilince,
Işıklar sönünce,
Güneş tutulunca.....
Ay doğmayınca,
Uzun kış gecelerinde,
Yorganı başıma çekince,
Yalnız kaldığım her fırsatta,
Ben hep ağlarım....

Yalnız kaldığım zaman ağlarım,
Ama yalnızlığıma ağlamam,
Ağlamak için yalnız kalırım,

Ben hep yalnız ağlarım...

Rahatlamak için ağlamam,
Çünkü ağlayarak rahatlamam,
Ağlamak için ağlarım,

Ben hep yalnız ağlarım......

Anlaşılmak için de ağlamam,
Çünkü ağlayınca anlaşılmam,
Anlaşılmadığım için ağlarım,

Ben hep yalnız ağlarım.....

Bazan sevinçten ağlarım,
Bazan hüzünden,
Bazan neş’eden,
Bazan kederden.

Bazan anımsadıklarımdır beni ağlatan,
Bazan anımsayamadıklarım,
Bazan sevdiklerimdir,
Bazan sevmediklerim.....

Ben hep yalnız ağlarım...

Bazan eskiden çektiklerim,
İçindir, gözyaşlarım,
Bazan eskiden çektirdiklerim,

Ve bazan ilerde,
Çekeceklerimle,
Çektireceklerim.....

Ben her yalnız kaldığımda ağlarım......

HACI

SİHRE İNANIR MISINIZ?

Sihir ve sihirbazlık konusunda Arthur C. Clarke’ın veciz bir tümcesi vardır...

Yeterince ileri her teknoloji sihirbazlıktır.
Magic is any sufficiently advanced technology…

Doğanın biz insanlara yansıttığı yüzü, hiç kuşkusuz, sihirlerin en görkemlisidir. Doğanın gizemi onun muhteşem teknolojisinde gizlidir. Sihre inanmadan onları çözmek mümkün değildir. İnsanlar sihre inanmak zorundadırlar. Çünkü yalnız sihre inananlar doğanın sırlarına ulaşma ve onları çözme olanağına sahiptirler. Diğerleri onları izleyecek ve çok arkadan geleceklerdir. Sihre inanmayanlar için doğanın gizemi doğa üstü ve ötesi fenomenlerinde saklıdır. Bu bağlamda sihir, bilim demektir. Bilimin sihri doğanın gizemini çözmeye yöneliktir.

Bu sihrin gücü azdır ama, giderek artmaktadır. Doğa artık bilime direnmekte güçlük çekmekte ve sırlarını yavaş yavaş ifşa etmeye zorlanmaktadır. Bilim doğanın görkemli teknolojisi ile amansız bir mücadele içindedir. Amaç yalnız doğanın sırlarını onunla paylaşmak değildir. Aynı zamanda ona faik olmaktır.... Buluşlari ile insanlar kendi teknolojik sihirbazlıklarını ortaya koymakta gecikmemişlerdir. Artık doğaya yalnız hayranlıkla bakmamakta, aynı zamanda onu taklit de etmektedirler. Ama yine de daha sayısız doğal sihre çözüm getirmek zorundadırlar.

Çoğu kere insanların imajinasyonları geliştirdikleri teknolojinin çok önünde gezinir ve doğal olguları anlamaya, gizemlerine penetre olmaya çalışır. Girdiği gizemli dünyada sayısız sihirlerle karşılaşır insan ve onları çözmek ister. Elinde yeterince bilgi birikimi ve teknoloji olmadığı için onları, imajinasyonları ile çözmekten başka çaresi yoktur.

Ender bazı durumlarda insanın imajinasyonu her hangi bir objenin varlığını tahayyül edemez. Yine de o sihirli objeleri matematik, sayılarla mükemmel bir şekilde tanımlayabilir. Matematik, bu sihirli objeleri, fazla bir zorlukla karşılaşmadan, insan imajinasyonunu düzeyine indirebilecek kadar ilginç bir sihirbazlıktır. Bahsedeceğim konu bir imajinasyon bile olamayacak kadar sihirli bir kavramın, matematik tarafından gösterilmesinin öyküsüdür.

Öklid (Euclid) geometrisinde üç boyut vardır. En, yükseklik ve derinlik... Bu kavram geometriye 2300 yıl hakim olmuştur. Kimse bunlara dördüncü bir boyut ekleyememiş, onu tahayyül bile edememiştir. Hatta bazıları dördüncü boyutun neden olmaması gerektiği konusunda kitaplar yazmış, bildiriler yayınlamışlardır. Dördüncü boyutun varlığı politik olarak da yanlıştır. Bu boyutu düşünmek ve üzerinde ahkam kesmek nerdeyse bir suçtur. Kendi zamanlarının büyük beyinleri dördüncü boyutu şeytanın oyunu olarak ilan etmişler ve konu ile iştigal edenleri bilime ihanetle suçlamışlardır. Bütün bu hezeyanlar bir yaz günü, 1854 yılının 10 Haziran’ında aniden durmak zorunda kalmışlardır. O gün Georg Bernhard Riemann’ın önderliğinde üst boyutlarla ifade edilen yeni ve çok daha sofistike bir geometri doğmuştur. O günden sonra artık üçgenin iç açılarının toplamı 180 derece olmak zorunda değildir. Parelel çizgiler birbirlerini kesebileceklerdir. İki nokta arasındaki en kısa mesafe düz çizgi değildir. Öklid geometrisi Riemann’ın zarif bir jestiyle dama atılmış, yerini Riemann’ın geometrisine terketmiştir.

