HACI’NIN YERİ

MUTLULUK NEDENLERİM......

Herkes için farklı olmalı

Mutluluk nedenleri...

Her yaş için farklı oldukları gibi.

Nelerdi onlar?

Gençliğimde beni mutlu eden nedenler?

O kadar geride kaldılar ki...

Çok severdim çıtır çıtır yanan bir sobanın

Önünde demlenmeyi.

Mis kokulu çiçeklere ve güzel dağ manzaralarına bayılırdım.

Serin bir dağ havası ile ciğerlerimi doldurmak,

Serinlemek demekti..

Rahatlamak..

Çığlıklar atarak nefes nefese yaklaşan bir trenle gelen

Sevgilimi beklemek,

En tatlı meşgalemdi..

Üşenmezdim.

O kollarımda iken üfleye

püfleye uzaklaşan trenin

Ardından bakmaya da bayılırdım.

Sıcak bir sobanın etrafına çöreklenip

Sohbet etmeye,

Mangalda kestane kızartmaya da.

Yağmur çatıyı döverken soğuk bir kış günü,

Sıcak bir yorganın altında delicesine sevişmek ne güzeldi!..

Daha başka şeyler de vardı beni mutlu eden.

Bunlar beni en çok etkileyenler.

Ömür hızla geçiyor...

Durmuyor......

Güzel manzaralara ne oldu bilmem?

Kokular artık mis gibi değil mi ne!

Serin dağ havası çiğerlerimi serinletmiyor artık...

Üşütüyor!

Beklediğim yolcunun trenden çıkma umudunu yitireli

yıllar oldu...

Trenler nefes nefese gelmiyorlar artık.

Soluklanmıyorlar...

Sobanın etrafında çöreklenenler de azaldı.

Çoğu öldü.

Mangalda kızaran kestanelerin tadı tuzu kalmadı.

Yağmur hala yağıyor ve kışlar hala soğuk ama,

Yorgan beni ısıtmıyor artık.

Her geçen gün

Biraz daha azalıyor

Mutluluk nedenlerim.

Yaşama arzumla beraber

Tükeniyor.

Gülemiyorum artık eskisi gibi.

Son kahkahamı ne zaman attığımı hatırlamıyorum bile.

Şakalara da pek iltifat etmiyorum nedense

Son günlerde.

Yeni düşünceleri de beğenmiyorum...

Şımarıklık gibi geliyor bana

, gençlerin davranışları.

Saygısız buluyorum bana adımla hitabedenleri

.

Nedir değişen bilmiyorum.

Ben mi, yoksa dünya mı?

Ne oldu mutluluk nedenlerime?

Ne oldu bana?

Bilen var mı?

VAROLUŞÇULARA GÖRE TANRI

TANRI KAVRAMI ANA TEMASI ÜZERİNE KURULAN VARYASYONLAR veya TANRI’NIN VARLIĞI ÜZERİNE YAPILAN VAROLUŞÇU POLEMİKLER

Varız!

İnsan olarak, canlı olarak, Dünya olarak, Güneş sistemi olarak, Samanyolu galaksisi olarak, Evren olarak……..

Yoktan yaratıldık.

Bugün evrende varlığını gözlemlediğimiz herşey, Big Bang öncesinde yoktu. Vücudumuzu oluşturan atomların bir kısmı Big Bang sırasında, diğerleri ise, yıldızların merkezindeki sıcak fırınlarda sentez edildi ve Süpernovalarla evrene saçıldı. Bu arada ağır elementler oluştu. Bazı atomlar ve organik maddeler Dünyada buluştu ve ilk canlı hücre oluştu.

Yalnız birkac tür elementten oluşan ilk canlı hücre, dört buçuk milyar yıl süren bir evrim sonunda, insan oldu, iki ayağı üzerine dikilerek başını gökyüzüne kaldırdı ve orada kendisini yaratan yüce varlığı aradı. Gördüğü muhteşem manzara karşısında hayranlığını gizleyemiyordu. İnsan sonunda aradığı Tanrı’sına kavuşmuştu. Evren, insanların gözü aracılığı ile kendisine baktığını bilmiyordu. Gördüklerini Tanrı ilan etti……..

Evren, yarattığı insanda bilince kavuşmuş, var olduğunu öğrenmişti. Hem vardı, hem de güzel ve güçlü idi. Kendisine hayran kaldı. Gözlerini kendinden ayıramıyordu. İnsan olarak yarattığı kulu kendisine hürmet etmeliydi. Ondan yararlanıp, kendisi hakkında bilgi sahibi olmalı, kendisini yakından tanımalıydı. Kimdi, neydi, öğrenmeliydi. Bütün evreni yaratan kendisi değil miydi?

Ne kadar da görkemli bir yaratıcı idi! Ne kadar muhteşem! İnsan gözü ile baktığı ve varlığını gözlemlediği kendisi mi idi, yoksa yarattıkları mı?

Gördükleri kendi eseri miydi, yoksa kendisi mi?

Bilmiyordu!

Emin değildi!

Bilmesi mümkün müydü? Belki değildi!

İnsanı yaratmadan önce de vardı ama, varlığının farkında değildi. Ancak insan aklında bilince kavuşmuştu. Kendisine onun aracılığı ile bakıyor ve hayranlık duymaktan kendini alamıyordu. Bütün evren kendisi olsa idi bile, sorun yoktu.

Ama bu evren ya kendisi değil de, yarattıkları ise?

Kendisi nerde idi? Ne idi? Evreni yoktan nasıl var etmişti?

Bu soruların yanıtını bilmiyordu ama, öğrenmeliydi.

Kutsal kitaplarda yazılanlar bilimsel gözlemlerle bağdaşmıyordu. Onlar belki de insanların imajinasyonlarının ürünü idi. Dünyayı altı günde, insanları ise çamurdan yarattığını hatırlamıyordu.

Var mıydı?

İnsan gözü ile görülenler, insan aklı ile ulaşılmaya çalışılanlar kendisi mi idi?
Yoksa bütün bunlar insan aklının hayal ürünü mü?
Yok muydu yoksa?
Çok üzülürdü, yok idi ise!

Bu muhteşem evreni yaratmış olmayı çok isterdi.
Bu muhteşem evrenin kendisi olmak da fena bir şey değildi ya!
Kendisini düşünen ve yoktan var olduğunu bilen insanlar haklı olmalıydı.
Peki öyleyse, kendisini nasıl yaratmıştı?

Evreni ben yarattı isem, hala bana ait mi, diye düşündü!
Benim tarafımdan yaratıldıktan sonra, belki de benim otoritemin dışına çıkmıştır, artık bana ait değildir, diye hayıflandı…

Üzüldü!

Evren bazı ilginç yasaları izlemek üzere yaratılmıştı. Bu yasalardan biri belirsizlik kuralı idi. Hiçbir şey kesin değildi. Belki de kendi varlığı bile!

Evreni kendisi yarattı ise, neden böyle bir kural seçmişti acaba?
Bu durumda evreni kendi denetimi altında tutamazdı. Evren belki de yaratılış amacının dışına çıkmıştı.

Öyle ise evreni O yaratmamıştı!
Ne kötü, dedi…. Ne kötü!

Peki O da evrenle birlikte yaratılmış olabilir miydi?
Evrenin dışında var olabilir miydi?
Belki de yoktu!
İnsan aklında yaşıyordu……..

Kendi kendini yaratmış olabilir miydi?

Eğer kendini yarattı ise, kendi dışında var olmalıydı.
Bu durumda kendi varlığına kendisinin gereksinim duymuş olması gerekmez miydi?

Yani kendisi olmadan kendini yaratamazdı!
Demek ki kendisi, kendi varlığından dolayı vardı!
Tanrı’nın böyle bir koşula bağlı olması da ne demekti?
Tanrı hiç bazı koşullara bağlı olur muydu?

Öyleyse O yoktu!

Yoksa bazı koşullara bağımlı falan değil miydi?
Belki de varlığı hiçbir koşula bağlı değildi..

Ama, hiç bir koşula bağlı olmadan var olunabilir miydi?
Evrende var olan herşey bir koşula bağlı değil miydi?

Öyleyse O yine yoktu…

Olmadığına karar verdi…

Ancak böyle bir karar verebilmesi için, var olması gerekmez miydi?
Vardı o zaman!

Hem kendine inananların gönlünde, hem de kendisini inkar edenlerin aklında……..

Yoktu belki ama, olmalıydı.
Ne acı! Dedi…….
Ne acı!

Olmadığı halde olan tek şey idi, evrende……
Hem yaratılmıştı, hem de yaratmış…..

Hem vardı….

Hem de yok………

HACI

İNANÇLARIMIZI SORGULAMALIYIZ!

Yediklerimiz fiziksel görünüşümüzü saptayabilir. Ne yersek oyuzdur.
Peki, benlik ve kişiliğimizi, yaşam felsefemizi, kısaca ruhumuzu ne saptar?

İnançlarımız!

Bizim için hiç bir şey inançlarımızdan daha önemli değildir.
Hislerimiz, arzu, özlem ve umutlarımız da önemlidir ama, onlar ve diğerleri zaten inançlarımızdan kaynak alan ve temeli onlara dayanan izlenimlerden başka bir şey değillerdir.

İnançlarımız iç dünyamızın aynasıdır.

Kimse ömrünü yanlış, sahte, yalan ve zararlı inançlara dayanarak bir çılgın gibi geçirmek istemez. Bu nedenden dolayı inançlarımızı arada bir sorgulamada yarar vardır.

Bütün inançların doğruluğu, yararlılığı ve bize yol gösterip göstermediği sorgulanabilmelidir. Hatta onların birçoğundan kurtulmanın yolu olmalıdır. Bu yola biz tek kelime ile eğitim diyoruz.

Bazı inançlar içimize işlemiş ve ruhumuzun derinliklerine kök salmışlardır. Yanlış da olsalar, bilimsel verilerle çatıssalar da ve sağduyuya karşı da gelseler, onlardan kurtulmamıza olanak yoktur.