Riemann’ın dördüncü boyutu kafasında nasıl canlandırdığını bilmeye olanak yok. Ama onu matematiksel olarak ifade etmede hiç zorlanmadığı da kesin. Riemann bunu eğlence veya meşgale olsun diye de yapmıyor. Öklid geometrisine meydan okumanın bazı pratik yararları olacağını da düşünüyor. Hatta fizikte bir devrim başarabileceğine inanıyor. Son zamanlarda giderek zayıflamasına ve sinirlerinin bozulmasına rağmen, elektrik ve manyetik güçlerin, tek bir gücün farklı manifestasyonları olması gerçeğinden hareket ederek, onların doğası üzerinde araştırmalar yapmaya başlıyor. Riemann’ın kafasında çok farklı bir güç kavramı oluşmaya ve güçlerin doğası hakkında ilginç bir kuram geliştirmeye başlıyor. Önce düz bir kağıt üzerinde yaşamakta olan iki boyutlu bir yaratığı imgeliyor. Daha sonra bu iki boyutlu yaratığı buruşuk bir kağıt üzerine koyuyor.... İki boyutlu yaratığın bu buruşuk (üç boyutlu) kağıt üzerinde nasıl yaşayacağını ve onun nasıl imgeleyeceğini düşünüyor. İki boyutlu yaratığın içinde yaşadığı üç boyutlu ortamı öyle algılayamayacağını ve yine iki boyutlu olarak görmeye devam edeceğini anlıyor. İki boyutlu yaratığın bu üç boyutlu obje üzerinde düz bir çizgi üzerinde hareket ederken, gizli bir gücün etkisi altında sağa ve sola doğru yönlendirildiğini gözlemleyeceğini düşünüyor. Bu gücün geometrinin doğasından kaynak aldığı sonucunu çıkarıyor.

Daha sonra dört boyutlu bir ortamda yaşayan ve dördüncü boyutu algılayamayan üç boyutlu bir yaratığın, dördüncü boyutu algılayamaması gerektiği sonucuna varıyor. Evrenin eğrilmiş, büzülmüş olduğunu bizim farketmediğimiz gerçeğini düşünüyor ve şu ilginç sonuca varıyor:

Elektrik, manyetizma ve çekim güçleri, içinde yaşadığımız ve yalnız üç boyutlu olarak algıladığımız evrenin, dört boyutlu bir buruşmuş şeklinden başka bir şey değildir. Biz dördüncü boyutu algılayamıyoruz. Çünkü biz yalnız üç boyutu algılamak üzere proğramlanmışız... Öyleyse bu güçler mevcut üç boyutlu geometrinin distorsiyonundan başka bir şey değil...

Bu müthiş çıkarsama bugün kuramsal fiziğin en dominan temalarından biridir. Doğal yasaları dört ve ötesi boyutlarla açıklamak çok daha kolaydır. Bu yasaların bir üst boyuttan kaynak alıp, bizim algıladığımız boyutlara yansıması , güçlerle ilgili sorunların birçoğunun kolaylıkla çözülmesini sağlayacaktır. Düşlerinin peşinde koşan insanlar kuralları da kendileri tasarımlayacaklardır. Rüya görürken eski kurallara uyulmamalıdır. Ama bu yaklaşım, bu açıklamanın bir fantazi olabileceği olasalığını da artıracaktır.
Riemann’da böyle yapmış, düşlerinin peşinde koşarken yeni bir geometri yaratmıştır. Riemann, Pitagor teoreminden yola çıkmıştır. Bu teoreme göre, dik üçgende kısa kenarların karesinin toplamı, uzun kenarın (hipotenusun) karesine eşittir. Bunu matematiksel olarak şöyle ifade edebiliriz..

a2+b2=c2

Bu teoremi üç boyutlu evrene uygularsak ne olur?
Bir küp alalım. Üç bitişik kenarların karelerinin toplamı, köşegenin karesine eşittir..
Kenarlar a, b ve c olsunlar.. Köşegen ise d.......

a2+b2+c2=d2

Boyutları artıralım ve teoremi tekrar sayılarla ifade edelim. Her ne kadar bu boyutları imgelemek mümkün değilse de, onları sayılarla ifade etmek mümkündür ve çok kolaydır. Bütün yapılacak boyut sayını N olarak nitelendirmektir. N her sayı olabilir.

Köşegeni “z” olan, çok boyutlu bir küp imgeleyelim. İmgeleyemiyorsak da varlığını kabul edelim. Pitagor teoremini bu küpte nasıl ifade edebiliriz..

a2+b2+c2+d2+...........=z2

İnsan beyni çok boyutlu bir küpü tahayyül edemese de, onunla ilgili hesapları yapabilmektedir. Matematiğin sihirli dünyasında birbirlerine sıkı sıkıya sarılmış çok sayıda boyut, büyük bir coşku içinde eşlik ettikler müziğe ayak uydurarak dans etmektedirler. O sihirli evrende herşey mümkündür...