Dinler işte böyle inançlardır. Çok az insan, aklını kullanarak ve eğitimle kendini onların pençesinden kurtarabilir. Dinler insan maneviyatını kemirerek terminal bir hastalığa yol açan tehlikeli sosyal parazitlerdir.

İlginç olarak, başka dinleri bu şekilde değerlendirebilen dindarlar, kendi dinleri söz konusu olunca aynı kriterleri kullanmaktan çekinmektedirler. Onlara göre kendi dinleri farklıdır ve çok önemlidir.

Dindarları terminal bir hastalığa yakalanmış garibanlar olarak kabul eden ateistlerin inançları yok mudur? Vardır elbette… Ama onlar bazı inançlarını sorgulamada ve gerekirse değiştirmede çok daha uyumludurlar.

İnançsız yaşamak mümkün değildir. Çünkü insanlar, diğer insanları ve materyel dünyayı onlar aracılığı ile tanımak zorundadırlar. İnançlarımız yoksa yaşam felsefemiz de yoktur, yaşamımızın anlamı da! Bazı inançlarımız uğruna mücadele ederiz… Ölürüz.. Öldürürüz…

Yaşamımıza yön verdikleri ve son derece önemli oldukları halde, inançlarımızı sorgulamada kusurluyuzdur. Oysa onları hiç çekinmeden sorgulayabilmeliyiz….

Peki, inançlara neden bu kadar büyük bir önem veriyoruz?

Bu sorunun çok basit bir yanıtı vardır. Çünkü öğrenmek, bilmek, tanımak için inanıyoruz. Önce inanıyoruz. Sonra öğreniyoruz, tanıyoruz ve biliyoruz. İnanç bir alettir. Bilgi ise amaç…. İnançların aracılığı ile bilgi sahibi oluyoruz…

Kazandığımız her inanç bizi biraz daha bilgili kılıyor. Sorguladığımız her inanç ise bizi biraz daha uyumlu, anlayışlı ve çağdaş yapıyor. .Genç yaşta öğrendiğimiz bilgileri sorgulamada ve onlardan kurtulmada yeterince başarılı değiliz. Çünkü onlar ruhumuzun derinliklerine yerleşmiş yalın inançlara dayanan temel bilgilerdir. Bu nedenden dolayı dinimizi ve erken yaşlarda öğrendiklerimizi kolaylıkla sorgulayamıyor, değiştiremiyor, onlardan kurtulamıyoruz.

Evet…. Nelere inanıyorsak ruhen oyuz belki ama, onları ne kadar sorgulayabiliyorsak, o kadar üstün bir ruha sahibiz…

HACI

BÜYÜK MANZARA VE SIRÇA KÖŞK

Büyüğü görmek kolaydır. Bütün sorun giderek küçülen küçüğü görebilmektir, değil mi?
Buna hayır demeye olanak var mıdır?
Küçük, küçüldükce gözden kaçacak, büyük büyüdükçe göze batacaktır, değil mi?
Büyüğü görmekte güçlük çekilebilir mi? Büyüğe bakıp da onu algılamamak mümkün müdür?

Bence, hem mümkündür, hem de olağandır. Büyüğü görmek sanıldığından çok daha zordur. Büyüğü herkes göremez. Ona bakar ve orada bir yerlerde olduğunu bilir ve onu bir tür algılar ama, tümünü göremez. Çünkü görmek tanımayı, tanımak bilmeyi, bilmek araştırmayı, araştırmak aklı, akıl doğru düşünebilmeyi, doğru düşünebilme sağlam mantığı, sağlam mantık iyi bir eğitimi, iyi bir eğitim üstün olanakları, üstün olanaklar maddi kaynakları, maddi kaynaklar değerleri bulup tanımayı, değerleri bulma onları görmeyi gerektirir. Bu süreç büyüğün görülen her öğesi için tekrarlanmalı ve bulgular bir araya getirilerek büyük manzara tamanlanmaya çalışılmalıdır. Bu da son derece zor olabilir.

Evet! Büyüğü görmek çok zordur. İnsan onun yalnız bir bölümünü, öğelerini ve parçalarını görebilir. Gördüklerinin ne olduğunu anlayamaz. Gördüklerini yeterince değerlendiremez. Gördüklerini bir araya getirerek kafasında büyük manzarayı canlandıramaz. Çoğu kere büyüğü düşleyemez bile... Büyüğün tümünü görmenin tek yolu ona dışardan ve uzaktan bakmaktır. Dünyadan aya bakmak, aydan dünyaya bakmak gibi......

Çoğu kere bakıp da yalnız bir bölümünü gördüğümüz, ne olduğunu anlayamadığımız bir kavramdır “Büyük Manzara”. Tamamını görebildiğimiz büyüğü kolaylıkla tanıyabiliriz. Ama aslında o gerçek büyük değildir. O bir küçüktür. Küçüğü görmekse sanıldığından çok daha kolaydır.

İnançlar da böyledir. İnsanlar çoğu kere inançlarının toplamından oluşan büyük manzarayı görmekten ve anlamaktan acizdirler. Onun öğelerini birleştirerek tümünü algılamaya çalışmak çoğu kere başarısızlıkla sonlanacaktır. İnsan aklı, analitik nitelikleri sentetik niteliklerinden daha güçlü bir alettir. Parçalayarak inceleme kolayına gelir. Parçalayıp, ince ayrıntılara indikce de, büyük manzaradan uzaklaşır ve büyüklük önce anlamını kaybetmeye başlar. Bir süre sonra tümüyle anlaşılmaz hale gelir. Gerçekler ayrıntılarda kaybolur, gider..

Her gelişen ve büyüyen kavram sonunda o kadar büyük bir manzara oluşturur ki, onun tamamını görmek olanaksızlaşır. O zaman onun yalnız görülebilen kısmı ile yetinmek zorunluğu ortaya çıkar. Herkesin kendine göre bir görüş açısı ve ufku vardır. Kişiye göre değişen bu görülebilir kısım ise, tümün tam bir temsilcisi olmayabilir ve çoğu kerede değildir.

Bu yaklaşımı dinlere uygularsak nasıl bir manzara ile karşılaşırız? Dinleri bu anlayış karşısında nasıl değerlendirebiliriz? Dinler için “Büyük Manzara” nedir? Bu manzarayı kimler görebilir? Müritlerin kendi dinleri ile ilgili bu manzarayı yeterince görememeleri, sonunda onun parçalanması için bir neden olabilir mi? Dinler parçalanmaya başlamışlar mıdır?

Bu soruların yanıtı, en ufak bir kuşkuya yer vermeyen koca bir “Evet” dir.

Kitlelere hitabeden her din önce gelişir, yayılır, genişler… Sonra parçalanır. Zamanla o dinleri izleyenler artık onun oluşturduğu büyük manzarayı tanıyamaz ve izleyemez hale gelirler. Onlar artık dinlerinin kendi düşüncelerine, gelenek ve göreneklerine daha yakın bir kaç öğesi ile yetinmek zorudadırlar.

Hristiyanlık ve İslam’ın parçalanmalarının nedeni evrensel boyutlara ulaşmış olmalarıdır. Bu boyutlara ulaşan her din parçalanmaya mahkumdur. Ancak küçük toplumlara, kitlelere hitabeden dinler değişmeden, bölünmeden varlıklarını sürdürebilirler. Yahudilik ve diğer bazı küçük yerel dinlerde olduğu gibi..

Herşeyden önce inançlar, ne kadar değerli, erdemli olurlarsa olsunlar, içinde bulundukları çağa uymak zorundadırlar. Aslında İslam bile, az çok (veya çok az), buna uymuştur. Bir din bu ilkeye ne kadar direnirse, o kadar çağ dışı kalmaya mahkumdur.

Zamana uyamamak, çağdaş olamamak, büyük manzarayı görememenin doğal bir sonucudur. İslam her çağın dinidir sloganına sığınanlar gerçeği dile getirmemektedirler. İslam her çağın dini olamaz. İslam 7nci yüzyıl Arap dünyasının dinidir. Diğer dinler gibi çağ dışı kalmıştır. Nedeni de O’na inananların ayrıntılarda kaybolmaları, Allah’ın İslam’ı koruduğu efsanesine inanmaları ve İslam’ın büyük manzarasını görememeleridir. Onlar belki de büyük manzarayı görmek istememektedirler. Belki de onlar isteseler de O’nun tamamını göremezler. Görseler de tanıyamazlar. Onlara göre İslam, Batı’da hızla yayılmaktadır. Ama yayılan nasıl bir İslam’dır? İslam ne tür insanlar arasında yayılmaktadır? Almanlar, Amerikalılar ve diğer ülkelerde dinsizler veya Hristiyan’lar Müslüman olmaktadırlar. Ama bu İslam’ın temeli var mıdır? Bu yeni Müslüman’lar güvenilir midir?

Bu İslam bir gelenek olmadığı gibi, bundan sonra da bir gelenek oluşturacak değildir. Bu şekilde Müslüman olanların çocukları da Müslüman olacaktır diye bir kural yoktur. Bu İslam’ın sürekliliği yoktur. Ayrıca yabancı ülkelerde İslam az da olsa değişikliğe uğramaktadır. Her ülkenin kendine göre bir İslam anlayışı vardır. Bu anlayış farkı ilerde İslam’ın parçalanmasına neden olacaktır.

Büyük manzara bu gerçekleri içermektedir. Bunları göremeyen, büyük manzarayı da göremiyor demektir.

Geleneksel İslam bile kendi içinde dengeli bir din değildir. İslam’da çeşitli mezheplerden öte, çok sayıda siyasal görüş ve eğilimler vardır. Hizbullah gibi aşırı akımların yanı sıra, bazı medeni kanunları reddeden İslamsal eğilimler ortaya çıkmaktadır. Laikliğe karşı olmak gibi.. Şeriat istemek gibi.... Siyasete katılmak gibi...... Bütün bunlar büyük manzarayı görmekten nasibini alamayan küçük insanların eseridir. Ayrıntılara düşkün, yalnız kısa vadeli planları olan, ilerde İslam’ın ne olacağını dikkate bile almayan cahil insanlardan oluşmuştur, bu aşırı eğilimler...

İslam’ın bilimsel olduğu iddiaları da tümüyle yanlıştır. Daha da kötüsü İslam bilimsel olabileceği fırsatları elinden kaçırmaktadır. Yeni ve çağdaş bazı akımlara, kavramlara, görüşlere açıktır denen İslam, bazı miyopik ve dar görüşlü müritleri tarafından saptırılmaktadır. Bunun nedeni bağnazlık ve kara cehalettir.

Arada bir sahtekar Müslüman’lar ortaya çıkmakta ve onların eserleri cahil inanırları önemli ölçüde etkilemektedir. Adnan Hoca gibi.. Aslında bu fanatikler, Fettullah, Adnan, Necmettın Hocalar ve diğerleri, büyük manzarayı oldukca iyi görebilmektedirler. Daha da ötesi onlar, büyük manzaranın diğerleri tarafından görülmediğinin de farkındadırlar. İnanırları büyük manzaradan kendi menfaatleri doğrultusunda çeşitli oyunlarla uzaklaştırmaktadırlar. Onlar cahil değillerdir. Ahlaksızdırlar ama, sahtekarlıklarını dinsel bir platform üzerinden gerçekleştirdiklerinden, ahlaksızlıkları kolaylıkla gözden kaçmaktadır. Cahil dindarların onların namussuzluğunu anlamasına olanak yoktur. Onları izleyenler zaten büyük manzarayı görmekten aciz, İslam’ın zavallı müritleri, piyonlarıdırlar.

Büyük manzarayı görebilmek iyi bir eğitimi gerektirir. Eğitim ise bazı kaynakların varlığına gereksinim gösterir. Yukarda yazdığım bir tümceyi tekrarlamak istiyorum..

Görmek tanımayı, tanımak bilmeyi, bilmek araştırmayı, araştırmak aklı, akıl doğru düşünmeyi, doğru düşünme sağlam mantığı, sağlam mantık iyi bir eğitimi, iyi eğitim üstün olanakları, üstün olanaklar maddi kaynakları, maddi kaynaklar değerleri bulmayı, değerleri bulma onları görünce tanımayı gerektirir..

Büyük manzarayı tanımak için gerekli eğitim, dinsel eğitim değildir. Çağdaş bilimsel eğitimdir. Ülke olarak olanak ve kaynaklarımızın çoğunu eğitime ayırmaya mecburuz. Bunu eğitim seferberliği yaparak gerçekleştirmeliyiz. Bu konuda fazla vakit kaybetmemeliyiz. Halkımıza İslamı bilgili hocalar aracılığı ile öğretmeliyiz.

Ülke olarak olanaklarımızın çoğunu eğitime ayırmaya mecburuz. Bunu eğitim seferberliği yaparak gerçekleştirmeliyiz. Bu konuda artık vakit kaybedemeyiz. Haklımız İslam2ı dindar ama bilgili hocalar ve imamlar aracılığı ile öğretmeliyiz. Batida papazların ne kadar iyi tahsilli, aydın ve çağdaş insanlar olduğunu bilmenizi isterim. Onlarla hemen her konuyu rahatlıkla konuşup, tartışabilirsiniz. Katolik okullarında eğitim düzeyinin çok üstün olduğundan haberdar mısınız? Katolik üniversitelerinin her türli düşünceye açık olduğunu biliyor muydunuz? Bu gözlemler açıkca Hristiyan dünyasının büyük manzarayı daha iyi değerlendirebildiğini gösteriyor. Biz ise hala ayrıntılar üzerinde tartışıyoruz.

Yazımı son bir paragrafla bağlamadan önce size küçük bir öykü anlatmak istiyorum.

Bir mahallede çok zengin bir aile yaşarmış. Mahalle sakinleri fakirlik ve yoksulluk içinde günübirliğine yaşamaya çalışırlarken, bu aile zevk-ü sefa ve lüks içinde günlerini gün ederlermiş. Büyük bir köşkte yaşarmış bu aile. Mahalle sakinleri ile konuşmaz, onların sorunları ile ilgilenmezlermiş. Her gün tavuk, koyun veya sığır eti yer, kemiklerini sokağa fırlatır, atarlarmış. Mahalle halkının elinden bu şımarık ailenin ahlaksızlıklarını uzaktan izlemekten başka bir şey gelmezmiş...
Bir gün sinirleri iyice bozulan ve artık bu ahlaksızlığa dayanamayan yaşlı bir adam, sokağa atılan sığır kemiklerinden birini yakaladığı gibi köşke fırlatmış... Bütün amacı içinde giderek kabarmakta olan öfkesini biraz olsun tatmin etmekmiş.... Kemiğin koca ve görkemli köşkte en ufak bir hasar yapabileceği aklından geçmiyormuş... Ama hiç umulmadık bir durumla karşılaşmış, yaşlı adam ve onun bu çılgınca davranışını izleyen mahalle sakinleri.... Kemik hızla çarptığı köşkte bir duvarın şangır şungur kırılmasına ve delinmesine neden olmuş.. O da ne!, demiş mahalle halkı.. Bu köşk taş ve tuğladan değil, camdan yapılmış... Sokağa atılan kemikleri köşke fırlatan mahalle sakinleri kısa bir zaman içinde köşkü harabeye çevirmiş....

Evet.. Büyük manzara iki büyük dinin parçalanıp yok olmasına neden olacak kadar büyümüştür. Günümüzde evrensel dinlerin sonunun başlangıcına şahitlik etmekteyiz. Bu demektir ki bazı dinler kendi başarılarının kurbanı olmak durumundadırlar. Çünkü bu başarının temeli çürüktür. İslam ve Hristiyanlık giderek büyüyen ve sonunda inanılmaz boyutlara ulaşan bir sırça köşkden farkısız oldukları için sonunda yok olmaya mahkumdurlar. İnsan maneviyatına kaba bir müdahaleden başka bir şey olmayan dinler, elbette bir gün yok olacaklardır. Bu iyi bir haber gibi durmaktadır ama, bu arada maneviyatlarına düşkün insanların yeni, daha tehlikeli ve çok daha zararlı eğilimlere yönelmeyeceğini telkin eden gelişmeler de mevcut değildir. Ancak çılgınlar insanlığın ilerde mutluluk ve zenginliğe, huzur ve rahata, barış ve esenliğe kavuşacağına inanır.

HACI

BULANTI

Savaş resimleri.. Korkunç savaş resimleri.. Ölüm kokan, savaş resimleri...

Çocuk cesetleri heryerde. Dokunmaya kıyamayacağınız o güzel eller, kollar ve bacaklar, yoklar... Kafalar param parça... Bakmakla doyamayacağınız yüzler tanınmıyor artık, lime lime...Ölüler tabutlarda değil.. Hiç beklenmedik yerlerde... Yollarda, kaldırımlarda, köşebaşlarında, tarlalarda, çukur ve hendeklerde. Her yerde....

Neyi simgeliyor dersiniz bu resimler?
Ne ifade ediyorlar?
Amerikan zulmünü mü simgeliyorlar?...
Yoksa savaşın zulmünü mü?

Türk’ler daha mı nazik öldürüyorlar?
Ölümün estetiği olur mu?

Saddam gibi arkadan habersiz, sinsice yaklaşıp, sessizce öldürmek daha mı estetik
Daha mı da insancıl?
Daha mı kabul edilir?
Nasıl öldürdüğün o kadar mı önemli?

Yine de ölenlerin bazıları diğerlerinden daha korkunç bir manzara oluşturuyor.
Aralarında sanki bir kereden fazla ölenler var.
On kere ölenler, yüz kere ölenler var...

Azrail bile canı bir kere alıyor.
Tek bir can var ama savaş onu yüz kere, bin kere geri alıyor..
Azraile çok iş düşüyor.. Şeytan da var işin içinde mutlaka..
Kimin kılığında acaba?
Hangi askerin, hangi generalin kılığında?
Hangi katilin, hangi teröristin?

Ne ölen öldüreni tanıyor, ne öldüren öleni..
Belli ki savaş piknik değil....
Peki nasıl düşman oluyorlar birbirlerini öldürecek kadar, birbirlerini tanımayan bu insanlar? Nasıl?

Bu resimleri izlerken bu soruları kendinize sormalısınız.. Kendi insanlığınızı sorgulamalısınız..
Savaş, kadın-erkek hepimizin yaptığı ve yapacağı bir eylemdir.
Bu resimleri izlerken içinizde kin ve nefret veya hüzün ve dehşet kabarıyorsa, siz de öldürürsünüz.
Bu duyguları duyduğunuz için kendinizi daha üstün ve düşünceli, daha iyi ahlaklı ve erdemli bir insan olarak düşünmeyin.

Çünkü değilsiniz.

Duygu simsarlığı yaparak yaşamını kazanan tonla insan var.
Eskiden cenazelerde dövünerek ağlayan profesyonel “matemciler” vardı..
Hala var onlardan..
Birçoğu iyice profesyonelleşti ve bu tür resimlerle diğerlerinin yaşamını zehir etmeyi öğrendi..

Savaş piknik değildir.
Savaşı ciddiye almalısınız.
Her savaşta insanlar ölecektir.
Kadın, çocuk, yaşlı, genç farketmez.. Ölen insandır...

Kendi yaşamını ciddiye almayan çoğu kere bunun hesabını kendi canı ile öder.
Onlar ülkenin lideri iseler, onlar adına hesabı halk öder.