Görüldüğü üzere matematik, sayısız boyutlu bir objenin varlığını bize sayılarla demonstre edebilmektedir. Bu durumda dördüncü boyutu ve diğerlerini reddetmek mümkün müdür? Çok boyutlu bir obje var olabilir mi? Çok boyutlu bir obje var olamaz. Buna eminiz. Ama yüz boyutlu bile olsa bir küp matematiksel olarak kolaylıkla ifade edilebilir. Ama belirtilen nedir? Aslında ifade edilen imgelenmesi olanaksız bir fantazi objedir. Kendisi yoktur. Ama onun matematiksel tanımı vardır. Başka bir deyişle kendisi yoktur ama, ruhu vardır. Kendisi somut olarak asla var olamayacaktır. Bazı sayılar ve formüllerle ifade edilen soyut bir sembol olarak kalacaktır. Pitagor teoreminin çok boyutlu bir obje için uygulanabilir olması, çok boyutlu objelerin varlığı için yeterli bir neden değildir. Bu şekilde algılanan çok boyutluluğu bir yanılsama veya artefakt olarak kabul etmek gerekmektedir.

Bu ilinç soruna başka bir açıdan da yaklaşabiliriz. Objelerin boyutlarının üçle sınırlandığını kabul edelim ve onları dört veya daha fazla boyutlu bir ortamda düşleyelim. Yani objeler üç boyutludurlar ama, içinde bulundukları ortamda boyutlar üçten fazladır. Böyle bir ortamda canlılar yalnız üç boyutu algılayacaklardır. Algılanamayan boyutların önemi nedir? O boyutlar algılanan boyutlardaki fizik yasalarını mı dikte ettirmektedirler? Daha başka ne önemleri olabilir? Bazı hayvanlar o boyutları algılayablilirler mi? Göçebe hayvanlar yollarını o boyutlar aracılığı ile mi bulmaktadırlar. Bazı hayvanların yaşamında o boyutların özel bir yeri ve önemi mi vardır? Kuramsal olarak bütün bu olasalıklar mümkündür.

1919 yılı Nisan ayında Einstein o zamana kadar ismi meçhul bir matematikçiden nefesini kesen ilginç bir mektup alır. Theodr Kaluza kısa mektubunda Einstein’a elektromanyetizma ile ilgili sırları çözebilecek bir kuram teklif etmektedir. Kaluza Einstein’ın çekim kuramı ile, Maxwell’ın ışık teorisini beşinci boyutta birleştiren bir kuram geliştirmiştir. Üç fizik boyut ve zamanın üstünde beşinci boyut vardır. Ve o elektromanyetik güç o boyutla ilgilidir... Kaluza kendisinden önce bu konu ile ilgilenen Riemann gibi, ışığın beşinci boyutun dalgalanmasından ortaya çıkan bir fenomen olarak kabul etmektedir. Diğerlerinden farklı olarak Kaluza, sayılarla çok mantıklı bir şekilde ifade edilen bir kuram ortaya atmıştır.

Einstein bu yazı üzerinde iki yıl kafa patlatmış ve sonunda önemli bir makale olduğuna ve yayınlanması gerektiğine inanarak, “Sitzungsberichte Preussische Akademie der Wissenschaften” mecmuasında “On the Unity Problem of Physics” başlığı altında, yayınlamasını sağlamıştır. 1926 yılında İsveçli matematikçi Oskar Klein tarafından yeniden elden geçirilen kuram bundan sonra Kaluza-Klein kuramı olarak bilinir.

SİHİRLİ BİR KAVRAMIN ÖLÜŞÜ VE YENİDEN DİRİLİŞİ...

Kaluza-Klein kuramı ortaya atıldığında güçlerin doğası bilinmiyorlardı.. Kısa zaman sonra yalnız iki değil, dört gücün olduğu anlaşıldı. 1930'lu yıllarda Elektromanyetizm ve çekimin yanı sıra, atom içinde gizli, kuvvetli ve zayıf nükleer güçlerin de olduğu anlaşıldı. Daha da ötesi, elektromanyetik gücun kaynağı bulundu. Çekim dışında bütün güçler atomdan kaynak alıyorlardı. Bu durumda Kaluza-Klein kuramı artık varlığını sürdüremezdi.. Güçleri başka boyutlardan üç boyutlu evrene yansıyan etkiler olarak kabul etmek, evrene ilahi bir müdahale şeklinde yorumlanabilirdi. Nitekim Tanrı'nın varlığına inananlar, Big Bang'e de inanıyorlar, başka boyutlara da.. Şeytana da, melekler ve azraile de. Onları için zebaniler de bir gerçek, cebrail ve huriler de.......

Dört boyutlu bir cisim gördünüz mü? Görseniz tanıyabilir misiniz? Cisimlerin fizik nitelikleri vardır. Boyutları onların niteliklerinden biridir. Ağırlıkları vardır. Diğer cisimlerle tepkileşmeleri vardır. Şimdiye kadar yapılan deneylerin hiç birinde dördüncü bir boyutun varlığını düşündürecek fiziksel fenomenlerle karşılaşılmamıştır.