Savaş insan halidir. İnsan doğasının en barbar şekilde tecelli eden bir manifestasyonudur.
Bu resimlerden alınacak bir ders varsa o da savaş etmemeyi öğrenmektir.
Bunun da mümkün olacağını sanmıyorum. Resimler beni de çok rahatsız
etti. Çok duygulandım. Öyleyse ben de kendi inanç ve ilkelerim uğruna
savaşmaya hazırım. Kendi saplantılarım için ben de öldürebilirim.
O saplantılarım barış olsa da farketmez.....
Bu keresinde barış için öldürürüm
Çünkü ben duygusal bir insanım.
Barbarlıktan tiksiniyorum
Uygarlık için öldürürüm.
Çünkü bir insanım.
Bir neden bulur
Öldürürüm...
Öldürürü
Öldürür
Öldürü
Öldür
Öldü
Öld
Öl
ÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖÖ

Derin bir bulantı krizinden sonra kendini yatağa atar... Başı dönmekte, kulakları uğuldamaktadır. İçinde bir ses ona hep kötü olduğunu söylemektedir. O kadar kötü müdür? Hiç iyi tarafı yok mudur? Neden başı dönmüş, midesi bulanmıştır? Yoksa kendinden mi iğrenmiştir?
Kimdir? Nedir?
Ayakları üzerine kalkmaya çalışır ve güçlükle ulaştığı masada bir solukta aşağıdaki notu yazar... Birden rahatladığını hisseder......
Sonunda kendisi ile tanışmış ve var oluş nedenini bulmuştur.

Kendinizi tanımaya çalıştınız mı, hiç? Ben kimim, neyim diye sordunuz mu? Aslında bu sorular dünyada var oluş nedeninizden ve yaşama verdiğiniz anlamlardan bile daha önemli..... Çünkü kendinizi yeterince tanımadan, ne neden var olduğunuzu bilebilirsiniz, ne de yaşama bir anlam verebilirsiniz. Bu dünyadaki varlığınız kim ve ne olduğunuzla çok daha yakın bir ilişki içinde.. Kendinizi yeterince tanımadan nasıl olur da bir yaşam felsefesi geliştirebilir, başkalarını da ilgilendiren bir konuda nasıl ahkam kesebilirsiniz!


Arada bir inzivaya çekilin.. Kendinizle yalnız kalın... Derin düşüncelere ve tefekküre dalın.... Kendinize, özünüze yönelin... Kendinizle tanışın... Orada ne görüyorsunuz?

Önce muhtemelen daha derinlere penetre olmanızı önleyen kocaman bir ego ile karşılaşacaksınızdır! Birçoğumuz için bu engeli aşmak olanaksızdır. Orada takılır kalırız. Ama biz o değiliz. Çünkü bize ait olduğunu sandığımız egomuz, çoğu kere dış tepkilere karşı ortaya çıkan bir savunma mekanizmasıdır. Bizi dış dünyaya karşı koruyan bir engeldir. Bizim bile delip geçmede zorluk çekeceğimiz, kendimizi tanımamıza izin vermeyen bir barajdır. Daha derinlerden yüzeye çıkmaya çalışan ilkel duygularımızla, süperegomuzdan benliğimizin derinliklerine, özümüze inerek onları nötralize etmeye çalışan üstün insansal duygularımızın mücadele ettiği bir savaş alanıdır, egomuz. Onu aşıp benliğinizin derinliklerine ulaşmaya çalışın. Bunun çok zor olduğunu sanacaksınız ama, biraz çaba harcadıktan sonra, hiç de olanaksız olmadığını anlayarak, şaşıracaksınız. Egonuzu delip geçtiniz ve ruhunuzun derinliklerine penetre oldunuz... Orada ne görüyorsunuz?

Orada kimliğinize ışık tutacak, sizi size tanıtacak hiç bir şeyle karşılaşmayacaksınız! İd size transparandır. Şeffaftır... Onun varlığından bile haberdar olamayacaksınız. Onun yalnız manifestasyonlarını görebilir, zulüm ve kötülüklerine şahitlik edebilirsiniz. Ama kendisi sizin özünüze penetre olmaya çalışan süperegonuzdan uzak olabileceği kadar uzaktır. Hem uzaktır, hem de ilkel ve tümüyle anlaşılmazdır.

Sizin gerçek doğanız karşı karşıya gelseniz de tanıyamayacağınız, tanısanız bile kabul edemeyeceğiniz korkunç bir canavardır. Aslında onu orada görmememeniz daha iyidir....

Id’le karşılaşamadığınız için kendi öz benliğinizde hiç bir şey göremeyeceksiniz. Ama bu hiç bir şey farklıdır! Çok farklıdır. Bu hiç bir şey, hiç bir şey demek değildir!

Orada hiçbir şey göremeyince soru sormaya başlayacaksınız.

Özümde neden hiç bir şey yok?
Ben kimim?
Ben neyim?
Ben nereden geldim?
Neden varım?
Herşey neden var?
Herşey neden yok?
Dünya, ay, güneş ve evren neden var? 

Bu soruları sorduktan sonra içinizde karşılaştığınız hiç bir şeyin birden değişip, Hiçbirşeylik olduğunu göreceksiniz..... Hiç bir şey, siz onu düşündükçe bir anlam kazanacak ve insan duyarlılığının en müthiş başarılarından biri olan Hiçbirşeylik kavramına dönüşecektir.   

Varoluşunuzun nedeni hiçbirşeyliktir. Yoktan var oldunuz. İlerde yok olacaksınız. 
Doğmadan önce yoktunuz. Öldükten sonra da yok olacaksınız.

Orada en son karşılaştığınız ve tanıdığınız şekilsiz, biçimsiz, çirkin ve eğri büğrü egonuz olmuştu. Artık onu da görmüyorsunuz. Hepsinin yokluktan var olduğunu anladınız. Sizin için önemli olan var olmanız.. Varoluşunuz..

İyi kötü bütün niteliklerinizle bir insansınız, siz... Doğaya isyan eden ama, olmasa da olur diyebileceğimiz, zayıf, nahif, iyi-kötü, güzel-çirkin, sınırlı seçeneklere sahip bir das Ein sınız.. Orada duransınız yani. Orada var olansınız........

Sonunda kendiniz ve özünüzün kaynak aldığı üstün bir değerle karşılaştınız. Hiç bir şeyi, varlığınızın kaynağı ve özünüz olan Hiçbirşeylik’e dönüştürdünüz....

Artık yalnız var değilsiniz. Aynı zamanda bir Varoluşçu’sunuz...

Varolşcu için temel Hiçbirşeylik'tir. Hiçbirşeylik güçtür ve gerçeğin ta kendisidir.

Hiçbirşeylik insanın hem umutsuzluk ve kederinin, hem de varoluş cesaret ve dürüstlüğünün kaynağıdır. Onun hem başlangıcıdır, hem de sonu.

Hiçbirşeylik güzeldir.

Uykudan uyanır ve Hiçbirşeylik'de yalnızlığını arar.....

YALNIZLIK...

Deneyimlenmeden algılanamayan bir olgusun..

Hep koyu renklerle tanımlanan..

Bulutsuz bir şafak vaktinde de olsa,

Yakıcı bir yaz öğle sonunda da,

Soğuk kış gecelerinin,

Issız karanlığı ile,

Özdeşleşen....

Benim içinse,

Her fırsatta deneyimlediğim ve

Yakından tanıdığım,

İçten bir dostsun.....

Arada bir pençesine düştügüm,

Kin, nefret ve korkularımın çaresi,

Gönül ve vicdan dağarcıklarımda biriken,

Azap ve işgencelerin tedavisi....

Müphem ve karanlık da olsan,

Sevgi ve saygı hislerimin kaynağısın,

Sen..

Karanlık ruhumu aydınlatan,

Birlikte inzivaya çekildiğimiz,

Yalnızlığımsın...

HACI

ÖLÜMÜN ANLAMI

İnsanların çoğu ölümden korkarlar. İnsanlar bilmedikleri herşeyden korkarlar. Ölümün ne olduğunu bilseler korkmaya devam ederler mi dersiniz? Diğer canlılar da korkarlar mı ölümden? Bir arslana yavrusunu kaptıran ceylan ölümden korkar mı? Yavrusunun öldüğünü bilir mi? Ölümün anlamı nedir, o ceylan için? Diğer hayvanlar için? İnsanlar için?

Yaşama anlam vermede zorluk çeken insan, ölüme anlam verebilir mi? Ölümden korkmanın nedenini anlayabilir mi? Korkulan ölümün kendisi midir, yoksa sonu ölümle bitecek ağrılı hastalıklar ve doğal süreçler dizisi mi?

Bütün yaşam bu doğal süreçler dizisinin kapsamına girmez mi? O halde yaşamın kendisi ölüme hazırlık değil midir? Yaşamayan varlık ölmez! Yaşam ölümün en önemli nedeni olduğuna göre, yaşamın anlamı ne ise, ölümün de anlamı o olabilir mi? Yaşam ölüme hazırlık olduğundan, ölümün de birşeylere hazırlık olması mümkün müdür? Ölümün, yaşamın son bulduğu bir durum olduğu düşünülürse, ölümün de son bulduğu başka bir aşama var mıdır? Yoksa ölüm son ve nihai aşama mıdır? Bundan nasıl emin olabiliriz? Ölüm bizi neye hazırlar? Kendi yokluğumuzu kabul edebilir miyiz? Kendi ölümümüzü gözlerimizde canlandırabilir miyiz? Kendi ölümümüz için gözyaşı dökebilir miyiz?

Doğmadan önce var olmadığımıza göre, öldükten sonra yok olmayı ve doğmadan önceye dönmeyi neden kabul edemiyoruz ve anlamada zorluk çekiyoruz? Bir kere var olduk diye, neden sonsuzlukta hak iddia ediyoruz? Yoksa bu son varlığımız bundan önceki yaşam ve ölüm döngülerinin devamından başka bir şey değil mi? Daha önce ne idik acaba? Vahşi bir  etobur dinozor mu, yoksa uzun bir yaşamdan sonra ayakta ölen ulu bir çınar mı? Çok önceleri ne olduğumuzu bilmek mümkün değil ama, onun şimdiki ölümle değil, şimdiki yaşamla ilgili olduğunu biliyoruz. Vücudumuz bizden milyonlarlarca yıl önce yaşamış canlıları oluşturan atom ve moleküllerden ibaret değil mi? Ölümümüzün ne gibi bir amacı olabilir? Ölerek kimlere veya nelere hizmet edeceğiz?