Öyle ise dördüncü boyut yoktur.

Dört boyutlu bir objenin varlığı ile, dört ve üstü boyutların varlığı arasında bir ilişki olmayabilir.. Evet.. Yanlış okumadınız.. Dört ve üstü boyutlu bir obje olmayabilir ama, kuramsal olarak dört, ondört, bindört boyut olabilir.. Bu ikisi farklı kavramlardır. En azından ben onların farklı kavramlar olduklarını düşünüyorum. Zaten Kaluza ve Riemann da öyle düşünüyordu. Tabii Rieman bir adım öteye gitmiş ve dört boyutlu objeyi matematiksel olarak demonstre bile etmişti. Kaluza ise üç boyutlu evrenin buruşuk bir kağıt gibi, dört boyutlu bir evrende var olduğuna inanıyordu... Biz dört boyutlu bir evrende yaşıyorduk ama, yalnız üç boyutun farkında idik. Tabii bu kuram güçlerin kaynağı anlaşıldıktan sonra kendi üstüne çöktü...

Son zamanlarda hyperspace kavramı yeniden canlandı ve 10, 25 veya daha çok boyutun olabileceği olasalığı üzerinde sayısız makaleler yazılmaya başlandı. Ben onlara gülüp geçmekle yetiniyorum ama, çağımızın en ünlü fizikçileri nedense onlara artık gülmüyor.. Bu boyutların görünmemesi bilim adamlarından bazılarını susturmaya yetmiyor. Çok boyutluluk kazandığı momentum yüzünden aldı başını gidiyor. İnsan mantık ve sağ duyusu ile duracağa benzemiyor. Son yüzyıl içinde çok boyutluluk ilahi nitelikler kazandı. Artık önüne gelen onlardan bahsediyor ve onlar hakkında popüler bilim kitapları yazarak, paraları cebe indiriyor. Popüler bilimin para yapılan bir matahı oldu, hyperspace... Popüler bilim sonunda, geçici olarak da olsa, Tanrı'yı buldu.. Ama bu Tanrı'nın da fazla yaşayacağını sanmıyorum. Bence bu Tanrı daha doğmadan öldü...

Hyperspace kavramının popülarite kazanmasının nedenini quantum fiziği ile ilgili sihirbazlıkların bilimi etkilemesinde aramak yanlış olmaz. Yapılan gözlemleri bilimsel olarak açıklamak arzusu insanlarda önü geçilmez bir tutkuya dönüştü. Quantum mekaniğinde yapılan ilginç ve nerdeyse ilahi boyutlara ulaşan gözlemler sonunda bilim adamlarının imajinasyonunu da etkilemeye başladı ve onların sapkın düşüncelere yönelmesine neden oldu. String kuramı boyut sayısını 25'e kadar çıkardı. Hatta daha çok boyut olabileceği üzerinde tartışmalar yapılmakta.. Neden olmasın? Boyut sayısı neden dört, ondört, bindörtle kısıtlansın. Neden sonsuz olmasın?

Bu boyutların algılanamaması ve ölçülememesi de bir sorun oluşturmuyor artık. Ne gam! Sorun bu mu? Onun da üstesinden gelmek zor değil.. Bu boyutlar o kadar küçük ki, bir protondan bile milyarlarca kere milyar kere küçük. Planck kalınlığında.. O da ne demekse. Evrendeki en küçük birimler için Planck mesafesi, Planck zamanı gibi terimler kullanılır. Mevcut en küçüğü ifade etmek için....
İnsanların merakı ve olguları açıklamak arzusu, en akıllılarının bile bir noktada kafayı yemesine neden oluyor. Kafayı üşütmeye başlıyor bilim adamları. Olmayan şeyleri görmeye ve haklarında uzun kitaplar ve yazılar yazmaya başlıyorlar.. İnsanların hiç bir zaman varlıkları kanıtlanamayacakları ve varlıkları hakkında en ufak bir ip ucunun olmadığı fantaziler üzerinde bu kadar zaman kaybetmelerinin başka ne gibi bir nedeni olabilir mi dersinz?

Tanrı kavramı nereden çıktıysa, hyperspace kavramı da oradan çıkıyor. Bilim Tanrı'yı arıyor ve bulduğunu sanıyor..

Ne ilginç..........

HACI

ANTROPİK İLKE

Anthropic Principle...

Antropik ilke terimi 1973 yılında Copernicus’un 500’üncü doğum yıldönümünu kutlamak üzere Polonya’da yapılan bir toplantı sırasında İngiliz fizikçisi Brandon Carter tarafından ortaya atılmış ve hızla popüler olmuştur. Carter bilim adamlarının dikkatini o zamana kadar gözden kaçan ilginç bir yaklaşıma çekmiştir. Bu kavrama veya yaklaşıma göre dünyada yaşamın olabilmesi için bazı fiziksel değerlerin son derece dar sınırlar içinde kalması gerekmektedir. Yapılan hesaplar bu değerlerin şimdikinden çok az farklı olması durumunda bile, dünyada canlıların ortaya çıkmasının mümkün olamayacağını göstermektedir. Görünüşe göre canlılar varlıklarını son derece hassas bir dengeye sahip ve ince bir şekilde ayarlanmış olan bu fiziksel değerlere borçludur. Evren sanki onların ve insan bilincinin ortaya çıkmasını sağlamak için bu şekile tasarımlanmıştır.