Bu soruların yanıtını ancak ölüm öncesi dönemine dönerek verebiliriz. Doğaya geri dönecek atomlarımız daha önce mutlaka diğer canlıların yapısına da katılmışlardır.... Kimbilir vücudumuz kimlerin ve nelerin milyarlarca yıl sahip olduğu atomları barındırmaktadır? Bizden önceki varlıkların bir devamı olduğumuza göre, ölümümüzden sonra bizlerin de canlı-cansız, diğer varlıkların yapısına katılacağımızı düşünmek mantıklı değil midir? Öyle ise, ölerek yok olmayacağımızı iddia edebilir miyiz?  Belki de sonunda ölerek ölümsüzlüğe kavusacağız... Aslımıza döneceğiz. Yıldız tozuna........ Peki bütün bunlar bizleri neden teselli etmemektedir.

Evet.... Artık gerçekleri görebiliriz. Yaşam ölümle sonlanan süreçler dizisidir. Yaşamlar vardır ama, ölüm yoktur. Çünkü ölüm sonu yaşam vardır. Ölümden önce yaşam olduğu gibi, ölümden sonra da yaşam vardır. Farklı bir yaşamdır o belki ama, yine de bir tür yaşamdır... Ölüm bir son değildir. Farklı olmasına rağmen, çoğu kere kutlanması ihmal edilen, hatta nedense arkasından ağlanılan, korkulan ve istenmeyen yeni bir başlangıçtır. 

Evet..... Ölümden sonra yaşam vardır... Canlılar ölümcüldür ama, yaşam ölümsüzdür......

Yaşamı nasıl ölümden ayırmaya olanak yoksa, ölümü de yaşamdan soyutlamak mümkün değildir. Yaşam gibi, ölüm de kişiye özel ve subjektif kavramlar dizisindan başka birşey değildir.

Birbirleri ile taban tabana zıt iki kavramın aynı anlama gelmesi, doğanın ilginç cilvelerinden biridir......

HACI

GERÇEK RUHSAL ÖLÜMSÜZLÜK

Yaşam, doğa ile ilgili bazı kurallara büyük bir sadakatla uyan süreçler dizisidir. Doğulur, büyünür, yaşlanılır ve sonunda ölünür. Bu süreçler tek yönlü olarak birbirlerini izlerler. Bu dönemlerin tümünü yaşamak zorunluğu yoktur, haliyle… Canlılar gelişmeden, büyümeden de ölebilirler, yaşlanmadan da ama, ölmeleri için önce doğmuş olmaları gerekmektedir. Ölümün tek gereksinimi doğumdur. Yaşam, ölümle sonlanacak, kronik bir hastalıktır. Çaresi olmayan bir hastalıktır. Sonu kesin olarak ölümle bitecektir. Bu durum insan ruhuna aykırıdır. Aslında canlı ruhuna aykırıdır. En ilkel virusundan, en gelişmiş balinasına kadar hiç bir canlı ölmek istemez ve ölmemek için elinden gelen mücadeleyi yapar. Bu açıdan bakınca yaşam, kaçınılmaz sona mümkün olduğu kadar geç ulaşmak için yapılan bir mücadele olarak kabul edilebilir. Bir içgüdüdür, yaşamak isteği. İlk ve en önemli güdülerden biridir. Canlıların yaşamı bu içgüdü üstüne kurulmuştur. 

               

Dolayısıyla bu içgüdüyü sömürmek ve ondan çıkar sağlamak hem mümkündür,  hem de kolay... İşte dinlerin temel görevlerinden biri de budur. Kişiye ölümsüzlük vadetmek... Bunu fiziksel olarak başaramazlar. Çünkü herkes bilir ki, yaşamın bir sınırı vardır ve sonunda ölümün pençesine düşülecektir. Çünkü peygamberler bile ölmüşlerdir. Dünyada ölmeyecek canlı yoktur... Ancak dinler öte dünyayı keşfederek, sonsuza kadar yaşama imkansızlığına ilginç bir çare bulmuslardır. Bütün dinler... Kimi cennet ve cehennem şeklinde, kimi biraz daha değisik, benzer kavramlar şeklinde, ölümsüzlüğü vadederler...

Dinler ruhun ölümsüzlüğünü vurgulayarak, müritlerini avuturlar. Ama insanlar yalnız Tanrı’ya inandıklari için ölümden korkmazlar! Sonunda onlara cennet de vadedilse, oraya gitmek istemezler. Korkularının en önemli nedeni içgüdüleridir. İnançları bile bu temel içgüdüyü ortadan kaldırmaya yetmez. En çok inananın bile içinde bir kuşku vardır. Bütün içgüdülerini bastıramaz, insanlar. Temel içgüdülerin bilinçle çatıştığı bir yer vardır, beyinde... İd, ego, süperego mücadelesi süreklidir...

Dindarların ateistleri sevmemesinin nedeni, ateistlerin yalnız materyelist olmaları değildir. Ateistler, dindarların inançlarını reddetmekle kalmazlar, aynı zamanda onların içindeki temel içgüdüleri uyararak, büyük bir gayretle bastırmaya calıştıkları şüphe ve endişelerinin baş kaldırmasına da neden olurlar... Son umutları da tükenir inanırların. Ölüm kesin bir son, kaçınılmaz bir gerçek olarak karşılarına dikilir. Nefret ederler ateistlerden... haksız olarak.. Aslında ateistler de ölmekten, yok olmaktan korkarlar. Yaşama isteği bir iç güdüdür ve önlenemez...

Ölüm kesin bir son mudur? Ruh var mıdır? Yoksa fiziksel varlığımızla birlikte ruhumuz da mı kaybolup gidecektir? Bence bu sorunun yanıtı ruhu nasıl tanımladığımıza bağlıdır. Ruh nedir? Bir insanın benliği ve özü müdür?  Yoksa bu ölümlü dünyadan göçmeden önce yarattığı eserleri mi? Insanın özü, tam olarak değil belki ama, bir dereceye kadar, onu bilen, seven veya ondan nefret edenlerin belleğinde bir süre daha yaşayacaktır. Çocukları, arkadaşları, ailesi, dost ve düşmanları onu, kendi anılarında yaşatacaklardır. Bir gün gelecek artık onu tanıyan kalmayacaktır. İşte o gün o kişi gerçekten ölmüş olacaktır. Ruhu yok olacaktır. Bazı insanlar o kadar ünlüdürler ve arkalarında o kadar değerli veya iyi kötü önemli eserler bırakmışlardır ki, bir ruh olarak varlıklarını sonsuza kadar sürdürebileceklerdir. Musa, İsa, Muhammed, Atatürk, Atilla, Sezar, Hitler, Edgar Allan Poe, Fuzuli, Hayyam, Sartre, Dostoyevski, Çaykovski, Mozart, Bethoven ve sayısız diğerleri, ölümsüzleşmis, yarı Tanrı insanlardır ve sonsuza dek yaşayacaklardır.

Ben ölümsüzlüğe bu şekilde kavuşmayı, cennette hurilerle sonsuza dek oynaşarak yaşamaya yeğlerim... Dinlerin tanımladığı ölümsüzlük, içinde hem acı çekerek sonsuza kadar yaşamak olanağını barındırdığı, hem de bir şey yaratmadan geçecek gereksiz bir süre olacağı için, istenmemelidir. Aklı başında ve mantıklı insanlar için seçenek açıktır. Bu dünyada iyilik, dürüstlük, ahlak, yararlılık ve yaratıcılık, öte dünya yerine ise kesin bir fiziksel ölüm ve sonsuz istirahat…. Bunları ne kadar ustalıkla başarırsak, bu ölümlü dünyada ruhumuz o kadar uzun yaşayacaktır. Fiziksel bedenimiz, sonunda içinden çıktığı doğaya yeniden döndükten çok sonraları bile, ruhumuz yaşayacaktır.. Hatta bazılarımız gerçek ölümsüzlüğe kavuşacaktır. Bence amaç bu olmalıdır. Gerçek ruhsal ölümsüzlüğe kavuşmak... Bu tür ölümsüzlüğe dindarlar da kavuşabilirler haliyle ama, ateistlerin onlardan daha az şansı olduğuna inanmıyorum……..

BU DÜNYA BİR SINAV YERİ MİDİR ?

Bu dünya yaşamımızla gelen fiyatı ödemekle yükümlü olduğumuz bir mekândır. Her insanın ödemesi gereken bir fiyat vardır. Az ya da çok..... Çoğu kere bu fiyatın dinlerle, inanclarla hiç bir ilişkisi yoktur.

Kimimiz doğmadan ölürüz, kimimiz yüz yaşını geçeriz. Kimimiz ölmeden önce çok çekeriz. Kimimiz sonunda öldüğümüzün farkında bile olmayız. Kimimiz için yaşam çok pahalıdır... Kimimiz için ise çok ucuz...

Bu ödenmesi gereken fiyatın ötesinde bu dünya, her aklı başında, namuslu, sağ duyulu insan için bir sınav yeridir. Her insan kendi davranışlarından sorumludur. Bu sorumluluk hem kendine karşıdır, hem de içinde yaşadığı topluma yöneliktir.

Allah inancı ve dinsellik kişinin kendisi ile ilgili sorumluluklarıdır. İnsanın gerçek değerini, topluma karşı olan sorumluluklarını nasıl icra ettiği saptar. İnsanın kendisine olan sorumluluklarını tatmin edip etmediği hususuna çağdaş toplumlar önem veremezler. Doğrusu da budur zaten. Vermemelidirler. İnsanlar inançlarından dolayı yargılanmamalıdırlar. Yalnız topluma olan sorumluluklarını yeterince yerine getirmeyen, kurallara uymayan insanlar toplum tarafından yargılanmalıdır.

Bence insanın iki ayrı defteri olmalıdır. İlkini kendi iç dünyasını yansıtan vicdanı, diğerini ise, toplumun kendi hakkında verdiği yargıları yansıtan karnesi oluşturmalıdır.

İlkinde insanın, kendi hakkında verdiği hükümler yazılıdır. O subjektif hükümleri kendinden başka bilen olmaz. Bana göre, kendi ile ilgili iç dünyasındaki subjektif yargılarını dışa yansıtarak empoze eden insan, makbul bir insan değildir. Çünkü onlar kişinin kendi inançlarıdır. Başkaları tarafından paylaşılmaları ne gerekir, ne de beklenir.

Din ve Tanrı’yı reddeden birini yargılamaya kimsenin hakkı yoktur. Çünkü o yargılar kişilerin subjektif değerlerinin dışa yansımasından başka bir şey değildir.

Bu dünya bir sınav yeri ve kendinizden menkul değerlerin değil, toplumun normlarının sizin için derecelendirildiği bir mekandır. Başka bir deyişle, topluma ne kadar yararlı iseniz, o kadar değerlisinizdir. Yoksa cami ve kiliselerde dua ederek, yalvararak, hergün defalarca secdeye kapanarak değil!

Yardıma gereksinimi olanlara yardim ederek, severek, sayarak, anlayış göstererek, öğrenerek ve öğreterek yaşamak, Allah varsa eğer, O'nun tarafından diğer bütün değerlerin üstünde tutuluyor olmalıdır. Allah yoksa bile bunlar, zaten yapmamız gereken şeylerdir.

Hiç kuşkusuz bu dünya bir sınav yeridir. Aksini kim iddia edebilir?
Son sınavdan geçtiniz mi?

Bu soruyu kendinize her zaman sormalısınız.. Düşkün durumda olan birine yardımda bulundum, rüşvet vermedim, almadım. Hırsızlık, ahlaksızlık yapmadım. Kimsenin namusuna göz koymadım. Kimseyi kandırmadım, kimeyi haksız yere suçlamadım, kücük görmedim, yalan söylemedim, çevreyi kirletmedim, kirletilmesine göz yummadım, vergi kaçırmadım, diyebiliyor musunuz?

Bunları ve diğerlerini diyemiyorsanız, suçluluk hissediyor musunuz?
Vicdanınız rahatsız oluyor mu?
Yaptıklarınızdan veya yapamadıklarınızdan dolayı acı çekiyor musunuz?

Gerisi boştur.....

Bu dünya bir sınav yeridir ve bizler hergün sınanmaktayız. Bizi sınayan kendi vicdanımızdır. Bu sınavdan geçip geçmemek, vicdanımızın yeterliğine, olgunluğuna bağlıdır. Vicdanımız ne kadar büyükse, olgunsa, dünyadaki sınavı geçmemiz o kadar zordur.

Bu öyle bir sınavdır ki, makbul olan onu geçmek değildir. Geçememektir.

Evet, bu dünya bir sınav yeridir ve bizler hergün sınanmaktayız...
Her an...........

 

YAŞAMIN ANLAMI

Yaşamda anlam arayan tek canli türü, doğal olarak, yalnız  insanlardır. İnsanların yaşamda anlam araması, yaşamda bir anlamın olmasını gerektirmezse de, aranan anlamların, arayanların bir çoğu tarafından bulunması, böyle bir anlam olmasa bile, en azından olmasının istendiğine işaret etmektedir. Ama yine de bir ateist olarak düşünüyorum ki, yaşamın belli bir anlamı olamaz ve olmamalıdır. Çünkü yaşam istem dışı süreçler dizisidir. Bu tür süreçlerde anlam aranmamalıdır. Ayın, yıldızların ve güneşin anlamı ne ise, yaşamın anlamı da o dur.

Doğada yaşam, bir amaca hizmet etmek üzere kasten yaratılmamıştır. Fizik yasalarını tatmin etmek üzere bir araya gelen bazı cansız atom ve moleküller, ilk canlı hücrenin ortaya çıkması ile sonlanan olağanüstü bir süreçin başlangıcından sorumludurlar. Yaşam, Allah, ya da başka bir yaratıcı tarafından, bilerek, düşünülerek ve planlanarak tasarımlanmamıştır. Dolayısıyla yaşam, spesifik bir anlamdan veya anlamlardan yoksun olmalıdır.

Canlılar dahil, evrende gözlemlenen her varlığın Allah tarafından yaratıldığını öne süren dinler, evrene ve yaşama bir amaç vererek, yaşamda anlamı aramakta ve her seferinde bulmaktadırlar. Tanrı'nın emirlerini insanlara ileten, onların yaşamına kendilerine göre bir düzen getiren dinlerin görevlerinden biri, insan yaşamına anlam vermektir. İnsanların dine olan bağlılığı dinler tarafından mükafatlandırılır ve yaşamları anlamlandırılır. İnsanların ruhsallığını sömüren dinler, onlara ölümsüzlük vadeder belki ama, karşılığında da sadakat bekler. İç dünyasının zenginleştiğine inanan kişi için yaşam, sonu yok olmakla bitmeyeceği gibi, belli bir anlam da kazanır.       

Ama nedir bu anlam? Tanımlanabilir mi? Herkes için aynı anlam mı söz konusudur? Yoksa, farklı anlamları mı vardir, yaşamın? Aynı anlam farklı insanlar tarafından değişik şekillerde algılanabilir mi? Ateistler için yasamın farklı bir anlamı olabilir mi?

Doğa için yaşamın tek bir anlamı varsa, o;

"Canlıların ölümcüllüğü, yaşamın ise, ölümsüzlüğüdür". Dünyada yaşayan her canlı ölecek, ancak yaşam, ne pahasına olursa olsun, sürecektir.

Dinlere göre ise;

"Yaşam ölümcül, insan yasamı ise ölümsüzdür". Bu dünyada her türlü canlı için yaşam bitecek ama, insanların ölümsüzlüğü sonsuza dek sürecektir.

Bu iki anlam arasında çelişki vardır. İkisi birden doğru olamaz. Doğrunun ya ikisinin de dışında olması, ya da bunlardan yalniz birinin gerçeği temsil  ediyor olması gerekmektedir.

Ne ve hangisi?

İslam'a ve Hristiyanlığa göre yaşam, sonsuza kadar sürecektir. Ölerek İslam'dan ve Hristiyanlık'tan kurtulmaya olanak yoktur. Allah bizlere sonsuza kadar eziyet çekmekle tehdit eden dinlere inanmaktan ve onların emirlerini harfiyen yerine getirmekten başka seçenek vermemistir.

Bana göre, yaşamin herkes tarafından kabul edilebilir evrensel bir anlamı olamaz. Çünkü insanlık ona spesifik anlamlar verecek ortak değerlerden yoksundur. Temel inanış felsefeleri tümüyle farklı olan dinlerin yaşama verdikleri anlam farklıdır. Aslında dinler yaşamdan çok ölüme anlam vermeye çalışan kurumlardır.Öte dünyadaki yaşamı simgeleyen Cennet ve Cehennem kavramları, bütün dinlerin paylaştiği bir ortak değerdir.

Evet, yaşamın bir anlamı yoktur. Ama sadece başlangıcının... Başka bir deyişle yaşam, belli bir anlamla birlikte gelmemektedir. Yaşam eğer böyle bir anlamla birlikte geliyor olsaydi, ona o anlamı verenler bizler olmayacaktık.. Bizim yerimize dinler ve Tanrı gibi dış güçler olacaktı. Dinlerin yaşamın anlamını ne kadar farklı bir şekilde yorumladığı anımsanırsa, evrensel insan yasamının böyle güçler tarafından yeterince anlamlandırılamayacağı, daha doğrusu, anlamlandırılmaması gerektiği gerçeği, ortaya çıkmaktadır. Bu durumda görüldügü üzere, yaşamın başlangıcının, doğanın verdiği anlam dışında, hiç bir anlamı olmamalıdır.

Doğa yaşama yalnız bir anlam verdiği ve o, "canlılar ölümcül, yaşam ise ölümsüz" olduğu için, yaşamin "başlangıcının" insanlar için hiç bir anlamı olmamasi gerektiği sonucuna varabiliriz.

Peki öyleyse; "başlangıçtan ölüme kadar süren bölümünün ve sonunun" da mı bir anlamı yoktur, yaşamın?

Herşeyden önce, yaşamın anlamsız bir başlangıcının olması, onun bütün esprisi ve gerçek anlamıdır. Başlangıçta bir anlamla gelmiş olsaydı yaşam, ona biz istediğimiz anlamı veremeyebilirdik.

Yaşamı boş bir kaset teyp olarak düşünebiliriz. Belli bir erişgin yaşa ulaşmayı başaran hemen herkes, birlikte doğduğu boş kaseti istediği, sevdiği müzikle doldurabilir. Bu yaşama kendine göre bir anlam vermek demektir. Herhangi birinin bu firsatları kullanamaması, yaşamın onun için tümüyle anlamsız kalması ile sonlanacaktır. Dinler o kaseti dine ve Tanr'ya inananlar adına doldurmakta ve inananların yaşamına kendilerine göre bir anlam vermektedirler. Din ve Tanrı’ya inanmayan ve o kaseti diledikleri müzikle doldurmak olanağını zamanın’da kullanamayan ateistler için ise, artık yaşamın değil, ölümün anlamı söz konusudur. Yaşamı anlamlandıramayan bu gafillerden, ölümü anlamlandırmaları beklenmemelidir. Aslında zaten onlara göre, yaşamın olmadığı gibi, ölümün de bir anlamı yoktur. Ateistlerin arkasından dua eden inanırlar, bu çabalarının nafile olduğunu bilmeden, onların yaşamlarına olduğu kadar, ölümlerine de bir anlam vermeye çalışırlar. Ama bilmezler ki, anlamı olmayan bir yaşam başlangıcının, sonunun da bir anlamı olmamalıdır. Bütün anlam, ikisi arasinda yaşanan kısa dönemde, varlığı anlaşılmadan geldiği gibi hızla geçip giden bir kavramdır. Bu durumda yaşamın her insan için bir düş kırıklığından başka ne gibi bir anlamı olabilir ki?