Hristiyan din adamlarına göre anthropic principle, Tanrı’nın var olduğunun insanlığa müjdesidir. Bu fiziksel değerler o kadar dar sınırlar içinde tutulmuşlardır ki, en ufak bir sapma yaşamla asla bağdaşmayacaktır.

Bu değerler nelerdir?

a. Çekim gücü elektromanyetizmadan 10^39 kere daha zayıftır. Çekim elektromanyetizmadan 10^33 kere daha zayıf olsaydı, yıldızların yoğunluğu bir milyar kere daha az olacak ve yıldızlar yakıtlarını bir milyon kere hızlı tüketeceklerdi….
b. Zayıf nükleer güç, çekimden 10^28 kere daha güçlüdür. Bu güç biraz daha az olsaydı, evrendeki bütün hidrojen, helyuma dönüşürdü. Su ortaya çıkmazdı…
c. Kuvvetli nükleer gücün yüzde 2 az olması durumunda proton ve dolayısıyla atom oluşamazdı.
d. Protonla nötron arasındaki kütle farkı bir elektronun kütlesinin iki katıdır. Bu fark olmasaydı atomaltı zerrelerin hepsi ya proton ya da nötron olurdu. Atom oluşamazdı.
e. Karbon elementinin sentezi ve diğer elementlerle bağlar kurması için kuvvetli nükleer gücün, elektromanyetik güce oranı şimdiki gibi olmalıydı. En ufak bir sapmada bu mümkün olamazdı.

Copernicus insanı evrenin merkezinden uzaklaştıran müthiş bir bilim adamıdır. İroniye bakın ki onun doğum yıl dönümünde bir fizikçi insanı tekrar evrenin merkezine yerleştirmeye çalışmaktadır. Yahudi-Hristiyan’lar bu yaklaşımı son derece benimsemişler ve evrenin bir tasarımcısı ve yaratıcısı olduğu görüşünün kanıtı olarak kabul etmede gecikmemişlerldir. Bizim cahil Müslüman’lar, Harun Yahya aracılığı ile, ancak son yıllarda bu görüş üzerinde fikir yürütmeye başlamışlardır.

Allah evreni bilerek mi bu şekilde tasarımlamıştır? Bütün bunların anlamı nedir?
Antropik demek insanla ilgiliı demektir.

Üç türlü antropik ilke vardır.

1)Zayıf Antropik ilke: Buna göre evrendeki fizik değerler karbon bazlı canlıların ortaya çıkması için ayarlanmıştır. Daha derin bir anlamı yoktur.
2)Güçlü antropik ilke: Evren içinde entel olan ve olmayan karbon bazlı canlıların yaşaması için yaratılmıştır.
3)Nihai (en son) antropik ilke ye göre, evren entel yaratıkların ortaya çıkması için tasarımlanmıştır. Onlar ortaya çıktıktan sonra yaşam artık asla yok olmayacaklardır.

Copernicus’un 500’üncü doğum yıldönümünde bilim, bir İngiliz fizikçisi olan Brandon Carter tarafından beklenmedik bir saldırıya maruz kalmıştır. Carter’a göre dünyada yaşamın ve daha sonra bilinç, entelletüalite ve zekanın ortaya çıkabilmesi için, bazı fiziksel değerlerin son derece dar sınırlar içinde kalması gerekmektedir. Bu değerlerden en ufak bir sapma evrenin şimdiki fiziksel varlığı ile bağdaşmayan çok farklı bir evrenin ortaya çıkması demektir. Bu gözlemlerden hareket eden bazı bilim adamları farklı fiziksel strüktürlere sahip sonsuz evrenlerin, multiverslerin, olduğu kurgusunu ortaya atmışlardır. Fizik-metafizik sınırında yer alan bu spekülasyonlardan yararlanan din sektörü ise, bu gözlemlerin Tanrı’nın varlığını kanıtlayan bir müjde olduğu fantazisine bütün güçleri ile sarılarak, konunun ilahi boyutlar kazanmasını sağlamışlardır…

Antropik ilke kavramı kısa bir zaman içinde hızla yayılmış ve Hristiyan doktrininde yeni bir devrimin temellerini atmıştır. Copernicus insan ve dünya merkezli anlayışı yıkarak, astronomide devrim yapan bir devdir. Onun doğum gününde ortaya atılan bu şanssız iddia onun bilimsel mirasına indirilen kaba bir darbedir.

Bu ince ayarlar neyi kanıtlamaktadır?
Multiverslerin varlığını mı? Yoksa akıllı bir tasarımcının varlığını mı?

Evren son derece büyük ve karmaşık olduğu için bir yaratıcının tasarımlayamayacağı kadar büyük bir mekan mıdır?
Yalnız bir yaratıcı mı vardır?
Yoksa yaratıcı sayısı birden fazla mıdır?

Herşeyden önce mevcut değerlerin neden dar sınırlar içinde kalmış olduklarını açıklamak gerekmektedir. Daha sonra bu değerlerin değişebilir olup olmadıkları tartışılabilir...

Enerji maddeye nasıl dönüşmüştür?

Enerjinin maddeye nasıl dönüştüğünü bilmeden, bu soruları yanıtlamak olanaksızdır. Maddenin enerjiye dönüştüğünü biliyoruz ve atom reaktörleri, atom ve hidrojen bombaları ile bunu başarıyoruz. Ama henüz enerjiden madde oluşturmanın mekaniğini bilmiyoruz. Buna gereksinim de duymuyoruz. Çünkü etrafta yeterince madde mevcut. Bize maddeden çok, enerji gerekli.

Görüldüğü üzere konu birden basit bir gözlemden, son derece karmaşık bir soruna dönüşüyor. Tanrı, evrenin varlığını açıklayan teorilerden yalnız birisidir.. Tanrı kavramı ile rekabet eden daha çok sayıda kuram vardır.

Daha da ötesi, bir yaratıcının varlığı kuramı, diğer kuramlardan daha olası değil. Skeptical Inquirer’ın September/October 2004 sayısına göre, Bayes teoremi ile yapılan hesaplamalar doğaüstü bir yaratılışın daha olası olmadığını ortaya koymuştur.

Bu durumda antropik ilkeyi reddetmekten ve gözlemleri mantıklı bir şekilde aşağıdaki gibi açıklamaktan başka yapacak bir şey yoktur.

Fizik değerlerinin dar sınırlar içinde kalması canlıların ve insan gibi entellektüel yaratıkların ortaya çıkması için gerekli koşulların akıllı bir yaratıcı tarafından tasarımlanması demek değildir. Bu değerler böyle oldukları için canlılar vardırlar. Bu değerlerin onlar için tasarımlanmış olduğu iddiası temelsizdir. Bu değerlerin neden böyle olduklarını bilmeye olanak yoktur. Çünkü enerjinin maddeye nasıl dönüştüğü bilinmemektedir. Bu değerlerin başka türlü olmasına da olanak yoktur. Çünkü o zaman o değerlerin neden farklı olduğunu sorgulayabilecek entellektüel bir yaratığın ortaya çıkması mümkün değildir.

Fiziksel değerlerin farklı olduğu başka evrenler var olabilir mi?

Bu soruyu da kesin olarak yanıtlamak mümkün değildir. Bu konuda bilinen hemen hiç bir şey yoktur. Dolayısıyla multiversler spekülasyon olmaktan bile ötede yer alan fantazilerdir. Fantazilerin bilimde yeri yoktur.

Bütün bunlara rağmen bilim son zamanlarda giderek metafiziğe doğru kaymakta, ünlü ve değerli bilim adamları kendi fantazileri ile bilimi zenginleştirmektedirler. Bunun temel nedeni bilim adamlarının yapılan gözlemleri açıklamada güçlük çekilmesinden yararlanarak ün ve para peşinde koşmalarıdır. Din de, bilimi yakından izlemekte ve her seferinde yapılan gözlemlerin açıklanamamalarından yararlanarak, Tanrı’nın varlığının kanıtlandığını ileri sürmektedir.

Her ilginç ve şaşırtıcı gözlemde Tanrı’yı aramak ve bulmak yeni değildir. İnsanlık Tanrı’yı binlerce yıldır aramakta ve her seferinde bulmaktadır. Bulunan bu Tanrı, hemen her seferinde, tekrar bulunmak üzere, yok olmaktadır. İlerde bilim Tanrı’nın varlığına işaret eden daha sayısız gözlemler yapacaktır. Sürekli bir Tanrı arayışı içinde olan insanlık, bilimin yaptığı gözlemleri ilahi bir tasarımcının varlığı ile açıklamaktan asla yorulmayacakdır…

HACI

CANLI YARATIKLAR CANSIZ VARLIKLARDAN ÇIKMIŞLARDIR.

Doğa kendisi ile ilgili anıların çoğunu bilgi olarak kaydeden fiziksel bir yapıya sahiptir. Onları kaydedecek eli, kolu ve aklı yoktur belki ama, Big Bang’den beri geçerli anılarını saklamada yararlandığı bazı kurallara sahiptir. Onlara sadık kalarak, arkada bıraktığı hemen her anını, onları yakından incelemek isteyen akıllı yaratıklara bilgi şeklinde ifşa edebilmektedir. Evrenin biz insanlardan uymamızı istediği tek koşul, kendi tasarımladığı oyunu, O’nun kuralları çerçevesi dışına çıkmadan oynamamızdır. Buna biz bilimsellik diyoruz. Doğayı inceleyen insan aslında kendini ve geçmişini de incelemektedir. Doğa ile ilgili her şey aynı zamanda insanın kendisi ve geçmişi ile de ilgilidir. İnsan doğanın bilincidir. Evren, ortaya çıkışının 14’üncü milyar yılında insanı yaratarak, onda bilince kavuşmuştur. Yalnız kendisini farketmekle kalmamıştır, evren. Aynı zamanda kendisini yakından tanımaya ve bazı ilkeleri yakından izleyerek kendi geçmişini de öğrenmeye başlamıştır….