Yaşama anlam vermek, “onu tüm insansal yetileri kullanarak özgür, kaygısız ve dolu dolu yaşamak” demektir. Bu da ancak, bir dogmaya ömür adayarak değil, ateizmle sağlanır.

HACI

ALLAH AŞKI, TERÖR ve ROMANTİZM

ALLAH AŞKI, TERÖR VE ROMANTİZM

Bu son derece farklı gibi görünen kavramları neden ve nasıl bir araya getirdiğimi merak ettiğinize eminim. Aklınızdan mutlaka Allah aşkı ve terör bir arada olamaz şeklinde bazı düşüncelerin geçiyordur. Üstelik bu cüretkârane iddiaya romantizmin de eklenmesi aklınızı iyice karıştırıyor olmalıdır. Öyle ise sizlere aşağıdakileri okumanızı tavsiye ediyorum.

Aşk, tümüyle insansal bir güdüdür. Çoğu kere boyutları imanın bile ötesine ulaşan bir tutku ve bir çılgınlıktır. Aşk, insanların hepsi değilse bile çoğu tarafından deneyimlenen bir duygudur. Hiç beklenmedik bir zamanda insanı pençesine alır. Diğer bütün güdülere, akla, rasyonalite ve mantığa faik olarak, kişiyi çaresiz ve düşkün bir yaratık düzeyine indirir. Durdurulamaz, karşı gelinemez ve önlenemez. Son derece güçlü bir duygudur. Bir insanın duyduğu bu mantıksız ama güçlü his, çeşitli kılıklara bürünebilir. Yalnız karşı cinse karşı algılanmaz. Aşk, ana ve baba sevgisi olabildiği gibi, evlat sevgisi şeklinde de tezahür edebilir. Bir insanın ülkesine karşı duyduğu aşırı sevgi hissi olan milliyetçilik de vatan aşkından başka bir şey değildir. İnsan din ve inançlara aşık olabilir. Aşkın en ilginç gösterilerinden birisi Allah aşkıdır... Diğer aşk türlerinde olduğu gibi bu aşkta da mantık ve rasyonalite aranmamalıdır. Allah aşkının en ileri şeklini sufüzmde görmek mümkündür. Yine de Allah aşkına düşmek için sufi olmaya gerek yoktur. Maneviyatına düşkün ve dindar eğilimi olan hemen herkes bu aşkı deneyimleyebilir.

Romantizm nedir?
Romantizm, tümüyle subjektif, imajinatif, kişisel olduğu kadar spontane, duygusal ve doğaüstü de olabilen, genel olarak rasyonalite ve mantıkdan yoksun bir eğilimdir. Materyelizme karşı bir tepki olduğu ileri sürülebilir.
Romantizmde aşırı duygusal heyecan hemen her zaman usa ve entellektüaliteye hakimdir. Kişi kendi iç dünyasında tasarımladığı bir kahramana döner, güçlü kişisel duygularının esiri olur. Çoğu kere fizik ötesine ulaşan romantik, tarifi olanaksız, garip olabildiği kadar gizemli de olabilen, müthiş bir hayal dünyasına dalar.
Dinler ve diğer inançlarla birleşen romantizm, garip, kendi içine kapalı, esrarengiz, şeytani, son derece fevri ve patlayıcı, hatta canavarca vahşi bir karışımdan oluşan kişilikler oluşturabilir.

Terörizm nedir?
Politik çıkar sağlamak için halklara, hükümetlere veya kişilere karşı yönelik, sistematik, ani, umulmadık ve beklenmedik korkutma ve sindirme amacı güden her türlü insansal etkinliktir.
Terörizm, çeşitli politik organizasyonlar, milliyetçi ve etnik örgütler, devrimci gruplar, hükümetler, gizli polis ve ordular tarafından yaygın bir şekilde uygulanan bir yaklaşımdır.
Terörizmin ilk tanımını eski Yunanlı bir tarihçi olan ve MÖ 430-349 yılları arasında yaşayan Xenophon yapmıştır.
Xenophon’a göre terörizm, düşmana karşı etkili bir psikolojik savaştır. Bazı Roma imparatorları kendilerine karşı gelmeyi önlemek için terörü kullanmışlardır. İspanyol engizisyonu, Hristiyanlığa karşı yapıldığı iddia edilen hayali ayaklanmalara teşebbüs edenleri işkence ve idamla cezalandırmıştır. Fransız devriminde terör bir değer olarak kabul edilmiş ve yaygın bir şekilde pratik uygulamaya konulmuştur. Devrimin ünlü savunucularından Robespierre terörü devrim adına kullanmış ve 1793-1794 yılları arasında bir terör devrinin (terör saltanatının) yaşanmasına katkıda bulunmuştur.

Amerika iç harbini (1861-1865) izleyen dönemde, Güney eyaletlerinde siyahlara, Yahudi ve Müslüman’lara, hatta Türk’lere karşı, KKK(Ku Klax Klan) denen terörist bir örgüt kurulmuştur.
19’nucu yüzyılın sonlarına doğru terörizm, Batı Avrupa’da, Rusya’da ve Amerika’da anarşizme inananlar arasında kabul görmüştür. Bu anarşistler, liderlere karşı suikastler düzenleyerek, sosyal ve politik arenada hızla değişiklik yapmanın mümkün olduğuna inanıyorlardı. Nitekim, 1865-1905 yılları arasında, krallar, başkanlar, başkan yardımcıları ve diğer üst kademe hükümet ilgilileri anarşistler tarafından asasine edilmişlerdir.

Terörizm 20’nci yüzyılda zamana uyarak değişmiş ve bir tür çağdaşlaşmıştır. Teknolojik gelişmelere paralel şekilde gelişen terörizm, yeni ve ileri taktikler uygulamaya başlamıştır. Bu taktiklerin giderek daha öldürücü olduklarını söyleyebiliriz. Aşırı sağdan, aşırı sola geniş bir spektrum oluşturan politik görüşler terörizme baş vurmuşlardır. Bu gerçeklere rağmen terörizm, kişilerin ve küçük grup ve örgütlerin baş vurduğu bir etkinliktir. Amaç coğu kere mevcut politik rejimleri, kurumları, destabilize etmek ve düşürmektir. Yine de terörist örgütlerin büyük çoğunluğu politik amaçlarına ulaşamazlar. Terörizme baş vuran ülkelerin hemen tümünde ise rejim, zamanla değişmiştir. Bu gözlemlerden açıkca görüldüğü üzere terörizm, başarıya götüren bir yaklaşım değildir. Buna rağmen terörizmi yok etmede, durdurmada, hatta yavaşlatmakta başarılı olunamamaktadır. Bunun bir nedeni veya nedenleri olmalıdır.

Sıra şimdi bu kavramları bir araya getirerek incelemeye geldi.

Önce bazı açıklamalar yapmak istiyorum.....

Fakirlik ve cehalet terörizmin iki önemli nedeni olarak kabul edilebilir. Ancak terörizmin bunlarla olan ilişkisi doğrudan değildir. Dolaylıdır. Başka bir deyişle fakir, fakir olduğu için terörist değildir. Fakir insanlar daha kolay kiralanabilir, yararlanılabilir bir güç oluşturdukları için, terörizm tarafından kolaylıkla celp edilebilirler. Osama bin Ladin’in askerleri, el-Kaide teröristleri fakir veya dinle beyinleri yıkanmış (doktrine edilmiş) “cahil” genç erkeklerdir. Aralarında Amerikalı bile vardır. Fakirlik ve cehalet terörist etkinliğin öğelerinden yalnız ikisidir.

Bu konteksde İslam’ın yeri çok önemlidir. Her din İslam kadar bağlayıcı ve birleştirici değildir. İslam’a inananlar birbirlerini kardeş olarak kabul ederler. Arada güçlü bağlar kurulur ve müminler biraderleri için fedakarlık yapmaktan çekinmezler. İslam’a inananlar arasındaki birlik ve beraberlik duygusu, diğer dinlere inananlar arasındaki benzer duygulardan çok daha kuvvetlidir. Hristiyanlık, Budizm, Hinduizm ve diğer dinler müritlerini bu tür güçlü bağlarla bir arada tutmak isterler belki ama, tutamazlar. Bunu yalnız İslam başarmıştır. Görülüyor ki İslam dini, terör etkinliğinin en önemli öğelerinden biri olarak temayüz etmektedir.

Terörizm ve romantizm arasında son derece kompleks ve grift bazı ilişkiler vardır. Terörizm tek başına romantizmin öğelerinden birçoğunu bünyesinde barındırmaktadır. Öyleyse ikisi arasında bir ilişki var olmalıdır. Romantizme geri dönelim ve doğasına kısaca değinelim. Romantizm yalnız duygusallıkla nitelikli değildir. Aynı zamanda mantıksız, düzen ve huzura karşı isyan eden, subjektif, imajinatif, şövalye ruhunu temsil eden, kahramanlık taslayan, rasyonal olmayan, aşırı fedakarlık gibi nitelikleri de bünyesinde barındıran bir eğilim olduğundan, bir teröristin de bunlara sahip olmasına şaşmamak gerekmektedir. Terörizm açıkca romantizmin öğelerinden biri gibi durmaktadır.