İnsanı içinden çıktığı canlı ve cansız kaynaklardan soyutlayamayız. Bunu yaptığımız an bilimsellikten uzaklaşırız. Bu yaklaşım kör bir sondur. Bizi hiç bir yere götürmez. Saptığımız çıkmaz sokakta evren, insanlar ve canlılar hakkında doğru ve yararlı hiç bir sonuca varamadan kaybolur, gideriz.

Kendimizi gerçekten tanımak istiyorsak yalnız diğer canlı yaratıkların değil, cansız varlıkların da devamı olduğumuzu kabul etmek zorundayız. Bu ilginç gerçeği kabul etmemek mümkün değildir. Çünkü bunları reddetiğimiz an, kendimizle ilgili gizeme çözüm getirecek yoldan sapmışız demektir.

Yaşamımızın başlangıcını Big Bang’de ve yıldızların merkezindeki fırınlarda aramak, onun Tanrısal bir emirle başladığını iddia etmekten çok daha yararlıdır. Hatta diyebilirim ki, bu yoldan en ufak bir şekilde sapmak, yalnız kendi geçmişimizi değil, bütün evrenin ortaya çıkış nedenlerini yanlış yorumlamak demektir….

İnsan olarak, canlı olarak, cansız madde olarak birer yıldız tozu olduğumuzu ihmal edemeyiz. Birçoğumuz için bu mütevazi başlangıç, kabul edilemeyecek kadar onur kırıcı bir durumdur. Onurumuzu hayvanlara ve cansız maddelere empoze edecek kadar kibirliyizdir. Onların devamı olduğumuz gerçeğini hasır altı etmek için katetmeyeceğimiz mesafe, uydurmayacağımız yalan yoktur. Gururumuzu gıdıkladığına inandığımız o yalanların bizleri bir düş alemine sürüklediğini ve oradan kurtulmanın ancak kendi sapkın kibirimizden kurtulmakla mümkün olabileceğini ihmal etmemeliyiz. Doğa içindeki yerimizi doğru olarak değerlendirmek için buna mecburuz.

İnsan hayvanların devamıdır. Hayvanlar ise diğer hayvanların... Onlar da cansız maddelerin....... Cansız maddeler diğer cansız maddelerin devamıdır. Onlar da diğerlerinin.... Öyle ise hiç çekinmeden iddia edebiliriz ki, canlı cansız hepimizin ortak bir başlangıcı vardır ve o Big Bang’dir. Cansız maddelerin bir araya gelerek canlıları oluşturamayacağını iddia eden görüş, insan yaşamına bir anlam getirmede ve canlılığın gizemini çözmede değersiz bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım öyle düşünenleri çıkmaz bir sokağa götürecektir. Yalnız yanlış değildir bu görüş. Aynı zamanda insan entellektüalitesine karşı kaba, çirkin, hatta iğrenç bile diyebileceğim bir müdahaledir.

Yalnız tek bir gerçek vardır ve ona ulaşacak yol bilimselliktir.... Nihai gerçek bu yoldan yapılacak en ufak sapmalara karşı bile son derece duyarlıdır. Arada bir yanlış bir patika izlenecek ve çıkmaz bir sokağa sapılacaktır. Oradan hemen uzaklaşarak, bizi peşine düştüğümüz nihai gerçeğe götürecek ana yola geri dönmemiz gerekmektedir. Bu süreç sırasında yolumuzu aydınlatacak ışık ilahi değildir. Somut ve katı bilimsel kurallardır.

Canlılarda vital force denen bir gücün, bir tür ruhun olduğu 19’uncu yüzyıla kadar ulaşan ve orada kaybolan bir kavramdır. Hücrelerin çekirdekleri dışında sahip oldukları jelatinimsi madde için yakın zamanlara kadar protoplazma terimi kullanılırdı. Proto ilk ve öncü demektir. Protoplazma’nın yalnız canlılarda olan bir madde olduğuna inanılırdı. Şimdiye kadar yapılan bütün araştırmalarda, protoplazma denen oluşumun yalnız cansız atom ve moleküllerden ibaret olduğu anlaşılmış ve bu terim artık kullanılmaz olmuştur. Onun yerini alan yeni terim sitoplazma’dır. Hücre plazmasıdır, yani.

Canlıların yalnız cansız atom ve moleküllerden oluştuğu anlaşıldıktan sonra biyoloji bilimi dev adımlarla ilerlemiştir. Günümüzde tıp insanlığa her geçen gün biraz daha yararlı olmaktadır. İlahi bir gücün araştırılması zaman ve maddi kaynakların kaybına neden olacaktır. Hem bu gücün araştırılacağı bir yöntem bilinmemektedir.

HACI

TANRI KAVRAMI NASIL BİR DÜŞÜNCENİN ÜRÜNÜDÜR?

Mantık ve bilimsel düşünce, bilimsellik için yeterli değildir. Onlar bilimselliğin ön koşullarıdır. Her bilimsel düşüncenin doğru olması diye bir kural yoktur. Zaten çoğu yanlıştır. Bir iki istisnası ile bir kural olarak bilimsel düşüncenin kesin olarak doğru olabilmesi için laboratuvarda denenmesi ve deneylerin tekrarlanabilmesi gerekmektedir. Ya da büyük bir laboratuvar olan evrende bu düşünceler gözlemlenebilmelidir. Çoğu kere bunlar mümkün olmadığından, maddeyi yoktan var eden her kuram, büyük bir olasalıkla, tam olarak doğru değildir. Yaratılışın gizemini çözmeyi amaçlayan kuramlardan biri doğru bile olsa, her hangi bir şekilde kanıtlanamayacağından dolayı, doğru veya yanlış olması şimdilik önemli değildir.

Mantık ve bilimsel düşünce yolu ile açıklanamayan olguların var olması bizi Tanrı kavramına götürmektedir.

Ayrıca mantık ve bilimsel düşünce aracılığı ile açıklanamayan olguların var olması, onları ilerde bilimin çözebileceğini telkin eden varsayımlardır.

Bilim onları çözerek ilerler.

İnsan düşünce ve imajinasyonunun belli bir sınırı olmadığından dolayı, insan mantık ve bilimsel düşüncesinin de belli bir limiti olmamalıdır. Ancak, insan düşünce ve imajinasyonunun belli bir sınırı olmamasına rağmen, mantık ve bilimsel düşünce, mevcut koşullara ve içinde yaşanılan zamanın bilimsellik ve anlayış ölçülerine uymak zorunda olacaklarından, bir limite sahip olmalıdırlar.

Başka bir deyişle limit insan mantığının ve ona uygun olan bilimsel düşüncesinin doğasında mevcuttur.

Bu durumda insan düşünce ve imajinasyonunun belli sınırları olmadığı öncülü yanlıştır. Mantığa ve zamanın bilimsel gerçeklerine dayanarak hüküm veren insan düşüncesinin bir limiti olmalıdır.

Mantık ve bilimsel düşüncenin doğasında olan limit, limitsiz insan düşünce ve imajinasyonuna yansıyarak, onları etkileyecektir.

İnsan düşünce ve imajinasyonunun bir limiti olmamasına rağmen, mantık ve bilimsel bir çerçeve içinde kalmaya zorlanan insan düşünce ve imajinasyonu, ister istemez kendini kısıtlamak zorunda kalacak ve bir limite sahip olacaktır.

Başka bir deyişle, her düşünülen ve imgelenen olgu mantıklı ve bilimsel olmayabilir.

Bilim ve mantık, normal insan düşünce ve imajinasyonunun limitini saptar.

İnsan düşünce ve imajinasyonunun bu sınırlamadan kendini arındırması, mantık ve bilimsellikten uzaklaşmasını gerektirir.

İşte o zaman insan düşünce ve imajinasyonu tam anlamı ile özgürlüğe kavuşmuş demektir.

Mantık ve bilimsellik koşulları aranmayan insan düşünce ve imajinasyonlarının sınırı yoktur.

Tanrı kavramı bilimsel değildir. En iyimser bir olasalıkla, bilim aracılığı ile ne Tanrı’ya ulaşılabilir, ne de O’nun varlığı reddedilebilir.

Görüldüğü üzere, Tanrı kavramı mantığa ve bilimselliğe dayanmayan ve onlarla sınırlı olmayan düşünce ve imajinasyonların ürünüdür.

HACI

OLMAK İSTEDİKLERİM

Her şey olabilseydim, istediğim.....
Ne olmak isterdim önce, acaba?

Gün doğarken gölge olmak isterdim...
Üc şerefeli bir minarenin gölgesi...
Dimdik, iri, devasa
Heybetli......

Sis olmayı,
Ovalara inmeyi isterdim sonra,
Gün ısı ile yükselip,
Bulutlara ulaşmayı,
Yağmur olup,
Ovalara dönmeyi,
Kar olup dağları, tepelerı örtmeyi.....

Eriyip, ince bir dere olmak isterdim,
Nehirlerle birleşen,
Vadileri bıçak gibi yararak,
Okyanuslara yönelen...

Okyanuslarda dalga olmak isterdim...
Doğudan batıya koşan,
Geçmisten geleceğe yönelerek,
Özgürlüğe Yeni Dünya’da kavuşan...
Sonsuzlukla tanışmak,
İsterdim orada..
Ve sonra,
Doğaya geri dönmek,
Bir avuç kül olarak..

HACI

RENKLERLE SAAT.....

Tansökümü. Sabah.
Otlar uyanmış.
Çiçekler yeni yeni gerinmede
Saat tam su-pembe.
Henüz yeşile al var.

Öğle.
Gölgesiz ağaç diplerinde emekçi uykusu.
Yorgunluk bile yorulmuş.
Bir belirsizlik ki bezginlikle donmuş.
Kekre bir kan ılıklığı.
Saat sarıyı sıcak geçiyor.

Akşam.
Havada bir alaca susku.
Öbek öbek kuş bulutu göğü beneklemekte.
Saat kızılı MOR geçiyor.

Gece.
Kulağı kirişte ölüm.
Bir harıl harıl ipler, kelepçeler, pusular....
Ne ki,
Saat karaya ak var....
Tarih bir kez daha konuştu
Ve saat olmazı vurdu..

TAHSİN SARAÇ