Terörist etkinlikler sırasında kendini feda etmeyi başka nasıl açıklayabilirsiniz? İkiz kulelere saatte 600 km hızla yaklaşan uçaktaki inanılmaz trajediyi düşünebiliyor musunuz? Yolcuların, pilot ve hosteslerin çığlıkları, teröristlerin “Allah-u ekber” nidaları arasında uçaklarla kulelerin bütünleşmesi ve her ikisinin de yok olmasını nasıl tahayyül edebilirsiniz? Trajedilerde romantizm aramaz insanlar... Çünkü trajedi kurbanlarına karşı bir sorumluluk duyulur. Kimse terörizmi romantizm gibi yüksek duygusal bir eğilimle bir arada nitelendirmek istemez. Nedeni ise çok basittir. Çünkü romantizmi yeterince bilmiyoruzdur. Terörizmi de yeterince bilmediğimiz ve anlamadığımız gibi.... Bir grup insanın kendini bir ideal uğruna kurban etmesi, nasıl keserseniz kesiniz, romantizmdir. Bu ideal, korkunç bir boyuta ulaşsa da, yüksek bir insanlsal etkinlik olduğu kesindir. Bir insanın feda edebileceği daha değerli bir varlığı, zenginliği yoktur. Romantikler kendi yarattıkları garip, gizemli ve müthiş renki bir düş aleminde yaşarlar. Bu nitelikleri çeşitli oranlarda bünyesinde birleştiren romantik kişiliklerden aşık da çıkar, canavar bir katil ve korkunç bir terörist de...

Ülkeleri ve inançları uğruna canlarını feda eden diğer insanları düşünerek, ikiz kuleler örneğini çoğaltabiliriz. Kamakazi pilotlarını, IRA militanlarını, kendini yakan budist monk ve rahiplerini, vücuduna bomba bağlayıp patlatan mantıksız sefilleri, bir savaşı kaybettiği için intihar eden komutanları, bile bile ölüme giden askerleri, onuru için düello yapan silahşörleri, hızlı silah çekme uğruna canlarını kaybeden kovboyları.........
Bu dünyada sayılamayacak kadar çok romantik vardır.

Romantizmi tanımaya yardım eden niteliklerin hepsi iyi, üstün ve kabul edilebilir değillerdir. Aslında çoğu düzene ve usa karşı gelen etkinliklerdir. Ama nedense romantizm bize üstün bir insansal etkinlik gibi gelir. Çoğu kere bu doğru bir çıkarsama değildir. Ayrıca terörizmin romantik olmayan tarafları da vardır. Kendilerini feda etmeyen canavar teröristler için romantik değil, korkak, kalleş, ahlaksız gibi terimler çok daha uygundur.

Sonuç olarak diyebilirim ki, barbarca bir davranışda da bulunmuş olsa, bu süreç sırasında kendini de feda eden bir canavar, aynı zamanda romantik ruhlu birisidir.
Bazı İslam ülkelerinde koşullar terörizmle ilgili öğelerin tümünü bünyesinde barındırdığı için, İslam’la terörizm arasında yakın bir ilişki olduğunu ileri sürebiliriz. Bu gözlem İslam’ın barbar, cahil ve fanatik bir din olduğunun mu kanıtıdır?

Hayır!

Peki öyleyse... Böyle bir sonucun anlamı nedir? İslam’ın terörizmle olan ilişkilerinin gizemini nasıl çözebileceğiz? İslam geri, bağnaz, fanatik ve terörist bir din midir?

Yoksa İslam romantik, birleştirici, tutucu, koruyucu, sevecen, Müslümana değer veren, onu insandan sayan ve bu nedenlerden dolayı yayılma eğilimi olan bir din midir?

Bence İslam’la ilgili son değindiğim nitelikler, O’nun hem gücü, hem de zayıf tarafını oluştururlar.
İslam kullanılmaya, suistimal edilmeye çok müsait bir dindir.

Bence terörizm İslam’ı kullanmaktadır. Daha doğrusu terörist Müslüman’lar İslam’ı kullanarak emellerine kavuşmak istemekte ve bunda da oldukça başarılı olabilmektedirler. İslam’ın kendisi terörizm açısından çok elverişli bir dindir. Doğası gereği İslam, Müslüman’ları birer kardeş olarak kabul eder. Arada son derece güçlü bağlar kurulabilir. Bu bağlar bazı gizemli ve ekzotik örgütlerin ortaya çıkması için son derece uygun koşulları oluşturabilirler. Başka hiç bir dinde dindarlar arasındaki bağlar bu kadar sıkı değildir.

Özet olarak diyebilirim ki:
Hemen her türlü insansal aşırılığın kökeninde romantizm vardır. Aşırı eğilimler, köktendincilik ve din uğruna yapılan her türlü terörizm, bağımsızlık ve özgürlük adına baş vurulan her vahşet, bu görüşün delilleridir. Bir erkeğin veya kadının sevdiği birisi için olduğu kadar, inançları doğrultusunda da yapamayacağı fedakarlık yoktur. İnançları uğruna ölmeyi göze alan bir teröristi, yaptığı mantıksız, garip veya şeytani de olsa, her zaman gözü kanlı, barbar ve duygusuz bir katil olarak düşünmek yanlıştır. Romantizm, bir davaya bütün varlıkları ile inananların içindeki mantıksız, masum ve duygusal kişiliklerin olduğu kadar, canavarların da uyanmasına arabuluculuk eden bir eğilim, aşırı ve tümüyle insansal bir durumdur. Bir düş aleminde yaşayan romantiğin baş vurmayacağı çılgınlık yoktur. Günümüzde mevcut delilleri inceleyerek terörizmin tam bir tanımını yapmak sanıldığından çok daha zordur. Çünkü terörizm, diğer insansal etkinlikler gibi, son derece karmaşıktır. Terörizmle İslam arasındaki ilişki her zaman İslam’ı suçlayıcı değildir. Bazıları tarafından İslam da terörizmin bir kurbanı olarak kabul edilmektedir. İslam doğası gereği teröristler ve diğer ahlaksızlar tafafından kolaylıkla manüple edilmeye müsait bir dindir ve tarih boyunca abüz edilmiştir.
Yukarda da belirtmeye çalıştığım gibi, İslam’ın gücü aynı zamanda O’nun en zayıf tarafıdır. Bu güçlü-zayıf tarafı manüple eden fırsatçılar İslam’ı kullanarak düşmanlarını sindirmeyi hedeflemektedirler. İslam kötü ellerde olduğu süre terörist yetiştirmeye devam edecektir. İslam ülkeleri belli bir sosyo-ekonomik düzeye ulaşıncaya kadar bu durum değişmeyecektir.
İslam terörizme karşı duyarlı bir dindir. Böyle bir sonuca varmamın bir nedeni daha vardır. O da Hristiyan ülkelerden çoğunun, sosyo-ekonomik olarak geri olmalarına rağmen, terörizme Müslüman ülkeleri kadar eğilimli olmamalarıdır.

Terörizmin tanımını yaptıktan sonra teröristi daha yakından inceleyebiliriz. Terörist sandığımız gibi barbar, vahşi, duygusuz, akılsız, saygısız bir insan değildir. Bir kural olarak terörist, hislerinin esiri olmuş, sağduyularını, aklını ve mantığını geçici olarak devre dışı bırakmış, etkisi altına girdiği çaresizlik ve umutsuzluktan dolayı büyük manzarayı göremeyen ve bu yüzden sorunlara daha akılcı ve insansal çözüm yolları bulamayan bir romantiktir. Bu bağlamda romantizmin tanımı çok farklıdır.

Teröristi duygusuz ve akılsız bir hayvan olarak nitelendiren görüş, daha fazla yanlış olamadığı gibi, bu kavramı daha yanlış olarak tanımlayamaz ve bu nedenden dolayı terörizme karşı takındığı tavırlar daha yanlış olamaz.. Bu görüşü savunanlar terörizmi bilmiyorlar demektir. İnançları uğruna kendilerini ölüme atmaktan çekinmeyen insanları barbar olarak değil de, deli olarak nitelendirmek çok daha uygunudur. Buna biz geçici çılgınlık da diyebiliriz. Derin bir Allah aşkı ve romantik düşünceler insandaki bu geçici akıl bozukluğunun temel nedenleridirler. Allah aşkının yerini çoğu kere İkinci Dünya Savası’nda Japonya’da olduğu gibi, İmparator aşkı, Kral veya Kraliçe aşkı, aşırı milliyetçilik veya ırkçılık kolaylıkla alabilir. Araplarda Allah aşkı ve milliyetçiliğin yanı sıra, Yahudi ve Batı nefreti de bu karışıma yakıt sağlamaktadır. Aynı anda tecelli eden nefret ve aşk, insanda mevcut, zaten kısıtlı olan akıl, mantık ve sağduyuyu tümüyle yok etmeye yetecek güce sahiptir.

Bütün bu kavramlar, teröristlerle mücadele etmek zorunda kalan ilgililer için de geçerlidir. Onların da akıl, mantık, düşünce ve inanç sistemlerine, görev aşkı, miliyetçilik, nefret gibi romantik duygular hükmetmekte, onlar da daha çok hisleri ile davranmaktan kendilerini alıkoyamamaktadırlar. Onlar da büyük manzarayı görememektedirler. Zaten bu yüzden terörist etkinlikler azalmamakta, şekil değiştirerek giderek artmakta ve tırmanmaktadır. Terörist etkinlikleri onları terörize ederek ve teröristleri teker teker öldürerek yok etmek, ya da etkisiz hale getirmek elbette mümkündür. Bunu büyük güçler ve devletler büyük zorluklarla da olsa başarabilirler. Ama bu başarılar çoğu kere geçicidir. Terörizm bir başka zamanda, bir başka yerde yeniden patlak verecektir.

Terörizm ve teröristleri yeterince tanımadan ve gerekli önlemler alınmadan, terörist etkinliklerden kurtulmak olanaksızdır. İnsan düşmanını ve rakibini asla küçük görmemelidir.

HACI